Кіріспе

Чеченстандағы елді мекен Yalkharoyefn Хьевхьарача Ялхара, орысша: Hevharacha Yalkhara.

Тарих

Ялхарой – Ялхарой тайпасының атамекені. 18 ғасырдың екінші жартысында (1770 жылдары) неміс зерттеушісі И.А. Гюльденштедт Ялхарой ауылын «Шолха» ауданының бір бөлігі ретінде атап көрсеткен. Оның сөзіне қарағанда, орыстар бұл жерді Ангуштқа жақындығы үшін «Кіші Ангушт» деп атаған. 1823 жылы С.М. Броневский Ингуш ауылдарының арасында Ялхаройды да атаған. 1862 жылы «Терек облысын басқару ережесіне» сәйкес, Батыс бөлімінің құрамында Ингуш округі құрылды. Оған назраниялықтар, қарабулақтықтар, галгайлықтар, кистиншілер, аккиншілер және сориншілер (сондай-ақ мереджин қоғамы және бірқатар Галанчож және Ялхарой ауылдары) кірді. Ялхарой ауылы Ингуш округінің Горск бөлігіне қарасты. 1866 жылы Ялхарой ауылы (мереджин қоғамы, бірқатар Галанчож, Ялхарой ауылдары және аккин қоғамы) жергілікті халықпен (шешендермен) бір ұлтқа жататындығы мен округтің орталық басқаруына географиялық жағынан жақын болғандықтан Аргун округіне берілді. 1940-1944 жылдары Ялхара Галанчож округінің әкімшілік орталығы болды. 1944 жылдың 27 ақпанында, шешен және ингуш халқы геноцидке ұшырап, жер аударылғаннан кейін, Шешен-Ингуш Автономдық Кеңестік Республикасы таратылды, соның салдарынан Ялхара ауылы тасталып, қиратылды. 1957 жылы вайнах халқы отанына қайтып келгеннен және Шешен-Ингуш Автономдық Кеңестік Республикасы қайта құрылғаннан кейін, Галанчож округінің бұрынғы тұрғындарына онда қоныстануға тыйым салынды. Осының нәтижесінде Ялхараның көптеген бұрынғы тұрғындары республиканың жазық жерлеріне, көбінесе Ачхой-Мартан, Грозный және Серноводск аудандарына қоныс аударды. 2019 жылы Ялхара Галанчож округінде аумақты қайта қоныстандыру мақсатында қайта құрылатын алғашқы 7 елді мекеннің бірі деп белгіленді.

Демография

Ресей империясы мен Кеңес Одағы 1874, 1883, 1891, 1914 және 1926 жылдары өткізген халық санақтарында Ялхарой және оны қоршаған ауылдардың барлық тұрғындары бес санақ бойында да этникалық чечендер екені анықталды.