Кіріспе

Жазушылар ғимараты немесе Махакаран, көбінесе жазушылар деп қысқартылады, – Үндістанның Калькутта қаласындағы Батыс Бенгал штатының үкіметінің ресми хатшылық ғимараты. 150 метрлік ғимарат тарихи Б. Б. Д. Багтың ортасындағы Лал Диги немесе Қызыл көлдің бүкіл солтүстік жағалауын алып жатыр, бұл қаланың ұзақ жылдар бойы әкімшілік және бизнес орталығы болып саналады. Бұл ғимарат бастапқыда Британдық Шығыс Үндістан компаниясының (БШҮЖ) жазушыларының (көпшілік клерктер) бас кеңсесі ретінде қызмет еткен. 1777 жылы Томас Лион жобалаған Жазушылар ғимараты ғасырлар бойы бірнеше рет кеңейтілді. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан бастап, 2013 жылдың 4 қазанында ғимаратты күрделі жөндеуден өткізу туралы жарияланғанға дейін, ол Батыс Бенгалдың бас министрінің, министрлер кабинетінің және басқа да жоғары лауазымды шенеуніктердің кеңсесіне орналасқан еді. Содан кейін мемлекеттік департаменттердің көп бөлігі уақытша Хаурадағы Набанна деп аталған жаңа ғимаратқа көшірілді. Ғимараттың құрылыс алаңы шамамен 550 000 шаршы фут болатын шағын қалашық сияқты танылады. Штат хатшылығы көшірілгенге дейін ғимаратта 34 мемлекеттік департамент орналасқан және шамамен 6000 қызметкердің кеңсесі ретінде пайдаланылған. 2020 жылдың қазанына қарай ғимаратты қайта жаңарту жұмыстары жалғасуда.

Тарих

Жазушылар ғимаратын 1777 жылы Томас Лион жобалаған, ол Үндістандағы сауда операцияларын біріктіруді және Бенгалия Субасындағы салық жинауды орталықтандыруды мақсат еткен. Уақыт өте келе, Үндістанда британдықтардың саудалық ықпалы артып, EIC Бенгалияның навабтарын жеңгеннен кейін, ғимарат EIC-тің, ал кейіннен бүкіл Британдық Радждың Үндістан субконтинентіндегі іс жүзіндегі штабына айналды. 200 жылдан астам бойы бұл ғимарат британдық биліктің және талаптардың орталығы, Бенгал президентігінің және кейіннен Бенгал провинциясының үкіметі ретінде қызмет етті. ХХ ғасырдың басында ғимарат Үндістан тәуелсіздік қозғалысы кезінде наразылықтардың, зорлық-зомбылықтың және қастандықтардың ошағы болды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан бері ол мемлекеттік хатшылық ретінде қызмет етеді және саяси тұрақсыздықтардың, халық наразылықтарының және полицияның қатыгездігінің куәсі болды. Бұл ғимарат Батыс Бенгалия үкіметінің, әсіресе штаттың 34 жыл бойы үзіліссіз билік құрған солшыл фронттың символына айналды. Ғимарат айналасындағы аймақтың тарихын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, Каликата ауылы британдық Калькуттаға, содан кейін Колкатаға айналды. Бастапқы жобасынан бастап, ғимарат оның төңірегінде өсіп келе жатқан қаланың әкімшілік және бизнес орталығы болу үшін жоспарланған және осы себепті EIC-ге тиесілі инфрақұрылымға жақын салынған. Ол Бенгалиядағы EIC-тің негізгі әскери бекінісі болған Вильям фортының 1756 жылға дейін тұрған жерінің бір бөлігінде салынды. Бұл ғимарат, негізінен ағылшын саудагерлері, шенеуніктер және EIC қызметкерлері тұрған «Ақ қаланың» орталығын құрады, ол негізінен жергілікті жерлестер мен кәсіпкерлер тұрған «Қара қаладан» бөлек сақталды.

Уақыт шкаласы

1777–1780: Құрылыс. Бұрынғы Сент-Анн шіркеуінің орны мен оған іргелес жер учаскесі Томас Лионға берілді, оның есімімен Жазушылар ғимаратының артындағы жол – Лион жолы – аталады. Лион Англияда бұрын ағаш шебер болған болуы мүмкін, бірақ сол кезде Калькуттада сәулетші ретінде танылып, Бенгалияның Жоғарғы Кеңесінің мүшесі және бұрынғы EIC жазушысы Ричард Барвеллдің тапсырысы бойынша құрылысты аяқтады. Форт-Уильям президенттігінің генерал-губернаторы Уоррен Гастингс жобаны басқарды және оны тапсырушы болған десе болады. Жазушылар ғимараты Калькуттадағы алғашқы үш қабатты ғимарат болды. 37850 шаршы фут жерді алып жатқан негізгі блок 1780 жылы аяқталды. Ол сол кездегі Танк алаңы (Далхузи алаңы) деп аталған алаңның бір жағын құрады. Ғимарат таза функционалдық қағидалар бойынша салынды, әдемілеуден аулақтанып, тік қасбет пен арт жағында қоршау стиліндегі аула жасалды. Бастапқыда ғимарат 19 тұрғын үймен ашылды, әрқайсысында үш терезе болды, және бұрынғы британдық тұрғындар оны көзге ұнамайтын деп есептеді. 1800: Шығыс тілдерінде жазушыларды даярлау үшін ашылған Форт-Уильям колледжі кейін осы ғимаратқа көшірілді. Келесі 20 жылда құрылымдық өзгерістер енгізілді, оның ішінде 32 студентке арналған жаңа жатақхана және емтихан залы (әлі де сақталған), лекциялық зал, төрт кітапхана және хинди және парсы тілдерін оқытуға арналған бөлмелер салынды. 1945–1947: Кеңейту арқылы ашық аулалардың жабылуы. Үлкен кеңістік қажеттілігіне байланысты А, В, С, D блоктары салынды. Нәтижесінде ғимараттың ауданы 19314 шаршы футқа артты.

Жаңарту

2013 жылдың соңында ғимаратқа қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Бұл үшін мемлекеттік хатшылық пен бас министрдің кеңсесі уақытша Хаурадағы Хугли өзені көпірі комиссарларының кеңсесіне тиесілі, Набанна деп аталатын тасталған көкжиекке көшті. 2014 жылдың ақпан айында жоба тоқтап қалды, себебі табиғатты қорғау сарапшылары мен Батыс Бенгалияның қоғамдық жұмыстар департаменті сәулет фирмасы ұсынған жоспарды жеткіліксіз деп тапты. Осыдан кейін, құрылысты қайта жаңартуды бастамас бұрын, Жадавпур университеті мен Индия инженерлік ғылым және технология институтының, Шібпур архитекторларынан тұратын команда құрылысты сынау үшін шақырылды. Қайта жаңарту жұмыстарына Үндістанның өнер және мәдени мұраны қорғау ұлттық қоры (INTACH) да қатысты. Сондай-ақ, топ 2015 жылдың соңында егжей-тегжейлі ұсыныс енгізгенге дейін Австралия және Германия сияқты елдердің мұраны сақтау мамандарымен кеңесті. Бірақ 2016 жылдың ортасына дейін үкіметтің шешім қабылдаудағы белгісіздігі мен бюрократиялық кедергілерге байланысты нақты жұмыс басталмады. Инженерлер ғимаратты нығайтуға мәжбүр болды, ал 2017 жылдың қараша айында Калькутта метросының кеңейтілуінің бір бөлігі – шығыс-батыс метро туннелі ғимараттың жанынан қазылды. 2018 жылдың соңында негізгі құрылыстың әртүрлі бөліктеріндегі азаматтық инженерлік жұмыстарға тендерлер жарияланды.