Кіріспе
Аэробтық төзімділік жаттығулары
NCT 127 тобының әні
Ұзақ, баяу қашықтық (LSD) – жүгіру, ескек есу, шаңғы және велосипедпен жүру сияқты спорт түрлерінде қолданылатын аэробтық төзімділік жаттығуларының бір түрі. Ол аэробтық шыдамдылық жаттығулары, базалық жаттығулар және 2-аймақтық жаттығулар деп те аталады. LSD жаттығуларына физиологиялық бейімделуге жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын жақсарту, терморегуляциялық функцияны жақсарту, митохондриялық энергия өндірісін күшейту, қаңқа бұлшық еттерінің тотығу қабілетін арттыру және отын ретінде майды пайдалануды жоғарылату кіреді. LSD жаттығулары – тұрақты қарқынмен, төмен немесе орташа қарқындылықпен ұзақ уақыт бойы жүргізілетін үздіксіз жаттығулар. LSD-ның орташа қарқындылығы төмен немесе орташа дайындық деңгейіндегі адамдарда төзімділікті және максималды оттегі сіңіруді жақсартуға тиімді. Сондай-ақ, LSD жаттығулары жақсы жаттығудан өткен спортшыларда байқалатын демалыстағы төмен жүрек соғу жиілігінің негізгі себебі болып табылады.
the song by NCT 127
Long slow distance (LSD) is a form of aerobic endurance training used in sports including running, rowing, skiing and cycling. It is also known as aerobic endurance training, base training and Zone 2 training. Physiological adaptations to LSD training include improved cardiovascular function, improved thermoregulatory function, improved mitochondrial energy production, increased oxidative capacity of skeletal muscle, and increased utilization of fat for fuel. LSD training is a form of continuous training performed at a constant pace at low to moderate intensity over an extended distance or duration. The moderate training intensity of LSD is effective in improving endurance and maximum oxygen uptake in individuals who are undertrained or moderately trained. and that LSD workouts are primary drivers of the lower resting heart rates seen in well conditioned athletes.
Тарих
Кейптаун университетінің жаттығу және спорт ғылымдарының профессоры Тим Ноукс, бастаушы жүгірушілер үшін ең тиімді жаттығу әдісі ұзақ қашықтықты баяу жүгіру екенін алғаш Артюр Ньютон ұсынғандығын айтады. Ноукс бұл әдіс 1960 жылдары қайта ашылғаннан кейін Джо Хендерсон "ұзақ, баяу қашықтық" (long slow distance) терминін енгізгенін мәлімдейді. Хендерсон өзінің тәсілін қашықтыққа жүгірудегі басым мектепке қарама-қарсы балама ретінде қарастырды, оны ол "PTA мектебі – ауыртпалық, азап және қиындық" деп атады. Ол ЛСД жаттығу режимін бір немесе басқа түрде сақтаған алты жарысқа қатысушы жүгірушінің табысын көрсетеді, кейде тұрақты ЛСД жүгірумен бірге бірнеше қиын жаттығуларды қосады, апталық жүгіру көлемі аптасына 2 сағаттан бастап, марафондағы жеке рекордтары 2:14 пен 2:50 сағат аралығында болды. 5 шақырымдық жүгіруші ЛСД-ны қарастыруы мүмкін, ал марафоншы одан да көп жүгіруі мүмкін. ЛСД жүгіру әдетте оңай темппен жасалады, жүгірушінің 10 шақырымдық қарқынынан бір мильге 1–3 минутқа баяу. Бұл жүгірудің мақсаты – қан көлемін арттыру, сондай-ақ бұлшық еттердің күшін, төзімділігін және аэробикалық жарамдылығын жақсарту. Хендерсонның кітабы жарысқа қатысатын жүгірушілерге ғана емес, сонымен қатар жүгіруден ләззат алуды қалайтын адамдарға да арналған. Ол былай деп жазады: "ЛСД – жай ғана жаттығу әдісі емес. Бұл спортқа деген тұтас көзқарас. Оны қолданушылар жүгіру қызықты дейді – барлық жүгіру, тек жеңіске жетіп, сыйлық алуға мүмкіндік беретін жарыс бөлігі ғана емес."
Шектеулер
Артур Лидьярдтың пікірінше, ЛСД (ұзақ, баяу, қашықтық) жаттығулар жүрек-қан тамырларын жетілдіру үшін қажетті күш-жігер деңгейіне жете алмайды. Пит Пфитцингер марафонды аяқтауды көздеген бастауыш жүгірушілер үшін ұзақ, баяу қашықтыққа жүгіру әдісінің қанағаттанарлық екенін, бірақ тәжірибелі жүгірушілерге жаттығу түріне байланысты, жарыс қарқынына жақындаған жылдамдықтарды да қамтитын, әртүрлі қарқынды ұзақ жүгірулер көбірек пайда әкелетінін жазған. Пфитцингердің сөзіне сүйенсек, әртүрлі қарқын қажет, себебі гликоген қорының артуы және майды пайдалану сияқты әртүрлі физиологиялық бейімделулер белгілі бір жаттығу қарқынында ғана жүзеге асады. Хендерсон жарыстарды жылдамдық жаттығулары ретінде пайдаланады және шектеулі көлемде жылдамдық жаттығуларын қолдайды. Ғылыми зерттеулер жоғары қарқынды жаттығулардың анаэробтық қабілетті арттыруда, орташа қарқынды төзімділік жаттығуларынан гөрі тиімдірек екенін көрсетеді. АҚШ армиясы дене шынықтыру бағдарламаларында ұзақ қашықтыққа жүгіруді азайтуда.