Кіріспе
Ғылыми өлшеулерге көмектесетін мөлдір камера линзасының қосымшасы. Réseau пластинасы – бұл мөлдір шыны немесе пластиктен жасалған, сенімдік маркерлер деп аталатын кесілген сызықтардан тұратын тормен қашалған жамылғы. Ол көбінесе ғылыми және техникалық фотосуретке арналған кинокамераларда (цифрлық камералар пайда болғанға дейін) қолданылған. Пластина камераның фокус жазықтығында, пленканың алдына орналастырылады. Сурет түсірілген кезде сенімдік маркерлер кіретін жарықты шашыратып, негативте тұрақты көлеңке жасайды. Réseau пластинасындағы сенімдік маркерлер кейде ретикул деп аталады. "Фидуциал" сөзінің латын түбірі – сенім, құпиялылық; сенімдік маркерлер – сенімді анықтамалық нүктелер. "Ретикул" сөзінің латын түбірі – кішкентай торлы қап, кішкентай желі; ретикулдар торы желі тәрізді көрінеді.
A Réseau plate is a transparent sheet of glass or plastic engraved with a grid of crosshatches called fiducial markers. It was commonly used in film cameras (before the advent of digital cameras) for scientific and technical photography. The plate is placed at the focal plane of the camera just in front of the film. When the frame is exposed the fiducial markers scatter incoming light, creating a permanent shadow on the negative. The fiducial markers on a Réseau plate are sometimes called reticles. The Latin root of fiducial means trust, confidence; fiducial markers are trustworthy reference points. The Latin root of reticle means small meshwork bag, small net; a grid of reticles has a net like appearance.
Мақсаты мен қызметі
Егер пленка негативі дұрыс басылса, фидуциалдық маркерлер оң бейнеде тегіс араласқан күйде орналасады. Тегіс емес араласқандық, бейне бұрмаланғанын көрсетеді. Қосымша бейнелердегі бірдей аралық (мысалы, әуе суреттерінен алынған серияда) басылымның масштабталуының тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Тізбектегі бұрмалаулар камерада пленканың дұрыс орналаспауынан, дамыту процесінде пленканың физикалық деформациясынан және (цифрлық түрде сканерленген жағдайда) бейне сканерінің сызықтық еместігінен де туындауы мүмкін. Бұл қателер көзге көрінбес болуы мүмкін, бірақ өлшемдердің дәлдігін шектейді. Маркерлердің орналасуы өте дәл белгілі болғандықтан, бейнені осы әсерлерді ескере отырып оңай түзетуге болады. Фотограмметрияда қолданылғанда, бірнеше бейнені фидуциалдық маркерлерді және камера геометриясы туралы білімді пайдаланып, бейнелердегі нысандар арасындағы қашықтықты өлшеу үшін біріктіруге болады. Цифрлық камералар үшін фидуциалдық маркерлер көбінесе қажет емес, себебі сенсордың физикалық пиксельдік құрылымы геометриялық анықтаманың өзіндік көзі болып табылады.
Ай камераларында қолдану
Аполлон Ай миссияларында қолданылған Хассельблад Ай бетіндегі деректер камерасы шыныдан жасалған Réseau пластинасымен жабдықталды, ол камера корпусының артқы жағына, пленка жазықтығына өте жақын орналастырылды. Пластинаның пленка жазықтығындағы мөлшері 5,4 × 5,4 см болды, бұл 70 мм пленкадағы пайдалы экспозициялық аймақ еді. Réseau пластинасына 5 × 5 крест торлы өрнек салынған. Кресттердің қиылыс нүктелері 10 мм арақашықтықта орналасқан және 0,002 мм-ге дейін дәл калибрленген. Қос мөлшерлі орталық кресттен басқа, кресттің әрбір төрт тармағы 1 мм ұзындықта және 0,02 мм енде болды. Кресттер (фидуциалдар деп те аталады) әрбір экспонирленген кадрда тіркелді және көру аумағындағы объектілер арасындағы бұрыштық қашықтықты анықтауға мүмкіндік берді. Hasselblad Ай бетіндегі деректер камерасы 60 мм линзамен жабдықталғанда, пленкадағы Réseau кресттерінің бейнелері 10,3 градусқа ажыратылды. 500 мм линза орнатылғанда, көрінетін арақашықтық 1,24 градусқа тең болды.