Кіріспе

Монреальдегі Далхаузи алаңы

Биной Бадал Динеш Баг, қысқартылып Б. Б. Д. Баг деп аталатын, бұрын Танк алаңы, содан кейін Далхаузи алаңы (1847-1856 жылдары) деп аталған, бұл әкімшілік, қаржылық және коммерциялық аймақ және Батыс Бенгалия штатының астанасы Калькуттаның негізгі бизнес аудандарының бірі. Бұл Батыс Бенгалия үкіметінің орны және оның үш деңгейі де осында орналасқан. Аймақ құрамына Жазушылар ғимараты – мемлекеттік хатшылық, Радж Бхаван – Батыс Бенгалияның губернаторының резиденциясы, Видхансабха Бхаван – Батыс Бенгалия заң шығарушы жиналысының ғимараты және Калькутта жоғары соты кіреді.

Атаудың шығу тегі

Б. Б. Д. – 1930 жылдың 8 желтоқсанында Далхаузи алаңындағы Жазушылар ғимаратының балконында түрмелердің бас инспекторы Н. С. Симпсонды өлтірген үш жас үндістандық тәуелсіздік күрескері – Беной Басу, Бадал Гупта және Динеш Гупта есімдерінің аббревиатурасы. Алаң 1847-1856 жылдар аралығында Үндістанның генерал-губернаторы болған Лорд Далхаузидің құрметіне аталған. Әр кездерде ол «Бекет алдындағы жасыл алаң» және «Танк алаңы» деп те аталып келген.

География

Б. Б. Д. Бағ ауданы Орталық Калькуттаның батыс бөлігінде Хугли өзеніне жақын орналасқан және ескі Лал Диги көлінің төңірегінде салынған шаршы алаң. Британдықтар салған ескі бекініс қазіргі Бас пошта кеңсесі орналасқан жерге жақын болған. Бұл аудан ежелгі Калькуттаның, немесе Ақ қаланың орталық бөлігінде орналасқан.

Тарих

Б. Б. Д. Баг (немесе бұрынғы атауы Далхаузи алаңы) британдық Шығыс Үндістан компаниясының сауда бекеті ретінде құрылды, ол Хугли өзенінің жағасында орналасқан. Өзен мен резервуардың (қазіргі Лал Диги деп белгілі) арасында алғашқы Вильям форты тұрды. 1756 жылдың жазында Бенгалия, Бихар және Орисаның навабы Сираж-уд-Даула компанияның бекіністерін күшейту туралы шешіміне наразылық білдіріп, британдық қалаға шабуыл жасады. Шабуылдан аман қалғандар форт ішіндегі гарнизонға жіберілді, бұл Калькуттаның қара тесігі деп танымал оқиғаға әкеп соқты. Наваб Роберт Клайв әскерінен шегінгеннен кейін британдықтар қаланы қайта басып алды. Бір жыл ішінде британдық Шығыс Үндістан компаниясының әскерлері Бенгалияның барлық аймағын жаулап алды, ал Калькутта, алаңмен бірге, британдық Үндістанның саяси және коммерциялық орталығы болып бекітілді. Келесі бір жарым ғасыр бойы алаңның маңызы мен ықпалы артты. Ол Үндістанның генерал-губернаторы лорд Далхаузидің құрметіне аталды. Үндістанда компания үкіметі құлағаннан кейін, Жазушылар үйі Үндістанның вице-королінің кеңсесіне айналды. Көптеген корпорациялар мен мекемелер алаңның өзінде және оның маңында кеңселер мен бас кеңселерін ашты, осылайша қаланың орталық бизнес-ауданына айналдырды. 1912 жылы британдық Радж астанасы ресми түрде Нью-Делиге көшірілді, бірақ аймақтағы көптеген қаржылық және саяси институттар 1920 жылдардың соңына дейін өз орнында қалды. 20 ғасырдың бірінші жартысында Үндістанның тәуелсіздік қозғалысы өркендеп, Бенгалияда зорлық-зомбылыққа ұласты. 1930 жылдың 8 желтоқсанында үш революционер – Беной, Бадал және Динеш ғимаратқа шабуыл жасап, түрмелердің бас инспекторы Н. С. Симпсонды қаза қылды. Үшеуі де өзіне-өзі қол жұмсауға тырысты. Биной мен Бадал мұратына жетті, ал Динеш ауруханаға түсіп, кейіннен британдық билік тарапынан дарға асылды. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін алаң олардың құрметіне Б. Б. Д. Баг деп қайта аталды. 1947 жылы саяси мекемелер ресми түрде Үндістан үкіметіне және жаңадан құрылған Батыс Бенгалия штатының үкіметіне тапсырылды. Келесі ондаған жылдарда Калькутта қарқынды экономикалық құлдырауға ұшырады, бірақ Б. Б. Д. Баг Шығыс Үндістанның жүрегі болып қала берді.

Қазіргі заманғы маңызы

Б. Б. Д. Баг әлі де Шығыс Үндістанның сауда және саяси орталығы болып табылады, және колониялық дәуірден қалған көптеген бизнес және саяси мекемелер әлі күнге дейін сақталған. Алаңның орталық нүктесі – Батыс Бенгал штатының үкіметінің кеңсесі және Батыс Бенгалдың бас министрінің кеңсесі орналасқан Writers’ Building ғимараты. Батыс жағында Бас пошта кеңсесі, Royal Insurance ғимараты, Үндістанның Резервтік банкінің шығыс кеңсесі, Шығыс теміржолының бас кеңсесі, Калькутта портының бас кеңсесі және көптеген басқа да мемлекеттік кеңселер орналасқан. Бұл аймақтың жергілікті атауы – "Office Para". Солтүстік жағында Бенгал сауда-өнеркәсіп палатасы, Калькутта қор биржасы, Standard Chartered ғимараты және көптеген қаржылық мекемелер орналасқан Royal Exchange ғимараты бар. Шығыс жағында Читтаранжан авенюіне дейін бірнеше кеңселер орналасқан. Алаңның оңтүстік бөлігінде қазіргі уақытта губернатордың резиденциясы және бұрынғы Үндістанның вице-королі мен генерал-губернаторының резиденциясы болып табылатын Raj Bhavan орналасқан. Мұнда бұрынғы британдық колониялық әкімшілік кеңселер, соның ішінде бұрынғы сыртқы және әскери хатшылықтар, Қазынашылық кеңсесі, телеграф кеңсесі және Калькутта қалалық залы да бар. Бұл аймақ ірі сауда орталығы болып табылады, Гонконг үйіндегі HSBC кеңсесі мен Great Eastern қонақ үйі де осында орналасқан. Б. Б. Д. Баг әлі де әлемдегі британдық колониялық архитектураның ең жақсы сақталған және шоғырланған аймақтарының бірі болып саналады. Алаң басқа да тарихи ескерткіштерге ие, соның ішінде Калькуттадағы ең алғашқы ғимараттардың бірі – Сент-Джон шіркеуі, ол Лондонның Трафальгар алаңындағы Сент-Мартин шіркеуінің үлгісі бойынша салынған. Шіркеуде әдемі витраждар мен суреттер, сондай-ақ қазіргі Колкатаның негізін қалаушы Әйүп Чарноктың мазар орналасқан. Б. Б. Д. Багта Дарбанганың атақты меценаты Махаража Лакшмешвар Сингхтің (1858–1898) мүсіні де орналасқан, оны Эдвард Онслоу Форд жасаған. Жалпы алғанда, алаңға Калькуттаның барлық аймақтарынан мыңдаған адамдар келіп, Калькуттаның құрылғаннан бері соңғы үш ғасыр бойы аймақтың ерекшелігіне айналған кеңселер мен кәсіпорындарға барады.

Сақтау

Далхаузи алаңы "ондаған жылдар бойына назарсыздаулыққа" байланысты Дүниежүзілік ескерткіштер қорының 2004 және 2006 жылғы Дүниежүзілік ескерткіштерді сақтау тізіміне енгізілді. Осы тізімге енгеннен кейін халықаралық қаржылық қызметтер компаниясы American Express WMF арқылы алаңды сақтауға қаржы жәрдем көрсетті. Аймақтағы бірнеше ғимараттар да мұралық ғимараттар тізіміне еніп, алаңның сәнін қайтару үшін кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Алаңның орталық бөлігі – Жазушылар ғимараты, ғимараттың көп бөлігі құлдырағандықтан, ауқымды жөндеу жұмыстары үшін уақытша босатылды.