Кіріспе
1992 жылы құрылған американдық заңды коммерциялық емес ұйым.
2021 жылға дейін Innocence Project ДНК-ға негізделген дәлелдер арқылы 300-ден астам сот шешімін күштен шығаруға көмектесті. 2022 жылдың наурызында The Innocence Project өзінің «Ең бақытты сәттері» бейнеролигі үшін екі Webby жүлдесін жеңіп алды, бұл бренд және коммерциялық емес ұйымдар санатындағы «Ең жақсы гуманитарлық және қызмет көрсету кампаниясы» атанды. «Happiest Moments» ұйымның 2021 жылдың маусымында тұсаукесері өткен және Hayden5 компаниясы түсірген алғашқы қоғамдық қызмет туралы хабарламасы болды.
Негізін қалау
Innocence Project жобасы АҚШ Әділет министрлігі мен АҚШ Сенатының Йешива университетінің Бенджамин Н. Кардозо заң мектебімен бірлесіп жүргізген зерттеу нәтижесінде құрылды. Зерттеуде куәгерлердің қате сәйкестендіруінің 70%-дан астам жағдайда адаттан тыс айыпталуға себеп болғаны анықталды. "Кінәсіздік" жобасы 1992 жылы Шек пен Нойфельд Кардозодағы заң клиникасының бөлігі ретінде іске қосылды. 2003 жылдың 28 қаңтарында ол тәуелсіз 501(c)(3) коммерциялық емес ұйымға айналды, бірақ Кардозомен институционалдық байланысын сақтап келеді. Мадлен деЛон 2004 жылдан 2020 жылға дейін атқарушы директор болып жұмыс істеді, ал 2020 жылдың 8 қыркүйегінде оның орнына Кристина Сварнс келді. Innocence Project – Innocence Network желісінің штаб-пәтері, ол әлем бойынша 70-ке жуық тәуелсіз "кінәсіздік" ұйымдарын біріктіреді. Мұндай жобаның мысалы Ирландия Республикасында 2009 жылы Гриффит колледжінде құрылды.
Миссия
"Айыпсыздық жобасының" миссиясы – "әділетсіз түрмеге қамауға жауапты жүйеде реформа жасаумен қатар, қамауда қалған көптеген кінәсіз адамдарды босату". "Айыпсыздық жобасы" ДНК-дәлелдерін тексеру немесе қайта тексеру мүмкіндігі бар айыптаудан кейінгі шағымдарға ғана назар аударады. Қылмыстық істердің 5–10%-ында ДНК-тестілеу мүмкін. "Айыпсыздық желісінің" басқа мүшелері ДНК-тестілеу мүмкін емес жағдайларда да адамдарды ақтауға көмектеседі. "Айыпсыздық жобасы" АҚШ-та қылмыс жасады деп айыпталғандардың мүддесін қорғаумен қатар, кінәлі деп танылу себептерін зерттеу және оларға қарсы адвокациялық жұмыстар жүргізеді. "Айыпсыздық жобасының" кейбір табыстары өлім жазасын күтіп отырған адамдардың босатылуына әкелді. Жобаның жетістіктері америкалықтардың өлім жазасына қарсылығын күшейтті және кейбір американдық штаттардың қылмыстық жазаларды тоқтату шешіміне ықпал етті. "Аудандық прокурор кеңсесі Озборнға қарсы" (2009) ісінде АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясы Робертс айыптаудан кейінгі шағым "біздің қылмыстық әділет жүйесіне және федералды судьяларға қарағанда сайланған лауазымды тұлғаларға тиесілі дәстүрлі соңғы шешім туралы мәселелерді көтереді" деп жазды. Сотта тағы бір судья сот-медициналық сараптамада "айтарлықтай кемшіліктер" бар екенін атап өтті. Робертс сондай-ақ, айыптаудан кейінгі ДНК-тестілеуі "қылмыстық әділет жүйесінің орнаған тәртібін қажетсіз түрде құлату" қаупін тудыратынын айтты. Заң профессоры Кевин Джон Хеллер: "Бұл онымен салыстырмалы түрде дұрыс шешімге жеткізуі мүмкін", - деп жазды. 2018 жылдың маусым айына қарай, "Айыпсыздық жобасы" қаржыландырудың 55%-ын жекелеген үлестерден, 16%-ын қайырымдылық қорлардан, 16%-ын іс-шаралардан, 8%-ын инвестициялардан, ал қалған 5%-ын корпорациялардан, Йешива университетінен және басқа да көздерден алады.
Жұмыс
"Айыпсыздық жобасы" Нью-Йорк қаласында құрылған, бірақ елдің басқа аймақтарынан да істерді қабылдайды. Қазіргі уақытта Аризона, Калифорния, Иллинойс, Мичиган, Огайо және Пуэрто-Рико штаттарында іс қабылдау тоқтатылған.
Барлық әлеуетті клиенттер олардың кінәсіздігін анықтау үшін қатаң тексеруден өтеді. Егер олар бұл процестен өтетін болса, "Айыпсыздық жобасы" ресурстар жеткілікті болған жағдайда олардың ісін қолға алады. Жыл сайын "Айыпсыздық жобасына" 2400 тұтқын хат жазады, ал кез келген уақытта жоба 6000-нан 8000-ға дейінгі әлеуетті істерді қарастырып отырады. "Айыпсыздық жобасының" екі бірлескен директоры мен бас адвокатынан басқа, алты толық уақытты адвокаты бар және шамамен 300 белсенді ісі қарастырылуда. "Айыпсыздық жобасы" қабылдаған істердің шамамен жартысында ДНК-тесті клиенттердің кінәлі екенін растайды. "Айыпсыздық жобасы" қабылдаған барлық істердің 43%-ында клиенттердің кінәсіздігі дәлелденді, 42%-ында кінәлі деп танылды, ал 15%-ында дәлелдер нақты емес және іске қатысы жоқ болып табылған. ДНК арқылы босатылған барлық істердің шамамен 40%-ында құқық қорғау органдары дәл сол ДНК-тесті нәтижелерінің негізінде нағыз қылмыскерді анықтаған.
Ауыстырылған айыптаулар
2022 жылға қарай АҚШ-та бұрын ауыр қылмыстар үшін сотталған 375 адам 1989 жылдан бері ДНК-тестілеу арқылы ақталды, олардың 21-і өлім жазасына кесілді. Ақталғандардың басым көпшілігі (99%) – ер адамдар, ал этникалық азшылықтар шамамен 70% құрайды (61% афроамерикандықтар және 8% латиноамерикандықтар). Ұлттық ақталу тізілімі 1989 жылдың қаңтарынан 2022 жылдың қаңтарына дейін ДНҚ және ДНҚ емесе дәлелдер арқылы 2939 сотталғанды ақтады, олардың бас бостандығынан айырылған мерзімі 25 600 жылдан асты. 2014 жылы жарияланған зерттеуге сәйкес, 1973 жылдан 2004 жылға дейін өлім жазасына кесілген адамдардың кем дегенде 4,1% кінәсіз болуы мүмкін. Мысалдар: Стивен Эйвери 2003 жылы жыныстық шабуыл жасады деген айыппен 18 жыл түрмеде отырғаннан кейін ақталды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол кісі өлтіргені үшін сотталды. Корнелиус Дюпри 1980 жылы жыныстық зорлық-зомбылық және тонау қылмысы үшін айыпталып, 2011 жылы «Кінәсіздік жобасы» ДНК-дәлелдері арқылы ақталды. Дуглас Эколс пен Сэмюэл Скотт 1987 жылы жыныстық зорлық-зомбылық пен тонау қылмысы үшін айыпталып, 2002 жылы «Кінәсіздік жобасы» ДНК-дәлелдері арқылы ақталды. Кларенс Элкинс 1999 жылы зорлау және кісі өлтіргені үшін сотталды, ал 2005 жылы ДНК-дәлелдерімен ақталды; оны «Огайо Кінәсіздігі жобасы» қорғады. Райан Фергюсон 2005 жылы 2001 жылғы кісі өлтіруге қатысты деп сотталды, ал 2013 жылы айыпсыз деп танылды, себебі айыптау тарапы оны тазартатын дәлелдерді жасырды және оған қарсы куәлік берген куәлер өздерінің куәліктерін қайтарып алды; оны «Миссури Кінәсіздігі жобасы» қорғады. Глен Форд 2014 жылы Изадор Ньюманды өлтіргені үшін ақталды. Форд, афроамерикандық, ешқандай физикалық дәлелдер жоқ және куәліктерді жасырған толық ақ жюримен айыпталды. Ол бостандыққа шығар алдында Ангола түрмесінде 30 жыл өлім жазасын өтеді. Даррил Хант 2004 жылы газет редакторы Дебора Сайксты зорлап, өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды және 19 жарым жыл түрмеде отырды. Майкл Мортон 1987 жылы кісі өлтіргені үшін сотталды, 24 жылдан астам түрмеде отырды және 2011 жылы ДНК-дәлелдері мен дәлелдерді жасыру арқылы ақталды; оған «Кінәсіздік жобасы» көмектесті. 2013 жылы оның прокуроры дәлелдерді жасырғаны үшін айыпты деп танылды, адвокаттық қызметінен шеттетілді және 4 күн түрмеде отырды. Энтони Портер 1983 жылы кісі өлтіргені үшін айыпталды және 1999 жылы «Медилл Кінәсіздігі жобасы» арқылы ақталды. Джеймс Келвин Тилман 2007 жылы «Кінәсіздік жобасы» бастаған тергеуден кейін және ол жасамаған зорлау үшін 16 жарым жыл түрмеде отырғаннан кейін ақталды. Оның жазасы 45 жылды құрады. Арчи Уильямс 1983 жылы жыныстық зорлық-зомбылық үшін сотталды және шартсыз өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бірақ 2019 жылы үш онжылдықтан астам түрмеде отырғаннан кейін ДНК-дәлелдеріне байланысты ақталды. Кен Уайнимко 1994 жылы жыныстық зорлық-зомбылық жасады деп айыпталды және 2003 жылы «Кінәсіздік жобасы» ДНК-дәлелдері арқылы ақталды. Майкл Саттон мен Кенни Филлипс 2006 жылдың мамыр айында Филлипстің туған күнін тойлап, олар 15 жылға қамауға алынып, түрмеге жапты. 2023 жылы оларға тағылған кісі өлтіруге әрекеттену айыптары жойылды және Акрон университеті оларға колледжді бітіру үшін толық стипендия берді. Леонард Мак 47 жылдан кейін ДНК-дәлелдеріне байланысты зорлау және қару ұстау айыптарынан ақталды. Мактың қате сотталуы ДНК-тестілеудің арқасында ең ұзақ уақытқа созылған босату болды. Перри Лотт зорлау және ұрлық айыптары бойынша 30 жыл түрмеде отырды, бірақ ДНК-тестілеуден кейін ақталды.
Steven Avery was exonerated in 2003 after serving 18 years in prison for a sexual assault charge. After his release, he was convicted of murder. Cornelius Dupree was convicted of sexual assault and robbery in 1980, and exonerated by DNA evidence in 2011 by the Innocence Project. Douglas Echols and Samuel Scott were convicted in 1987 of sexual assault and robbery, and exonerated in 2002 by DNA evidence by the Innocence Project. Clarence Elkins was convicted in 1999 for rape and murder, and exonerated by DNA evidence in 2005; defended by Ohio Innocence Project. Ryan Ferguson was convicted in 2005 for a 2001 murder, and exonerated in 2013 because the prosecution withheld exculpatory evidence and the witnesses who testified against him recanted their testimony; defended by Missouri Innocence Project. Glenn Ford was exonerated in 2014 in the murder of Isadore Newman. Ford, an African American, had been convicted by an all white jury without any physical evidence linking him to the crime and with testimony withheld. He served 30 years on death row in Angola Prison before his release. Darryl Hunt was exonerated in 2004 after serving 19 1/2 years in prison of a life sentence for the rape and murder of a newspaper copy editor, Deborah Sykes. Michael Morton was convicted of murder in 1987, spent over 24 years in prison, and exonerated through DNA and withholding of evidence in 2011 with help from the Innocence Project. In 2013 his prosecutor was convicted of withholding evidence, agreed to disbarment, and spent 4 days in jail. Anthony Porter was convicted of murder in 1983, and exonerated in 1999 by the Medill Innocence Project. James Calvin Tillman was exonerated in 2007 after an investigation begun by the Innocence Project, and after serving 16 1/2 years in prison for a rape he did not commit. His sentence was 45 years. Archie Williams was convicted in 1983 of sexual assault and sentenced to life without the possibility of parole, but was exonerated in 2019 due to DNA evidence after over three decades in prison. Ken Wyniemko was convicted in 1994 of sexual assault, and exonerated in 2003 through DNA evidence by the Innocence Project. Michael Sutton and Kenny Phillips went out for Phillips' birthday in May 2006, they were wrongfully arrested and incarcerated for 15 years. In 2023, their attempted murder convictions were overturned and the University of Akron granted them full scholarships to earn their college degrees. Leonard Mack was exonerated of rape and gun charges after 47 years due to DNA evidence. Mack's wrongful conviction was the longest to be vacated to due advanced DNA testing. Perry Lott served 30 years in prison for rape and burglary charges before being cleared after DNA testing.
Бейкүнәлік желісі
Innocence Project – Innocence Network – тәуелсіз ұйымдар мен адвокаттардың, оның ішінде заң мектептерінің, журналистика мектептерінің және мемлекеттік қорғаныс кеңселерiнiң сотталған қылмыскерлерге өздерінің кінәсіздігін дәлелдеуге көмектесу үшін бірлесіп жұмыс істейтін коалициясының негізін қалаушы мүшесі. 2021 жылға дейін желіде 68 ұйым болды, олар АҚШ-тың барлық 50 штатында және тағы 12 елде қызмет етеді, сондай-ақ 625 адамды ақтауға көмектесті. Оңтүстік Африкада Wits Justice Project Оңтүстік Африкадағы сотталғандардың жағдайларын зерттейді. Wits Law Clinic, Julia Mashele Trust, Legal Resources Centre (LRC), Open Democracy Advice Centre (ODAC), US Innocence Project және Justice Project серіктестігінде дұрыс емес сотталған немесе сот күтіп отырған тұтқындардың жекелеген жағдайларын зерттейді.
Фильм
After Innocence (2005) – "Innocence Project" жобасы арқылы кінәсінен босатылған сегіз адамның оқиғаларын көрсететін деректі фильм. Conviction (2010) – "Innocence Project" жобасының клиенті Кеннет Уотерстің ақталуы туралы фильм. Хилари Суонк оның қарындасы Бетти Энннің рөлін ойнайды, ол оның бостандығы үшін күресу үшін колледж бен заң мектебін бітірді, ал Сэм Роквелл Уотерстің рөлін сомдайды. Барри Шектің рөлін Питер Галлахер ойнайды. Happiest Moments (2021) – "Innocence Project" ұйымының Webby сыйлығын жеңіп алған видеосы. Бұл ұйымның Hayden5 компаниясы түсірген алғашқы әлеуметтік роликтерінің бірі.
Подкасттар
Сериалдың бірінші маусымының 7-ші эпизодында Вирджиния университетінің құқық мектебіндегі Айыпсыздық жобасының тергеу директоры Дирре Энрайт және заң студенттерінен құралған топ Аднан Саидқа тағылған айыптарды талдады.
Теледидар
Castle, американдық телесериал, "Әкесі сияқты, қызы сияқты" (6 маусым, 7 серия) эпизодында Innocence Project және 1998 жылы Кимберли Толберттің өліміне кінәлі деп жаңсақ айыпталған Франк Хенсон туралы айтылды. The Innocence Project, BBC One телеарнасының 2006-2007 жылдары көрсетілген драмалық сериалы, Ұлыбританиядағы ұйымның нұсқасына негізделген. Innocence Project жобасы The Good Wife сериалының 2-ші маусымындағы, "Тоғыз сағат" (2010 жылдың 14 желтоқсаны) атты 9-шы эпизодында талқыланды. Жобаның негізін қалаушы Барри Шек сол эпизодта өзін-өзі сомдады, бұл эпизод негізінен Камерон Тодд Уиллингхемнің ісіне арналған Innocence Project жобасының жұмысына негізделген. The Good Wife сериалының тұрақты кейіпкері Кэри Агос заң мектебін бітіргеннен кейін Innocence Project жобасында жұмыс істеген (Шектің отбасылық досы). Suits сериалының 6-шы маусымында АҚШ-тың заңдық комедиялық сериалында заң студенті және көмекші заңгер Рэйчел Зэйн кісі өлтіруге жаңсақ айыпталған адам үшін Innocence Project жобасын қолға алады. Riverdale сериалының 3-ші маусымында, Арчи комикстерінің қараңғы нұсқасында Вероника Лодж жігіті Арчи Эндрюс кісі өлтіруге жаңсақ айыпталғаннан кейін түрмеден босатуға көмектесу үшін ұйымның филиалын ашу туралы айтады. Making a Murderer, екі маусымдық (әрқайсысы 10 эпизодтан тұрады) деректі фильм, Стивен Эйверидің жаңсақ айыпталуына қатысты. Эпизодтар 2015 және 2018 жылдар аралығында Netflix-те жарық көрді. The Innocence Files (2020) – 2020 жылдың сәуірінде Netflix-те шыққан Innocence Project жобасының жұмысына негізделген тоғыз деректі фильмдерден тұратын серия. Quantum Leap сериалында "Бен ән қорғау үшін" атты эпизодында Бен қоғамдық қорғаушы рөліне өткеннен кейін, қылмыстық топтың рекрутерін өлтірді деген жаңсақ айыпталған жасөспірімді сәтті қорғағаннан кейін Innocence Project туралы айтылады. The Innocent Man (2018) – Netflix-тің алты эпизодтан тұратын мини-сериалы, ол Гришэмнің "The Innocent Man: Murder and Injustice in a Small Town" атты көркем емес кітабына негізделген.