Кіріспе

Босниялық кино режиссері (1974 жылы туған)

Жасмила Жбанич (19 желтоқсан 1974 жылы туған) – босниялық кинорежиссер, сценарист және продюсер. Ол көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде «Оскар» сыйлығына және екі «BAFTA» сыйлығына ұсынылған. Жбанич Берлин кинофестивалінде «Алтын аю» жүлдесін жеңіп алды және Венеция кинофестивалінде «Алтын арыстан» сыйлығына ұсынылды. Ол 2020 жылғы «Quo Vadis, Aida?» соғыс драмасының авторы және режиссері ретінде танымал, бұл фильм оған «Үздік шетелдік фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығына, «Ағылшыз тілінде емес үздік фильм» номинациясында және «Үздік режиссура» номинациясында «BAFTA» сыйлығына ұсыныс әкелді.

Ерте өмір

Жбанич 1974 жылғы 19 желтоқсанда Сараевода босниялық отбасында дүниеге келді. Ол Сараеводағы Сахналық өнер академиясына түсуден бұрын жергілікті мектептерде оқыды, онда білім алды. Бір кезде ол АҚШ-та Вермонт штатындағы «Нан және қуыршақ» театрында қуыршақ ойнатушы, ал Ли Де Лонг шеберханасында клоун болып жұмыс істеді. 1997 жылы ол «Деблокада» суретшілер қауымдастығын құрып, деректі фильмдер мен қысқаметражды фильмдер түсіре бастады.

Мансап

Жбанич АҚШ-қа Вермонт штатындағы «Нан мен қуыршақ» театрында қуыршақшы ретінде жұмыс істеу үшін кетті. Ол сондай-ақ Ли Де Лонг шеберханасында клоун өнерін үйренді. Босния мен Герцеговинаға оралғаннан кейін «Deblokada» («бұғатты жою» деген мағынада) суретшілер қауымдастығын құрды. «Deblokada» арқылы Жбанич көптеген деректі фильмдер, бейнеөнер және қысқаметражды фильмдер жазып, өндірді. 2006 жылы Халықаралық көркем фильмдер фестивалінде қазылар алқасының бас жүлдесін жеңіп алды, сондай-ақ 2006 жылы «Үздік еуропалық фильм» және «Үздік еуропалық актриса» сыйлықтарымен марапатталды. Фильмі 60-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Жбаничтің 2020 жылғы соғыс драмасы «Quo Vadis, Aida?» 50-ші Халықаралық Роттердам кинофестивалінде көрермендер сыйлығын, 2021-ші Гетеборг кинофестивалінде «Үздік халықаралық фильм» сыйлығын жеңіп алды, 77-ші Венеция халықаралық кинофестиваліне қатысты және 36-шы «Independent Spirit Awards» кинофестивалінде «Үздік халықаралық фильм» сыйлығын жеңіп алды. Бұдан әрі, 2021 жылдың наурыз айында фильм «Ағылшыз тілінде емес үздік фильм» номинациясына ұсынылды, ал Жбанич 74-ші Британ академиясының кино сыйлығында «Үздік режиссер» номинациясына ұсынылды. 2021 жылдың 15 наурызында Жбаничтің фильмі 93-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік халықаралық көркем фильм» номинациясына ұсынылды. 2021 жылдың желтоқсан айында өткен 34-ші Еуропалық кино сыйлықтарында «Quo Vadis, Aida?» «Үздік фильм» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ Жбанич «Үздік режиссер» сыйлығын жеңіп алды, ал актерлік құрамның мүшесі Ясна Джуричич сол марапаттарда «Үздік актриса» сыйлығын жеңіп алды.

Тақырыптар мен кейіпкерлер

Жбанич өзінің фильмдерінің басты тақырыбы Босния және Герцеговина халқы екенін мойындайды. Ол фильмдерді өзінің өміріне қатысты мәселелерді зерттеу үшін пайдаланады. Жбанич кейіпкерлерді жасанды түрде "қара және ақ" емес, нақты адамдар сияқты күрделі етіп жасауға ұмтылады.

Фильм

Жыл Фильм режиссері Жазушы Өндіруші Rotten Tomatoes Metacritic1995Автобиография1997Соңынан, соңынан1998Түн болды, біз жарықтандырамызМахаббат 2000Қызыл резеңке етіктер2003Сараевоны есіңе аласың баБұрыштың суреттері2004Туған күн2006Грбавица98%71%2010Жолмен2013Әңгіме айта алмайтындар үшін2014Сараеводағы бір күнМахаббат аралы2017Ерлер жыламайды2020Quo Vadis, Aida? 100%97%

Марапаттар

Жыл Қауымдастық Санат Жұмыс Нәтижесі Ref. (Reference(s))1998Сараево кинофестиваліАрнайы жүлдеNoć je, mi svijetlimo2003ZagrebDoxҮлкен мөрБұрыштан алынған суреттер2006Берлин халықаралық кинофестиваліАлтын аюГрбавицаЭкуменикалық қазылар алқасының сыйлығыБейбітшілік фильміне арналған сыйлықСараево кинофестиваліИвица Матич сыйлығы2010Берлин халықаралық кинофестиваліАлтын аюЖолда2020Венеция халықаралық кинофестиваліАлтын арыстанQuo Vadis, Aida?2021Роттердам халықаралық кинофестиваліКөрермендер жүлдесіГётеборг кинофестиваліЕң үздік халықаралық фильмIndependent Spirit AwardsЕң үздік халықаралық фильмBritish Academy Film AwardsЕң үздік режиссерЕң үздік фильм (шет тілінде)93-ші «Оскар» марапаттау рәсіміЕң үздік халықаралық көркем фильмEuropean Film AwardsЕң үздік фильмЕң үздік режиссерЕң үздік сценарист