Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық адвокат және жазушы (туған 1947)
American attorney and author (born 1947)
Линда Фейрштейн (туған 5 мамыр 1947) – әйелдер мен балаларға қарсы зорлық-зомбылық қылмыстарына бағытталған американдық автор, адвокат және бұрынғы Нью-Йорк қаласы прокуроры. Ол 1976 жылдан 2002 жылға дейін Манхэттен округі прокурорының жыныстық қылмыстар бөлімінің басшысы болды. Осы кезеңде ол «Central Park Five» ісі бойынша қудалауды қадағалады, онда төрт афроамерикалық және бір испаноязыл бес жасөспірім 1989 жылы Орталық паркте ақ нәресте жүгіруші әйелді зорлап, шабуылдады деген айыппен негізсіз сотталды. 2002 жылы сериялық зорлаушы және кісі өлтіруші Матиас Рейес қылмысты өзі жасағанын мойындағаннан кейін, барлық бес айыптау алынып тасталды, ал ДНК-тестілеуі құрбанның дене сұйықтығындағы ДНК-ның оған тиесілі екенін көрсетті. Рейес мойындағаннан кейін де Фейрштейн негізсіз сотталған жасөспірімдердің кінәлі екенін айтты және полицияның тергеуін «тамаша» деп бағалады. 2018 жылы ол жасөспірімдердің мойындаулары мәжбүрлеу арқылы алынбағанын мәлімдеді. 2002 жылы прокуратурадан кеткеннен кейін Фейрштейн Манхэттен прокуроры Александра Купер туралы детективтік романдар жая бастады. Олардың бірнешесі бестселлерге айналды. 2019 жылдың маусым айында Netflix-тегі «When They See Us» сериалының шығуына байланысты назар ауғаннан кейін ғана Фейрштейннің баспагері Dutton одан бас тартты. Ол сондай-ақ кемінде екі коммерциялық емес ұйымның кеңесінен кетуге шақырылды. Ол қызмет еткен кезеңде Роберт Чемберске қарсы 1986 жылғы «Преппи қылмысы» және 1998 жылғы «Халыққа қарсы Йованович» ісі сияқты даулы және көп талқыланған істерді қудалады. Фейрштейн, Жыныстық қылмыстар басшысы ретінде, 1989 жылғы «Орталық парктегі жүгіруші» ісі бойынша «Орталық парктегі бесеу» деп белгілі бес кәмелетке толмаған күдіктінің қудалануын қадағалады. Іс прокурорлар Элизабет Ледерер мен Артур Клементс тарапынан жүргізілді, ал сот процесі 1990 жылы өтті. Қылмыскердің, сериялық зорлаушы және кісі өлтіруші ретінде сотталған адамның мойындауынан және оқиға орнынан алынған дәлелдермен ДНК сәйкестігінің расталуынан кейін 2002 жылы бұл іс бойынша айыптаулар алынып тасталды. Фейрштейн 2002 жылы округтік прокурор кеңсесін тастап, CNN, MSNBC және Ларри Кинг сияқты көптеген баспа және теледидар БАҚ-тарында кеңес беруді, жазуды, дәріс беруді және жыныстық қылмыстар бойынша сарапшы ретінде жұмыс істеуді жалғастырды. Ол Майкл Джексонның 2004 жылғы шабуылға қатысты айыптаулары, Коби Брайанттың жыныстық шабуылға қатысты айыптаулары және Скотт Петерсонның соты сияқты жоғары беделді істер кезінде көптеген БАҚ-қа кеңес берді. Ол Харви Вайнштейннің қорғанысына да қатысқандығы хабарланды, оның қатыстылығы туралы шағымдардың бірін үнсіздендіруге көмектескен. Фейрштейн Нью-Йорк әйелдер күнтәртібінің отбасылық зорлық-зомбылық комитетін құрды. Ол отбасылық зорлық-зомбылық мәселелері бойынша жиі сөз сөйлейді.
Linda Fairstein (born May 5, 1947) is an American author, attorney, and former New York City prosecutor focusing on crimes of violence against women and children. She was the head of the sex crimes unit of the Manhattan District Attorney's office from 1976 until 2002. During that time, she oversaw the prosecution of the Central Park Five case, wherein five teenagers, four African American and one Hispanic, were wrongfully convicted for the 1989 rape and assault in Central Park of a white female jogger. All five convictions were vacated in 2002 after Matias Reyes, a convicted serial rapist and murderer, confessed to having been the sole perpetrator of the crime, and DNA testing showed he was the sole contributor of the DNA of the semen on the victim. After Reyes' confession in 2002, Fairstein still maintained that the wrongfully convicted teenage boys were guilty and she lauded the police investigation as "brilliant". In 2018, she insisted that the teenagers' confessions had not been coerced. After she left the DA's office in 2002, Fairstein began to publish mystery novels featuring Manhattan prosecutor Alexandra Cooper. Several have been bestsellers. It was not until June 2019, in response to the attention associated with the release of the Netflix series When They See Us about the Central Park Five, that Fairstein's publisher, Dutton, dropped her. She was also asked to resign from the boards of at least two not for profit organizations. During her tenure, she prosecuted controversial and highly publicized cases, such as the "Preppy Murder case" against Robert Chambers in 1986, and the 1998 People v. Jovanovic cases. Fairstein, as Head of Sex Crimes, oversaw the prosecution of five juvenile defendants known as the "Central Park Five" in the 1989 "Central Park Jogger" case. The case was prosecuted by ADAs Elizabeth Lederer and Arthur Clements, with trials held in 1990. The convictions in the case were vacated in 2002 following a confession by the perpetrator, a convicted serial rapist and murderer, and confirmation by a DNA match to evidence at the scene. Fairstein left the District Attorney's office in 2002, and has continued to consult, write, lecture and serve as a sex crimes expert for a wide variety of print and television media outlets, including CNN, MSNBC and Larry King, among others. She has consulted for a number of media outlets during a number of high profile prosecutions, including Michael Jackson's molestation charges in 2004, Kobe Bryant's sexual assault charges, and Scott Peterson's trial. She was also reportedly involved with a defense of Harvey Weinstein, helping to silence one of the sexual harassment complaints against him. Fairstein founded the Domestic Violence Committee of the New York Women's Agenda. She is a frequent speaker on issues related to domestic abuse.
Тергеу, айыптау және шағым
Фэрштейннің кеңсесі 1989 және 1990 жылдары Орталық паркке серуендеген қызға жасалған шабуыл ісі бойынша қудалауды бақылады, бұл кейіннен олардың айыптары күштен шығарылған бес жасөспірімнің сотталуымен аяқталды. 2003 жылы азаматтық құқықтар жөніндегі сотқа берген шағымында, сотталған бесіншілік Фэрштейннің 20-шы учаскедегі детективтердің көмегімен, жастарды және оларды қолдаған ересектерді де қорқытып, трицат сағатқа дейін сұраққа алып, жалған мойындауға мәжбүрлегенін мәлімдеді. Фэрштейннің айтуынша: "Ата-анасы немесе қамқоршысы келгенше он алты жасқа толмаған ешкіммен әңгімелеспеді. Бесінің үшеуі үйіне барып, қамауға алынар алдында бір түн ұйықтады. Көптеген жағдайда, олардың мойындаған мәлімдемелерінің мәні олар келгеннен кейін шамамен бір сағат ішінде айтылды. Менің ойымша, Рейес сол балалардың тобымен бірге болды. Басқалары кеткенде ол ұзақ қалды. Ол шабуылды аяқтады. Тергеу процесінде болғандардың барлығының ойынша, осы бес адам сол түні басқа шабуылдарға ғана емес, сонымен қатар серуендеген қызға жасалған шабуылға да қатысқандығына еш күмән жоқ. Мен отыздан астам детективті – бұрын бір-бірін көрмеген қара, ақ және латын американдықтарын – керемет тергеу жүргізгенін көрдім". Бес айыпталушының адвокаттары Фэрштейннің мәлімдемесінің дерлік барлық бөлігіне қарсы шықты. 1990 жылы "Орталық парк бестігі" 1989 жылы олардан алынған деген жалған мойындауларға негізделген түрлі шабуыл және жыныстық зорлау айыптары бойынша сотталды.
Fairstein's office supervised the prosecution in 1989 and 1990 of the Central Park Jogger case, which ended in the conviction of five teenagers whose convictions were later vacated. In a civil rights lawsuit filed in 2003, the five who were convicted claimed that Fairstein, with the assistance of the detectives at the 20th Precinct, coerced false confessions from them following up to thirty straight hours of interrogation and intimidation, of both the youths and their supporting adults. Fairstein said "Nobody under sixteen was talked to until a parent or guardian arrived Three of the five went home and had a night's sleep before they were ever taken into custody. For most of them, the substance of their admissions came out within about an hour of the time they came in I think Reyes ran with that pack of kids. He stayed longer when the others moved on. He completed the assault. I don't think there is a question in the minds of anyone present during the interrogation process that these five men were participants, not only in the other attacks that night but in the attack on the jogger. I watched more than thirty detectives—black, white, Hispanic guys who'd never met each other before—conduct a brilliant investigation." Lawyers for the five defendants contested almost every element of Fairstein's statement. In 1990 each of the "Central Park Five" were convicted of various assault and sexual battery charges, based in part on the allegedly false confessions obtained from them in 1989.
Сотталғандардың жазасын өтеу
2002 жылы сотталған зорлаушы Матиас Рейес қылмысты мойындағаннан кейін барлық бес сот үкімі күштен шығарылды. Рейес дінге келгеннен кейін мойындады.
All five convictions were vacated in 2002 after convicted rapist Matias Reyes confessed to the crime. Reyes confessed after he "found religion."
Салдары
2003 жылы Кевин Ричардсон, Реймонд Сантана және Антрон МакКрей Нью-Йорк қаласын қасақана қудалау, нәсілдік дискриминация және эмоционалдық стресс тудырғаны үшін сотқа берді. 11 жыл өткен соң, 2014 жылдың 19 маусымында 41 миллион долларға келісімге қол жеткізілді. "The Central Park Five" фильмі 2012 жылдың мамыр айында Канн кинофестивалінде көрсетілді және 2012 жылдың 23 қарашасында кең экрандарға шықты. Оқиғаға арналған Пулитцер сыйлығын жеңіп алған "The Central Park Five" атты опера да жазылды. 2019 жылдың мамыр айында Netflix Ава ДюВерней режиссерлік еткен төрт бөлімдік драмалық сериалды, "When They See Us" шығарды. Сериалда актриса Фелисити Хаффман Фэрштейн рөлін сомдайды. Сериал шыққаннан кейін көп ұзамай Фэрштейннің баспагері E. P. Dutton оны клиент ретінде босатты. Фэрштейн студенттер мен әкімшіліктің қысымынан кейін өзінің альма-матері – Вассар колледжінің қамқоршылар кеңесінен де кетті. 2019 жылдың 10 маусымында Wall Street Journal газеті Фэрштейннің "Netflix’s False Story of the Central Park Five" деген мақаласын жариялады, онда ол бесіздің "толыққанды кінәсіз" емес екенін (олар тағы да айыпталып сотталған қылмыстарды атап, оларға қатысты әлі де маңызды дәлелдер бар екенін айтады) және ДюВерней оны жамандады деп мәлімдеді. 2020 жылдың наурызында Фэрштейн Флорида штатының Орталық округіндегі АҚШ округтік сотына Netflix, ДюВерней және сериал сценарисін жазған Аттика Локка қарсы, сериалдағы оның бейнесіне байланысты жала жабу ісін қозғады. 2021 жылға қарай Netflix істі қараудан бас тарту туралы өтініш білдіргеннен кейін, сот ісінің бір бөлігі қарауға қабылданды, ал кейбір эпизодтар жала жабу деп танылмады.
In 2003, Kevin Richardson, Raymond Santana Jr., and Antron McCray sued the city of New York for malicious prosecution, racial discrimination and emotional distress. It wasn't until Mayor De Blasio took office 11 years later that a settlement in the case was reached on June 19, 2014, for $41 million. The film, The Central Park Five, premiered at the Cannes Film Festival in May 2012 and was released on November 23, 2012. A Pulitzer Prize winning opera, The Central Park Five, was also written about the case. In May 2019, Netflix released a four part drama series, When They See Us, about the case, directed by Ava DuVernay. In it, actress Felicity Huffman portrays Fairstein. Soon after the release, Fairstein's publisher, E. P. Dutton, released her as a client. Fairstein also resigned from the Board of Trustees of Vassar College, her alma mater, after considerable pressure from the student body and members of the administration. On June 10, 2019, the Wall Street Journal published an op ed by Fairstein, Netflix’s False Story of the Central Park Five, in which she says that five were not "totally innocent" (citing the other crimes they were convicted for, for which, she asserts, there is still substantial evidence) and that DuVernay had defamed her. In March 2020, Fairstein filed suit in the U. S. District Court for the Middle District of Florida against Netflix, DuVernay, and series writer Attica Locke for defamation based on her portrayal in the series. As of 2021 following Netflix's request for it to be dismissed, the lawsuit had been partially allowed to go forward while other scenes had been deemed not to be defamatory.
Жованович туралы дау
2004 жылы Оливер Йованович Фэрштейнді "жалған тұтқындау, зұлымдықпен қудалау, сот процесін зұлымдықпен пайдалану және оның әділ сотқа қатысу құқығын бұзу" деп айыптап, сотқа берді. Бұл сот процесі Фэрштейннің "People v. Jovanovic" ісінде Йовановичты сәтті қудалауынан туындады, бірақ ол кейіннен апелляцияда күшін жойды. Іс соңында басқа сот судьясы тарапынан қайта қараусыз тоқтатылды. Бұл шешімді Манхэттен округінің прокуроры Роберт М. Моргентау "әділеттілік үшін" деп өтінді. Йовановичті қылмысқа байланыстыратын ешқандай физикалық дәлел болған жоқ. Оның шағымданушысы зорлықпен шабуылға ұшырап, көп қан кеткенін айтса да, оның денесінде тек көк іздер табылды. "Егер ол [Фэрштейін] мұның жалған екенін түсінбесе, мен таңғалып қалар едім", - деді бұрынғы Нью-Йорк қаласының жыныстық қылмыстар детективі Джон Беэза, ол полициядан кеткен соң Йовановичтің қорғаушысы болды.
In 2004 Oliver Jovanovic sued Fairstein, alleging that she engaged in "false arrest, malicious prosecution, malicious abuse of process and denial of his right to a fair trial". This lawsuit stemmed from Fairstein's successful prosecution of Jovanovic in the case People v. Jovanovic, which was subsequently overturned on appeal. The case was later dismissed with prejudice by a new trial judge. The dismissal was requested "in the interest of justice" by the office of the Manhattan district attorney, Robert M. Morgenthau. There was no physical evidence linking Jovanovic to the crime. While his accuser claimed she had been brutally attacked and left bleeding, she was found to have only a few fading bruises. "If she [Fairstein] couldn't tell this was a false report, well, I am just shocked," said former New York City sex crimes detective John Baeza, who worked in defense of Jovanovic after leaving the force.
Доминик Стросс-Кан
Фэрштейн 2012 жылы Доминик Стросс-Канға қатысты жыныстық шабуыл ісі бойынша қудалауды тоқтату шешімінде округ прокуроры Вэнске көмектесті. Айыптама қоймау туралы шешімді жазуда Фэрштейннің жазу шеберлігі қолданылды.
Fairstein assisted District Attorney Vance in his decision not to prosecute Dominique Strauss Kahn for sexual assault in 2012. Fairstein's writing skills came into play in writing up the decision not to charge.