Кіріспе

Адам митохондриялық ДНҚ (мтДНҚ) гаплогруппасы V – адам митохондриялық ДНҚ (мтДНҚ) гаплогруппасы. Бұл клада 14 мың жылдан астам бұрын Оңтүстік Еуропада пайда болған деп саналады.

Шығу тегі

V гаплогруппасы HV гаплогруппасының HV0a тармағынан тараған. 1998 жылы V гаплогруппасының Еуропаға Ибериядағы мұз дәуірінен қалған паналау ошағынан тарағаны болжалды. Алайда, V гаплогруппасының пайда болу мерзімін анықтау бойынша жаңа зерттеулер оны неолит дәуіріне жатқызады. Оның ең жоғары шоғырланғандығы солтүстік Фенноскандиядағы саам халқы арасында (~59%) байқалады. Волга-Урал аймағындағы мари халқының шамамен 10%-ында кездеседі, бұл аймақтың саамдар арасындағы V гаплогруппасының бастауы болуы мүмкін деген пікірге әкеледі. V гаплогруппасы солтүстік Ибериядағы кантабриялықтардың (15%) және олармен шектес басктардың (10,4%) арасында орташа көрсеткіштен жоғары деңгейде табылған. V гаплогруппасы Солтүстік-Батыс Африканың кейбір аймақтарында да кездеседі. Ол негізінен Буркина-Фасодағы Гором-Гором ауданында тұратын туарегтер арасында (21%), Батыс Сахарадағы сахрауилердің (17,9%) және Тунис, Матматадағы берберлердің (16,3%) арасында шоғырланған. Сирек кездесетін V7a тармағы Орандағы (1,08%) және Регуибат сахрауилеріндегі (1,85%) алжирліктер арасында кездеседі.

Ежелгі ДНК

МтДНҚ V хаплогруппасы Германияның Гальберштадт қаласындағы сызықтық керамика мәдениетінің неолит дәуіріне жататын қалдықтарында б.з.д. 5000 жылдары және Германияның Деренбург Мееренстигінде б.з.д. 4910 жылдары табылған. Алексей Резепкин жүргізген қазба жұмыстарында Майкоп мәдениетінің өкілдік үлгілерінде V7 хаплогруппасы анықталды. V хаплогруппасы Трипільская және Унетице мәдениеттерінің өкілдерінде де кездеседі. V хаплогруппасы сонымен қатар 14 000 жыл бұрынғы Тафоралт тарихи-археологиялық ескерткішінен эпипалеолит кезеңіне жататын Иберомаурус үлгілерінің арасында табылды. V хаплогруппасы Батыс Венгриядағы Сомогивар Винковци мәдениетінің үлгілерінде де анықталды. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2022.02.03.478968v1.full.pdf

Танымал мәдениет

Бенджамин Франклин V гаплотобының мүшесі болған. Әнші-күйші Боно V гаплотобының мүшесі.