Кіріспе

Мерл Хансен (11 қараша 1919 – 27 наурыз 2009) – Солтүстік Америка фермерлік одағының алғашқы президенті және шағын шаруалардың қиын жағдайы туралы айтқан адам.

Өмірбаян

Мерл Элвин Хансен Небраска штатының Ньюман Гроув қаласының солтүстігіндегі отбасылық шаруашылықта дүниеге келген. 1938 жылы Ньюман-Гроув орта мектебін бітіргеннен кейін Мерл Чиликотедегі (Миссури штаты) бизнес колледжінде оқыды. Хансен ауыл шаруашылығы саясатын әлеуметтік әділдік мәселесі ретінде қарастырды және фермерлерді азшылықтар, экологиялық қорғаушылар, қаладағы кедейлер, еңбек одақтары және американдық мәдениетте жиі шеттетуге ұшыраған басқа да топтармен бірігуге шақырды. Ұлы депрессия кезінде Хансеннің әкесі Фермерлердің мерекелік қауымдастығында белсенді болды. Бұл қауымдастық ауыл шаруашылығы тауарларын нарықтан алып қою арқылы бағаны көтеруді, сондай-ақ шаруашылықты соттан алып қоймау үшін «пенни аукциондарын» пайдалануды жақтады. Бағаны көтеру жоспары тиімді болмаса да, «пенни аукциондары» кейде банктердің жеке фермерлердің мүлкін алып қоймауына көмектесті. Көптеген жағдайларда қауымдастық мүшелері моральдық немесе заңдық тұрғыдан күмәнді деп санайтын шаруашылық сатылымына қатысып, аукционда әр затқа бірнеше центтен аспайтын баға ұсынып, аукционнан кейін барлық затты бастапқы иелеріне қайтаратын. Жергілікті құқық қорғау органдары мұндай тактиканы тоқтатуға күш жеткізбесе, аукционға шын ниетпен келген адамдар қауымдастық мүшелері тарапынан қорқыту арқылы үнсіздік сақтауға мәжбүр болды. Хансеннің Ньюман Гроув қаласы осы қозғалыстың ең табысты орталықтарының бірі болды. Хансеннің отбасына тиесілі автожөндеу шеберханасында жиі кездесетін «Мэдисон округі» бөлімі Эльгинде «пенни аукционын» ұйымдастыру және банктерден тартып алынған фермерлік мүлікті қайтару сияқты бірнеше сәтті әрекеттерімен ұлттық назарға ілікті. Осы алғашқы тікелей әрекеттер мен радикалдық популизм тәжірибесінен терең әсер алған Хансен өмірі бойы осы қауымдастыққа сілтеме жасады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 8 желтоқсанында Хансен АҚШ Әскери-теңіз күштеріне кіріп, кіші офицер болып қызмет етті. Ол көбінесе Тынық мұхиты аймағында қызмет етті және алты шайқас жұлдызымен марапатталды. Соғыстан кейін ол Омаха қаласынан Америка Ардагерлері Комитетінің бірнеше штатты ұйымдастырушысы ретінде жұмыс істеді, бұл комитет консервативті Америка Легионына қарсы құрылған прогрессивті ардагерлер ұйымы болды.

Шаруалар одағы

1940 жылдардың соңында Хансен Оңтүстік Дакота Фермерлер одағында, кейін Айова Фермерлер одағында далалық ұйымдастырушы болып жұмыс істеді. Ол IFU президенті Фредерик Уильям Стовердің (1898–1990) басшылығымен жұмыс істеді, Стовер бұрынғыда АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті (USDA) мен Рузвельт Ақ үйі арасындағы байланысшы болып қызмет атқарған. Стовер бұрынғы вице-президент Генри К. Уоллеспен тығыз байланыста болды және Жаңа саясаттың инновациялық, бірақ даулы ауыл шаруашылығы реформаларының авторларының бірі еді. Стовер Хансеннің ұстазы болды, оған федералдық ауыл шаруашылығы саясатының сан алуан қыр-сырын үйретті және 1950 жылдардан 1980 жылдарға дейін Хансеннің жақын одақтасы және серігі болып қала берді. Айовада Фермерлер одағымен жұмыс істеген кезінде Хансен елдегі алғашқы десегрегациялық науқандардың ұйымдастырушысы, көрнекті афроамерикалық белсенді Эдна Гриффинмен жақын дос болып, оны қолдады. Гриффинмен бірге жұмыс істеп, Дес-Мойндердегі Katz Drug Store дүкенін біріктіруге тырысқанда, Хансен Гриффин отбасымен достық қарым-қатынас орнатып, азаматтық құқық қозғалысының ертедегі және ынталы жақтасы болды. Гриффиннің күйеуі, афроамерикалық дәрігер, Хансеннің екі баласының дүниеге келуіне қатысты. Корея соғысы басталғанда Стовер мен Ұлттық Фермерлер одағы арасында қайшылық туды. Стовер американдық араласуға қарсы болды, ал NFU президенті Джеймс Паттон президент Трумэнды қолдады, олармен тығыз байланыста болған. Бұл қайшылық Айова Фермерлер одағының қатысты тараптарға бөлінуіне және ақырында Стовердің штат президенті лауазымынан алынуына әкелді. Осы дау-жанжалдың ортасында Хансен Небраска штатының Мэдисон округіндегі отбасылық шаруашылығына оралды. 1950 жылдар бойы ол шаруа саясатына қатысуын жалғастырды, Фред Стовер жаңадан құрған АҚШ Фермерлер қауымдастығының вице-президенті болып қызмет етті және өркендеп келе жатқан Ұлттық Фермерлер ұйымының жергілікті бөлімімен жұмыс істеді. 1970 жылдары Хансен Небраскалықтар бейбітшілігі үшін, соғысқа қарсы және әлеуметтік әділет ұйымының президенті болды. Ол сонымен қатар "Америкалық ауыл шаруашылығы қозғалысының" штаттық өкілі болды, бұл ұйым "трактор шерулерін" ұйымдастыруға жауапты болды – жүздеген фермерлер өздерінің тракторларын Вашингтон қаласының көшелерімен айдап өткен жариялық байланыс шарасы.

Солтүстік Американың фермерлік одағы

1983 жылы елдегі ауыл шаруашылығы дағдарысы күшейген кезде Хансен Солтүстік Америка фермерлік одағының алғашқы төрағасы болып сайланды. Бұл одақ Рузвельттің «Жаңа саясат» атты ауыл шаруашылығы бағдарламасына оралуды жақтаған фермерлердің наразылық ұйымы еді. Ұйым отбасылық фермерлермен және американдық қоғамда құқықтары шектеулі немесе маргиналданған топтармен арасында белсенді коалиция құруға ұмтылды. Коалиция құру жұмысына экологиялық қозғалыс өкілдері, азаматтық құқықтар ұйымдары, қалалық кедейлер және дамып келе жатқан елдердің фермерлерімен байланыс орнату кірді. 1983 жылдың тамызында Хансен және басқа да отбасылық шаруашылықтардың жетекшілері Джесси Джексонмен Вашингтонда, Жұмыс және бостандық үшін Вашингтонға жасалған науқанның 20 жылдығына арналған шарада кездесті. Джексон президенттікке кандидат екенін жариялағаннан кейін, Хансен оның ауыл шаруашылығы саясаты жөніндегі бас кеңесшісі болды. Көптеген кеңесшілері ауылдық фермерлердің қолдауын алудың бекерлік екенін айтса да, Джексон Хансеннің көптеген ұсыныстарын қабылдады. Джексон көптеген фермерлік наразылық митингілеріне қатысты және ауылдық округтердегі сайлау нәтижелері көбінесе күтілгеннен асып түсті. 1984 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда Джексон Хансенді өзінің кандидатурасын ресми түрде ұсыну үшін үш сөздің бірін сөйлеуге шақырды. Қалған екі сөзді болашақ конгрессмен Максин Уотерс және Вашингтон қаласының мэрі Марион Барри айтты. 1985 жылы Хансен Джексонмен бірге Африкаға сапар шекті, ол Ауыл шаруашылығы министрлерімен, ал Джексон мемлекет басшыларымен кездесті. 1988 жылы ол Джексонның президенттік науқанында тағы да жұмыс істеді. Ол 1988 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияға баламалы делегат ретінде қатысты және сол жылы ауыл шаруашылығы саясаты бойынша платформалық талқылауға маңызды үлес қосты. Солтүстік Америка фермерлік одағының президенті болудан басқа, Хансен Ұлттық «Отбасылық ферманы сақтау» коалициясының вице-президенті де болды. 1985 жылы Хансен алғашқы Farm Aid концертін ұйымдастыруға белсенді қатысты, Farm Aid-тің саяси ұстанымын қалыптастыруға және алғашқы концерттен түскен билет сатудан түскен қаржыны бөлуге тікелей қатысты. 1980-жылдар бойынша Хансен отбасылық фермерлердің мүдделерін қорғайтын белгілі бір тұлға болды, ол жиі митингтерде, наразылық акцияларында және БАҚ өкілдерімен сөйлесті. Ол USA Today, The New York Times және Ms. Magazine сияқты басылымдарда жиі жарияланды. Солтүстік Америка фермерлік одағының президенті ретінде оның басты міндеті – коммуникацияны кеңейту және коалиция құру болды. Өзінің шешендігімен Хансеннің үндеуі АҚШ және әлемнің түкпір-түкпіріндегі тыңдаушыларға жетті.

Кейінгі жылдар

1990 жылы ол саясатқа белсенді қатысуын тоқтатты, бірақ 2000 жылғы президенттік сайлауда Ральф Надерді қолдағандығы және оған көмектескені ерекше атап өтуге лайық. Хансен 51 отбасылық шаруа және ауылдық белсендімен бірге «Надер\ЛаДюк үшін Отбасылық шаруалардың ұлттық альянсын» құрды. 1930 жылдардан 1980 жылдарға дейін ол елдегі көптеген маңызды шаруалар наразылық ұйымдарының жұмысына қатысып, көбінесе жетекші рөлдерді атқарды. Ол ауыл шаруашылығы тауарларының бағасын теңдету индексін қатыгез және тұрақты түрде қолдады, сондай-ақ отбасылық шаруаларды американдық қоғамдағы өзге маргиналданған топтармен біріктіруге шақырды. Хансеннің шаруалар наразылық қозғалысына қатысқандығы туралы ауызша тарихы Студс Теркелдің «Өмірден өткендердің баянымен ғасырымыздың тарихы» кітабында жазылған. Хансеннің құжаттары мен жазбалары Айова штаты университетіне сыйға тартылды. Эймстегі ИСУ-дегі қолжазбалар жинағына оның сөздері мен жазбалары, қатысқан көптеген ұйымдардың мұрағаттары және ондаған хат алысқан адамдармен хат алмасулары кіреді. Оның кейбір құжаттары Небраска Линкольн университетіне де жіберілді, оның ішінде «Бейбітшілік үшін Небраскалықтар» және «Америка ардагерлері комитеті» ұйымдарына қатысты көптеген жазбалары бар.

Басқа дереккөздер

Фермалық заңның негіздері: гүлдену мен әділдік формуласы (Джордж Нейлор, Джим Дуберт, Берт Хеннингсон, кіші және Курт Стофферан. Айова штаты, Эймс қаласы)