Жапон фотографының өмір жолы мен шығармашылығы

Кіріспе

Жапон фотографы (1945–2020)

жапон фотографы, Жапонияда төрт монохромды фотосуреттер сериясымен ең танымал: Токиодағы және оның маңындағы ғимараттардың суреттері, Токионың Асакуса ауданындағы адамдардың портреттері, сондай-ақ Үндістан мен Түркиядағы ауыл және қалалық өмір. Ол осы тақырыптардың әрқайсысын екі онжылдықтан астам уақыт бойы зерттеді, нәтижесінде әрқайсысы бір немесе бірнеше кітапқа жиналды. Бұрын жапон фотосуретшілігінде құрметті есім болғанмен, Кикай 2004 жылға дейін кеңінен танылмады, оның «Persona» кітабының бірінші басылымы (Асакуса ауданының портреттерінен құралған жинақ) Domon Ken сыйлығы мен PSJ-ның жылдық сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы ICP және Steidl халықаралық нарық үшін «Asakusa Portraits» кітабын бірлесіп баспаға шығарды.

Алғашқы жылдар

Кикай 1945 жылғы 18 наурызда Даиго ауылында (қазір Сагае, Ямагата префектурасының құрамында) отбасының жетінші және соңғы баласы (бесінші ұлы) ретінде дүниеге келді. Оның балалық шағы бақытты болды, шамамен 11 жасынан бастап ауылды қоршаған табиғатта жеке ойнауды ұнатты. 1963 жылы орта мектепті бітіріп, бір жыл Ямагатада жұмыс істеді, содан кейін Токиодағы Хосей университетіне философияны оқуға түсті. Студент кезінде ол киноға қызығушылық танытты, әсіресе Анджей Вайданың фильмдерін жақсы көріп, кейіннен оның кітаптарының кейбіреулеріне эсселер жазды, сондай-ақ Сатьяжит Рэйдің туындыларын ұнатты. Егер кино өндірісі жазуды қажет етпегенде (ол ешқашан ұнатпаған жұмыс) және оған жетпейтін қаржы болғанда, ол сол салаға бармақшы еді. 1968 жылы университетті бітіргеннен кейін Кикай екі жыл жүк көлігінің жүргізушісі болып, тағы екі жыл кеме жасау зауытында жұмыс істеді. Осы уақытта ол университеттегі философия профессоры Садаёши Фукудамен байланысын үзбеді. Фукуданың қызығушылығы «Камера Майничи» журналында тұрақты мақала жазуға дейін жетті; ол Кикайды журнал редакторы Шоджи Ямагишиге таныстырды, ол Кикайға үлкен әсер еткен Диана Арбустың фотосуреттерін көрсетті. Кикай 1969 жылы фотосуретке түсе бастады. Сол кезде (жаңа ғана университетті бітірген адам айына 40 000 иендей табыс таба алатын) Hasselblad SLR камерасының құны әдетте 600 000 иенді құрады; Кикай 320 000 иенге сатып алуға болатын мүмкіндік туралы естіп, Фукудаға айтты, ол бірден оған пайызы жоқ, қайтару мерзімі немесе талабы жоқ ақша берді. (Ақша ақырында қайтарылды.) Бұл 80 мм объективі бар Hasselblad 500CM камерасын Кикай одан әрі портреттері үшін пайдаланды.

Мансап

Кикай қайықта жұмыс істеудің фотогеникалық болуы мүмкін деп ойлады, бірақ тәжірибесіздігінен оған жұмыс таба алмады. Соңында ол тунец аулайтын кемеге қабылданды, себебі қажетсіз апендицит операциясынан қалған шарқасын, оның болуы кемені портқа қайтару қаупін азайтатын дәлел ретінде көрсетті. 1972 жылдың 6 сәуірінен 9 қарашасына дейін ол Тынық мұхитында кемеде жұмыс істеді, сондай-ақ Мансанильода (Мексика) тоқтады. Осы кезеңде ол алғашқы рет жарияланған фотосуреттерін түсірді, олар 1973 жылғы мамыр айындағы Camera Mainichi журналында жарық көрді. 1973 жылы ол Жапония жарнамалық фотографтар қауымдастығының 14-ші көрмесіне ұсынған жұмысы үшін жүлде алды. Бірақ Кикай фотограф болу үшін қараңғы бөлмеде жұмыс істеу дағдыларының қажет екенін түсінді, сондықтан Токиоға оралып, Doi Technical Photo (1973–76) компаниясында жұмыс істеді. 1984 жылы ол жеке тәжірибелі фотограф атанды, бұл оның алғашқы жеке көрмесінен бір жыл өткен соң, екінші көрмесімен бірге болды. Асакусаға (Токио) жақын тұратын Кикай демалыс күндері жиі сонда барып, келушілерді суретке түсіретін. 1985 жылы ол мұндай сапарларын жиілетті, содан бері оның сол жерде түсірген портреттерінен бірнеше жинақ жарық көрді. Кикайдың басқа ұзақ мерзімді фотожобалары Токио мен оның маңындағы еңбекші және тұрғын үй аудандары, сондай-ақ Үндістан мен Түркиядағы адамдар мен көріністерге арналған. Бұлардың бәрі қара-ақ түсте. Дегенмен, ол кейде Гото аралдарының түсті фотосуреттеріне және тіпті бейнелеу суреттеріне де көңіл бөлді. Жапонияда фотографтар көбінесе топтарға қосылып немесе құрады, бірақ Кикай ешқашан топқа кірген жоқ, ол жеке жұмыс істеуді артық көрді. Фотоға түсіруге шықпағанда, ол өзімен бірге камера алып жүрмейтін. Ол отбасын суретке түсіруді әйелі Норикоға тапсырды, егер олар бірге саяхатқа шықса, камераны ол алып жүретін. Карьерасының басында Кикай көбінесе басқа жолдармен ақша табуға мәжбүр болды: үш жыл қараңғы бөлмеде жұмыс істегеннен кейін ол қайтадан қол еңбегіне кірісті. Кейін Кикай Мусашино өнер университетінде біраз уақыт оқытты, бірақ студенттердің тұрақты еңбек етуге құштар болмауына көңілі толмады, сондықтан оқытудан бас тартты. Кикай 2020 жылдың 19 қазанында лимфомадан қайтыс болды.

Kikai thought that work on a boat might be photogenic, but, having no experience, could not get a job on one. He was eventually accepted on a boat fishing for tuna when he displayed the scar from an unneeded appendectomy as evidence of one risk fewer that his presence might force the boat into port. He worked on the boat in the Pacific from 6 April until 9 November 1972, with a stop in Manzanillo (Mexico) for provisions. It was during this time that he took his first photographs to be published, in the May 1973 issue of Camera Mainichi. In 1973 he won a prize for his submission to the 14th exhibition of the Japan Advertising Photographers' Association. But Kikai decided that in order to be a photographer he needed darkroom skills, and he returned to Tokyo to work at Doi Technical Photo (1973–76). He became a freelance photographer in 1984, a year after his first solo exhibition and the same year as his second. Living close to Asakusa (Tokyo), Kikai often went there on his days off, taking photographs of visitors. He stepped up his visits in 1985; a number of collections of his portraits taken there have been published. Kikai's other long term photographic projects are of working and residential neighborhoods in and near Tokyo, and of people and scenes in India and Turkey. All these are black and white. However, his occasional diversions included color photographs of the Gotō Islands and even of nudes. Unusually in Japan, where photographers tend to join or form groups, Kikai was never in any group, preferring to work by himself. When not setting out to take photographs, Kikai did not carry a camera with him. He left photographing his own family to his wife Noriko, and it is she who had the camera if they went on a trip together. In the early part of his career, Kikai often had to earn money in other ways: after three years' work in the darkroom, he returned to manual labor. Kikai taught for some time at Musashino Art University, but he was disappointed by the students' lack of sustained effort and therefore quit. Kikai died of lymphoma on 19 October 2020.

Асакуса портреттері

Кикай өзінің Асакуса сериясындағы шаршы, монохромды портреттерін 1973 жылы бастаған, бірақ содан кейін 1985 жылға дейін үзіліс болды, ол идеалдық фон Сенсо-дзидің қарапайым қызыл қабырғалары болатынын түсінді. Сол кезде оның Асакуса портреттерінің басым көпшілігі қосымша шектеулерді қабылдады: бір ғана адам камераның алдында (алғашқыда Minolta Autocord TLR, кейіннен Hasselblad) тікелей қарап, тізеден жоғары қарай көрсетіледі. Кикай ғибадатханада төрт-бес сағат күтіп, суретке түсіргісі келетін адамды көруге үміттеніп, үш-төрт күн суретке түсірмей өтуі мүмкін, бірақ ол бір күнде үш адамды суретке түсіруі мүмкін, ол осылайша алты жүзден астам адамды суретке түсірді. Ол қарапайым фонға ие болу және тақырыппен тікелей қарым-қатынас жасау көрерменге тақырыпты тұтастай және уақыттың іздері қалған адам ретінде, көңілді бұрмаламайтын немесе шектемейтін ерекшелік ретінде көруге мүмкіндік береді деп сенді. Кикай бастапқыда Асакузада тұрған жеріне жақын болғандықтан сурет салуды бастаған, бірақ ол сол жердің ерекшелігі мен келушілеріне байланысты жалғастырды. Бұрынғыда өмірлі және сәнді аймақ болған Асакуза осы мәртебесінен көп бұрын айырылды. Егер ол соғысқа дейінгідей танымал және көпшілік болса, Кикай басқа жерге баратынын айтты. 1987 жылы жарық көрген «Отачи но шёдзё / Ecce Homo» осы портреттердің алғашқы жинағы болды. Бұл үлкен форматтағы кітап, онда 1985-1986 жылдары Асакусада жасалған суреттер бар. Кикай осы кітабы үшін Жапонияның Фотографиялық қоғамының (PSJ) 1988 жылғы «Жаңа келген» сыйлығын және оған қоса көрме үшін үшінші Ина Нобуо сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы сериядан бірнеше портрет Токио/Фотографиялар қаласы көрмесінде басқа он бір фотографтың жұмыстарымен бірге көрсетілді, бұл Токио қалалық фотография мұражайының жаңа ғимаратын ашуға арналған екі көрменің бірі болды. Бір жылдан кейін Асакусада жасалған портреттердің екінші жинағы – «Я Чимата» жарық көрді. «Persona» (2003) – тағы бір жинақ. Оның бір бөлігі Кикайдың ең алғашқы жұмыстарынан, бірақ көбісі бұрынғы кітаптардағы жұмыстардан кейін жасалған. Кейбір тақырыптар екі немесе одан да көп рет кездеседі, сондықтан оқырман уақыттың әсерін көреді. Жапониядағы фотосуреттер жинағы үшін кітап форматы ерекше үлкен, ал суреттер төрт түсті басып шығарылды. Кітап 23-ші Домон Кен сыйлығын және 2004 жылғы PSJ жылдық сыйлығын жеңіп алды. «Asakusa Portraits» (2008) – Халықаралық фотосурет орталығының (Нью-Йорк) редакциялаған үлкен жинағы, ол ICP-нің жақындағы жапондық фотография мен «Heavy Light» көрмесімен бірлесіп жарық көрді. Кикайдың осы көрмеге қосқан үлесі жақсы қабылданды, ал «Асакуса портреттері» өзінің фотосуреттері үшін және сонымен қатар (Пол Смиттен) суреттелгендердің халықтық сәні үшін мақтау алды.

Kikai had started his Asakusa series of square, monochrome portraits as early as 1973, but after this there was a hiatus until 1985, when he realized that an ideal backdrop would be the plain red walls of Sensō ji. At that time, the great majority of his Asakusa portraits adopted further constraints: the single subject stands directly in front of the camera (originally a Minolta Autocord TLR, later the Hasselblad), looking directly at it, and is shown from around the knees upwards. Kikai might wait at the temple for four or five hours, hoping to see somebody he wanted to photograph, and three or four days might pass without a single photograph; but he might photograph three people in a single day, and he photographed over six hundred people in this way. He believed that to have a plain backdrop and a direct confrontation with the subject allows the viewer to see the subject as a whole, and as somebody on whom time is marked, without any distracting or limiting specificity. Though Kikai started to photograph in Asakusa simply because it was near where he then lived, he continued because of the nature of the place and its visitors. Once a bustling and fashionable area, Asakusa long ago lost this status. If it were as popular and crowded as it was before the war, Kikai said, he would go somewhere else. Published in 1987, Ōtachi no shōzō / Ecce Homo was the first collection of these portraits. It is a large format book with portraits made in Asakusa in 1985 to '86. Kikai won the 1988 Newcomer's Award of the Photographic Society of Japan (PSJ) for this book and the third Ina Nobuo Award for the accompanying exhibition. In 1995, a number of portraits from the series were shown together with the works of eleven other photographers in Tokyo/City of Photos, one of a pair of opening exhibitions for the purpose made building of the Tokyo Metropolitan Museum of Photography. Ya Chimata, a second collection of the portraits made in Asakusa, was published a year later. Persona (2003) is a further collection. A few are from Kikai's earliest work, but most postdate anything in the earlier books. Several of the subjects appear twice or more often, so the reader sees the effect of time. The book format is unusually large for a photograph collection in Japan, and the plates were printed via quadtone. The book won the 23rd Domon Ken Award and 2004 Annual Award of the PSJ. Asakusa Portraits (2008) is a large collection edited by the International Center of Photography (New York), published in conjunction with the ICP's exhibition of recent Japanese photography and art Heavy Light. Kikai's contribution to this exhibition was well received, and Asakusa Portraits won praise for its photography and also (from Paul Smith) for the vernacular fashion of those photographed.

Ғимараттардың портреттері

Кикайдың айтуынша, адамдар мен пейзаж – бір монетаның екі жағы. Асакусада күтуден (немесе суретке түсіруден) шаршағанда, ол 20 шақырымға дейін қалалық көріністерді іздеп, "кеңістіктердің портреттерін" жасауға болатын жерлерді аралап жүретін. Бір күндік саяхатқа 120 пленканың тіпті бір рулонына жетпейтін екі-үш сағат уақыт жұмсалатын. Ол әдетте сағат 10-нан 15-ке дейін суретке түсіретін, ал адамдар көшеде болғанда суретке түсіруден қашып, олардың болуы суреттерді қарапайым түсірілімге айналдыратынын, оларды оңай түсінуге болатынын білді. Адамдар болмаған күнде де, олар өмірдің бейнесі немесе көрінісі болатын. Кикай суретке түсіргісі келетін көрініс тапқан соң, сол жерде күтіп, кадрда күтпеген жағдай орын алғанда ғана түсіретін. Ол фотосуретті дамытқаннан кейін контактты басылымдармен айналыспай, тек негатив бойынша бағалайтын. Бұл сериядан үлгілер 1976 жылдан бастап әртүрлі журналдарда жарияланды. Әр суреттің астына шамамен адресі (жапон жазуымен) және жылы жазылған. "Токио меиро / Токио лабиринті" (1999) Токиодағы (кейде іргелес Кавасаки қаласында) адамсыз кеңістіктердің портреттерін ұсынады. Жеке дүкендер, дүкендер қатары және тұрғын үй көшелері бар. Көптеген ғимараттар қарапайым. Асакуса сериясы сияқты, бұл портреттер де монохромды және шаршы, 120 пленкада стандартты линза арқылы түсірілген. "Токио мутан / Лабиринт" (2007) – 2004 жылдың наурызынан 2005 жылдың шілдесіне дейін ай сайынғы "Соши" журналында және кейін "Токио Полка" веб-сериясында жарияланған эсселер мен фотосуреттер сериясына негізделген. 1978 жылғы дүкен витринасындағы жалаңаш әйел мен 2006 жылғы желтоқсанда түсірілген кішкентай бала арасында (соңғысы "Персона" фильмінің Sensō-ji фонымен ұқсас) Токио мен Кавасакидің шаршы монохромды көріністері бар. Композициялар кездейсоқ және тәртіпсіз көрінеді, көбінесе адамсыз көріністер қарқынды және жақында пайдаланылған іздерді көрсетеді. Кітапта Кикайдың "Токио Полкадан" жазған эсселері де бар, онда ол серуендеу кезінде немесе пойызбен жүргенде Токио тұрғындарын байқап жазады. "Tokyo View" (2016) – үлкен форматтағы жинақ, көбінесе бұрынғы кітаптардың бірінде немесе "Токио-потрейт / Токио портреттерінде" жарияланған фотосуреттерден тұрады.

Kikai said that people and scenery are two sides of the same coin. When tired of waiting (or photographing) in Asakusa, he would walk as far as 20 km looking for urban scenes of interest where he could make "portraits of spaces". A day's walk might take two or three hours for less than a single roll of 120 film. He generally photographed between 10 a. m. and 3 p. m., and avoided photographing when people were outside as their presence would transform the photographs into mere snapshots, easily understood; even without people, they are the images or reflections of life. Kikai might find a scene that he wanted to photograph and then wait there and only photograph it when something unexpected occurred in the frame. After development, he did not bother with contact prints, instead judging a photograph by the negative alone. Samples from this series appeared in various magazines from at least as early as 1976. Each photograph is simply captioned with the approximate address (in Japanese script) and year. Tōkyō meiro / Tokyo Labyrinth (1999) presents portraits of unpeopled spaces in Tokyo (and occasionally the adjacent town of Kawasaki). There are individual shopfronts, rows of shops and residential streets. Most of the buildings are unpretentious. Like the Asakusa series, these portraits are monochrome and square, taken via a standard lens on 120 film. Tōkyō mutan / Labyrinthos (2007)—based on an essay/photograph series that ran in the monthly Sōshi from March 2004 to July 2005 and then in the web series "Tokyo Polka"—presents more of the same. Between a single nude in a shopfront display from 1978 and a very young boy photographed in December 2006 (the latter appearing to share the Sensō ji backdrop of Persona), are square monochrome views of Tokyo and Kawasaki, compositions that seem casual and rather disorderly, mostly of unpeopled scenes showing signs of intensive and recent use. The book also has Kikai's essays from "Tokyo Polka", essays that dwell on the inhabitants of Tokyo as observed during walks or on the train. Tokyo View (2016) is a large format collection, mostly of photographs that also appear in one or other of the earlier books (or Tōkyō pōtoreito / Tokyo Portraits).

Үндістан

Кикай Үндістанға бару өзінің жастық шағындағы Ямагатаға оралу және Токиодағы өмірден құтылу сияқты сезінгенін айтты. Оның ондағы фотосуреттері Токиодағы адамдар мен орындардың портреттерінен гөрі әлдеқайда жоспарсыз және ресми емес болды: бастапқыда 120 түсті пленкамен жұмыс істеген ол Үндістанда қара-ақ 35 мм пленканы қолданды және қала қызықтырақ болғанда және оны бақытсыз сезіндірмегенде Токиода да 35 мм пленка қолданарын күліп айтты. 1992 жылы жарық көрген үлкен форматтағы «Үндістан» кітабы 1982 жылдан 1990 жылға дейінгі бір жылдан астам уақыт ішінде Үндістанда (және аз дәрежеде Бангладеште) түсірілген фотосуреттерді ұсынады. Бұл кітап сыншы Кадзуо Нисидің жоғары бағасын алды, ол Кикайдың туындыларындағы Үндістанның тұрақты түрде бұлдырлануы мен оның суреттерінің екіұштылығының Асакуса портреттері сериясындағы жұмыстан пайда тапқандай көрінетінін атап өтті. Кітап 1993 жылғы Фотосуретшілер қоғамының сыйлығын жеңіп алды. «Шиавасе / Шанти» (2001) – балаларға арналған фотосуреттер жинағы, олардың көп бөлігі 2000 жылы Аллахабад, Бенарес, Калькутта, Пури және Делиде түсірілген. Ол екінші Фото Сити Сагамихара фестивалінің Гран-при жүлдесін жеңіп алды.

Түркия

1994 жылы Кикай Индиядан өзгеше, суық климатты және Азия мен Еуропа мәдениеттерінің қанағаттандыратын мұсылман елін зерттеу ниетімен Түркияға алғашқы сапарын жасады, ол жерде барлығы тоғыз ай болды. Оның Түркияның монохромды фотосуреттері "Асахи Камера" журналында, ал түсті фотосуреттері оның веб-сайтында жарияланды. 2011 жылдың қаңтарында оның монохромды жұмыстарының жинағы "Анатолия" атты ірі кітабы жарық көрді.

Фотосуретке түсіру

Кикай EU–Japan Fest ұйымы шақырған Еуропалық Одақтың 26 мемлекетін фотоға түсіруге шақырылған он үш жапон фотографының бірі болды. Ол 2005 жылдың қыркүйегінде Мальтада жиырма бір күн, ал 2004 жылдың қазан айында Португалияда қысқа мерзім өткізді, екі елде де кеңінен саяхаттады. Бұл фотосуреттер түсті түрінде, оның бұрынғы жұмыстарынан өзгеше. Көбінесе бұл адамдардың жай-күйінде түсірілген суреттері. Жиынтық "8 аралығы" деген атпен кітап ретінде жарық көрді. Кубаға (2007) және Тайваньға (2013) жасаған қысқа сапарларынан түсірілген түрлі-түсті фотосуреттер "Асахи Камера" журналында жарияланды.

Жазу

Кикайдың эсселері мерзімді басылымдарда және оның жеке фотокітаптарының ішінде жарияланды. Олар сондай-ақ төрт кітапқа жинақталды, онда олар тиісті фотосуреттердің көшірмелерімен суреттелген. Indo ya Gassan ("Үндістан және Гассан", 1999) – Үндістан туралы эсселер мен фотосуреттер жинағы. Гассан – Кикай өскен жерге жақын Ямагатаның орталық бөлігіндегі тау. Кикай Үндістан туралы ойша толғап, оны жастық шағындағы Ямагатамен салыстырады. "Индо кико" (, Үндістан саяхаты). [I] Doi Photo Plaza Shibuya (Шибуя, Токио), 1984 жылғы тамыз; Art Plaza (Фукуока), 1984 жылғы тамыз; Галерея Антомеру (Сендай), 1984 жылғы қыркүйек; Ямагата, 1984. "Отачи но шёдзё (Сенсо-дзи кейдай)" (, Патшалардың портреттері [Сенсо-дзи аумағында]). [A] Ginza Nikon Salon (Гинза, Токио), 1988 жылғы қыркүйек. "Дай 13 Ина Нобуо шо юшо сакухинтен: Кикай Хироо "Отачи но шёдзё (Сенсо-дзи кейдай)" ("13-ші Ина Нобуо сыйлығының иегері болған туындылар көрмесі: Кикай Хироо, Патшалардың портреттері [Сенсо-дзи аумағында]"). [A] Ginza Nikon Salon (Гинза, Токио); Осака; Киото; және т.б., 1988–89. Hitachi қазіргі заманғы жапон фотосуреттерінің жинағы, Шығармашылық фотосурет орталығы, Тусон, Аризона. 1989. "Дай 13-ші Ина Нобуо шо юшо сакухинтен: Кикай Хироо "Каншо: Мачи но катачи" ("13-ші Ина Нобуо сыйлығының иегері болған туындылар көрмесі: Кикай Хироо, Медитация: Қала пішіндері"). [S] Osaka Nikon Salon, 1990 жылғы ақпан; Ginza Nikon Salon (Гинза, Токио), 1990 жылғы наурыз; Киото; және т.б., 1990. "Ecce Homo". [A] Robert Koch Gallery (Сан-Франциско), 1993. "Индо кико" (, Үндістан саяхаты). [I] Shōmeidō Gallery (Кодайра), 1998. "Persona (1)". [A] Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" (Краков), 1999. "Persona (2)". [A] Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" (Краков), 2002 жылғы қараша-желтоқсан. "Persona". [A] The Third Gallery Aya (Осака), 2003 жылғы қазан. "Persona". [A] Domon Ken Photography Museum (Саката), 2004 жылғы қыркүйек-қараша. "Persona". [A] Ginza Nikon Salon (Токио); Осака, 2004. "Persona". [A] Galeria Fotografii PF, Centrum Kultury "Zamek" (Познань), 2005 жылғы ақпан-наурыз. "Persona". [A] Shōmeidō Gallery (Кодайра), 2005 жылғы қаңтар. "Tōkyō mutan" [S] Ginza Nikon Salon (Гинза, Токио), 2007 жылғы қыркүйек; Osaka Nikon Salon (Осака), 2007 жылғы қазан. "Токио лабиринті" [S] Yancey Richardson Gallery (Нью-Йорк қаласы), 2008 жылғы қыркүйек-қазан. "Jinsei gekijō" (, Адам театры). [A] Gallery Raku, Kyoto University of Art and Design, Киото, 2009 жылғы наурыз. "Asakusai portrék". [A] Liget Gallery (Будапешт), 2010 жылғы қараша-желтоқсан. "Anatoria e no purosesu" [T] Aoyama Book Center (Омотесандо, Токио), 2011 жылғы қаңтар. "Tōkyō pōtoreito" / "Токио портреттері". [A, S] Tokyo Metropolitan Museum of Photography (Эбису, Токио), 2011 жылғы тамыз-қазан. "Anatoria" [T] M2 (Шинджуку, Токио), 2011 жылғы тамыз. "Persona". [A, S, I, T] Yamagata Museum of Art (Ямагата), 2011 жылғы желтоқсан – 2012 жылғы қаңтар. "Токио лабиринті" [S] Zen Foto Gallery (Роппонги, Токио), 2013 жылғы мамыр. "Persona" / "Perusona" [A] 14-ші деректі фотофестиваль Миядзаки, Миядзаки префектуралық өнер мұражайы, 2013 жылғы тамыз-қыркүйек. "Asakusa Portraits (1973–2008) et India (1982–2008)". [A, I] In between Gallery (Париж), 2013 жылғы қараша. "India 1982–2011". [I] Canon Gallery S (Шинагава, Токио), 2014 жылғы мамыр-маусым. "Retratos de Asakusa". [A], Promoción del Arte (Мадрид), 2014 жылғы қыркүйек-қараша. "India 1982–2011". [I] The Museum of Art, Ehime (Мацуяма, Эхиме), 2014 жылғы қыркүйек-қазан. "Tôkyô: voyage à Asakusa". [A, S] Société d'encouragement pour l'industrie nationale, Париж 6, 2015 жылғы қазан. "India 1979–2016" [I] Fujifilm Photo Salon (Токио), 2017 жылғы мамыр-маусым. 《人物》鬼海弘雄的肖像摄影. [A] See+ Art Space / Gallery (Пекин), 2017 жылғы желтоқсан – 2018 жылғы ақпан. "Persona". [A] Photo Gallery Blue Hole (Катагами, Акита), 2018 жылғы тамыз – 2019 жылғы қаңтар. "Persona". [A] Kihoku town office, Кихоку, Эхиме, 2019 жылғы ақпан. "Persona". [A] Sagae City Museum of Art, Сагае, Ямагата, 2019 жылғы сәуір-маусым. "Persona: The Final Chapter" / "Persona saishūshō" [A] Irie Taikichi Memorial Museum of Photography Nara City, 2019 жылғы қыркүйек-қазан. "Persona: The Final Chapter". [A] In between Gallery (Париж), 2019 жылғы қараша-желтоқсан. "Ōtachi no shōzō" (, Патшалардың портреттері). [A] (Токио), 2020 жылғы маусым-тамыз.

Kikai's essays have appeared in periodicals and within some of his own photobooks. They have also been collected in four books, in which they are illustrated by reproductions of relevant photographs. Indo ya Gassan ("India and Gassan", 1999) is a collection of essays about and photographs of India. Gassan is a mountain in central Yamagata close to where Kikai was brought up; Kikai muses on India and compares it with the Yamagata of his youth. "Indo kikō" (, India travelogue). [I] Doi Photo Plaza Shibuya (Shibuya, Tokyo), August 1984; Art Plaza (Fukuoka), August 1984; Gallery Antomeru (Sendai), September 1984; Yamagata, 1984. "Ōtachi no shōzō (Sensōji keidai)" (, Portraits of kings [in the grounds of Sensō ji]). [A] Ginza Nikon Salon (Ginza, Tokyo), September 1988. "Dai 13 Ina Nobuo shō jushō sakuhinten: Kikai Hiroo 'Ōtachi no shōzō (Sensōji keidai)' " (, Exhibition of works winning the 13th Ina Nobuo Award: Hiroh Kikai, Portraits of kings [in the grounds of Sensō ji]). [A] Ginza Nikon Salon (Ginza, Tokyo); Osaka; Kyoto; etc., 1988–89. The Hitachi Collection of Contemporary Japanese Photography, Center for Creative Photography, Tucson, Arizona. 1989. "Dai 13 kai Ina Nobuo shō jushō sakuhinten: Kikai Hiroo 'Kanshō: Machi no katachi' " (, Exhibition of works winning the 13th Ina Nobuo Award: Hiroh Kikai, Meditation: Town shapes). [S] Osaka Nikon Salon, February 1990; Ginza Nikon Salon (Ginza, Tokyo), March 1990; Kyoto; etc., 1990. "Ecce Homo". [A] Robert Koch Gallery (San Francisco), 1993. "Indo kikō" (, India travelogue). [I] Shōmeidō Gallery (Kodaira), 1998. "Persona (1)". [A] Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" (Kraków), 1999. "Persona (2)". [A] Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" (Kraków), November–December 2002. "Persona". [A] The Third Gallery Aya (Osaka), October 2003. "Persona". [A] Domon Ken Photography Museum (Sakata), September–November 2004. "Persona". [A] Ginza Nikon Salon (Tokyo); Osaka, 2004. "Persona". [A] Galeria Fotografii PF, Centrum Kultury "Zamek" (Poznań), February–March 2005. "Persona". [A] Shōmeidō Gallery (Kodaira) January 2005. "Tōkyō mutan" [S] Ginza Nikon Salon (Ginza, Tokyo), September 2007; Osaka Nikon Salon (Osaka), October 2007. "Tokyo Labyrinth". [S] Yancey Richardson Gallery (New York City), September–October 2008. "Jinsei gekijō" (, Human theatre). [A] Gallery Raku, Kyoto University of Art and Design, Kyoto, March 2009. "Asakusai portrék". [A] Liget Gallery (Budapest), November–December 2010. "Anatoria e no purosesu" [T] Aoyama Book Center (Omotesandō, Tokyo), January 2011. "Tōkyō pōtoreito" / "Tokyo portraits". [A, S] Tokyo Metropolitan Museum of Photography (Ebisu, Tokyo), August–October 2011. "Anatoria" [T] M2 (Shinjuku, Tokyo), August 2011. "Persona". [A, S, I, T] Yamagata Museum of Art (Yamagata), December 2011 – January 2012. "Tokyo Labyrinth". [S] Zen Foto Gallery (Roppongi, Tokyo), May 2013. "Persona" / "Perusona" [A] 14th Documentary Photo Festival Miyazaki, Miyazaki Prefectural Art Museum, August–September 2013. "Asakusa Portraits (1973–2008) et India (1982–2008)". [A, I] In between Gallery (Paris), November 2013. "India 1982–2011". [I] Canon Gallery S (Shinagawa, Tokyo), May–June 2014. "Retratos de Asakusa". [A] , Promoción del Arte (Madrid), September–November 2014. "India 1982–2011". [I] The Museum of Art, Ehime (Matsuyama, Ehime), September–October 2014. "Tôkyô: voyage à Asakusa". [A, S] Société d'encouragement pour l'industrie nationale, Paris 6. October 2015. "India 1979–2016" [I] Fujifilm Photo Salon (Tokyo), May–June 2017. 《人物》鬼海弘雄的肖像摄影. [A] See+ Art Space / Gallery (Beijing), December 2017 – February 2018. "Persona". [A] Photo Gallery Blue Hole (Katagami, Akita), August 2018 – January 2019. "Persona". [A] Kihoku town office , Kihoku, Ehime, February 2019. "Persona". [A] Sagae City Museum of Art, Sagae, Yamagata, April–June 2019. "Persona: The Final Chapter" / "Persona saishūshō" [A] Irie Taikichi Memorial Museum of Photography Nara City, September–October 2019. "Persona: The Final Chapter ". [A] In between Gallery (Paris), November–December 2019. "Ōtachi no shōzō" (, Portraits of kings). [A] (Tokyo), June–August 2020.

Таңдалған топтық көрмелер

"Хитачидің қазіргі жапон фотосуреттері жинағы". Аризона университетінің Шығармашылық фотосурет орталығы, 1988. "Nyū dokyumentsu 1990" / "Жаңа құжаттар 1990". Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Тояма (Тояма), 1990. "Берлин – Токио". Неуэ Нацгалерея, Берлин, 2006. "Ауыр жарық: Жапониядан жақындағы фотосуреттер мен бейнематериалдар". [A] Халықаралық фотосурет орталығы (Нью-Йорк), 2008 жылдың мамыр – қыркүйек айлары. "Сандердің балалары". [A] Данцигер жобалары, Нью-Йорк, 2008. "Орындардың жүздері". [A] L. Parker Stephenson Photographs, Манхэттен, 2016 жылдың 6 мамыры – 16 шілдесі. Майк Дисфармер, Сирка Лиза Конттинен, Дж.Д. 'Охай Ожеикере', Малик Сидибе және Жак Сонкпен бірге.

Кикайдың кітаптары

Ōtachi no shōzō: Sensō ji keidai / Ecce homo: Патшалардың портреттері. Йокогама: Ятатэ, 1987 жыл. Жапон және ағылшын тілдеріндегі суреттер жинағы, Садаёши Фукуданың эссесі. Мұнда қырық бір монохромды тақта бар. Үндістан. Токио: Мисузу Шобо, 1992 жыл. Фотосуреттер жинағы, мәтіні (Кикай мен Мунэсуке Мита) жапон және ағылшын тілдерінде, анимация ағылшын тілінде. 106 монохромды тақталар бар (барлығы "ландшафт" форматында). Я Чимата: Ōtachi no kairō (, Я Чимата: Патшалар галереясы). Токио: Мисузу Шобо, 1996 жыл. Фотосуреттер жинағы, тек қана жапон тілінде мәтінмен (Кикай және басқа он жазушы). 183 монохромды тақта бар. Tōkyō meiro / Токио лабиринті. Токио: Shōgakukan, 1999 жыл. Фотосуреттер жинағы, тек жапон тілінде мәтінімен (Анджей Вайда, Генпей Акасегава және Суэхиро Танемура). 108 монохромды тақта бар. Indo ya Gassan (, Үндістан және Гассан). Токио: Hakusuisha, 1999 жыл. Отыз эссе және қырық бір фотосурет; тек жапон тілінде. Монохромды фотосуреттер "ландшафт" (екі бетке) және "портрет" (бір бетке) суреттерінің араласқан түрінде түсірілген. Shiawase: Indo daichi no kodomo tachi / Shanti: Үндістанның балалары. Токио: Fukuinkan, 2001 жыл. Фотосуреттер жинағы (барлығы монохромды): екі бетке 13 "ландшафт" фотосуреті; 94 "портрет". Жазуға сөздіктер жоқ, тек жапон тілінде жазылған. Persona. Токио: Sōshisha, 2003 жыл. Фотосуреттер жинағы, жапон және ағылшын тілдерінде мәтін мен мәтін (Анджей Вайда, Суэхиро Танемура және Кикай). Алдыңғы және артқы жақтағы қосымша тақташалардың арасында, алғашқы бөлімде он екі тақташа (басқаларынан бұрын түсірілген фотосуреттер), ал кітаптың ішінде жиырма сегіз тақташа, төрт бетке төрт және 138 тақташа өз беттерінде. Perusona / Персона. Токио: Sōshisha, 2005 жыл. 2003 жылғы Persona-ның шағын форматтағы екінші, танымал нұсқасы. Кікайдың қосымша эсселері мен фотосуреттері бар; жапон және ағылшын тілдерінде де, басқа мәтін тек жапон тілінде. Бірінші басылымның он екі алдын ала тақтасы мен негізгі серияның 191 тақтасы жеке бетке ұсынылады; сериядан тыс тағы үш фотосурет тақтасы бар. In between 8: Kikai Hiroo Porutogaru, Maruta / 8 арасында: Хиро Кикай, Португалия, Мальта. Токио: EU–Japan Fest Japan комитеті, 2005 жыл. 14 кітаптан тұратын серияның бірі. Фотографиялық жинақ; жапон және ағылшын тілдеріндегі мәтін мен мәтін. Португалияның 28 және Мальтаның 27 түсті фотосуреті бар. Tōkyō mutan / Labyrinthos. Токио: Sōshisha, 2007 жыл. 118 монохромды фотосуреттер мен очерктер жинағы; қолжазбалар (әрқайсысы үшін, шамамен мекенжай және жыл) және очерктер тек жапон тілінде. Asakusa Portraits. Нью-Йорк: International Center of Photography; Геттинген: Steidl, 2008 жыл. Монохромды фотосуреттер жинағы; тек ағылшын тілінде мәтіндер мен мәтіндер. Норико Фукуның Кикайға берген сұхбаты, Кикайдың очерктері (Перусонадан аударған) және Анатолияның Асакусаға арналған очергі. Токио: Crevis, 2011 жыл. Түркияның (тек Анатолия емес) 140 монохромды фотосуреттерінің жинағы (барлығы "ландшафт" форматында). Тосиюки Хори мен Кикайдың сөздерімен. Tōkyō pōtoreito / Токио портреттері. Токио: Crevis, 2011 жыл. "Асакуса портреттері" және "кеңістіктердің портреттері" сериясының 150-ден астам монохромды фотосуреттерінен тұратын көрме каталогы. Кейінгі сөздер (by , , және Nobuyuki Okabe []) тек жапон тілінде; жапон және ағылшын тілдеріндегі мәтіндер. Me to kaze no kioku: Shashin o meguru esē Токио: Iwanami, 2012 жыл. Эсселер жинағы. Seken no hito Chikuma Bunko. Токио: Chikuma Shobō, 2014 жыл. Асакуса портреттері сериясының бункобон антологиясы. Dare o mo sukoshi suki ni naru hi: Memekuri bōbiroku Токио: Bungei shunjū, 2015 жыл. Эсселер жинағы. Naxie jianjian xihuan shang ren de rizi (那些渐渐喜欢上人的日子视线所至备忘录). Хунань: 浦睿文化·湖南文艺出版社, 2019 жыл. Қытай тілінен аударған: 连子心. Tokyo View. Киото: Kazetabi sha, 2016 жыл. "Көңілді портреттер" сериясының 117 монохромды фотосуреттерінен тұратын үлкен форматты жинақ. Жапон және ағылшын тілдеріндегі мәтіндер; тек жапон тілінде жазылған сөз. Kutsuzoku no herikata Токио: Chikumashobo, 2016 жыл. Эсселер жинағы, "кеңістіктердің портреттері" сериясынан 32 толық бетті табақтардан тұрады. India 1979–2016. Токио: Crevis, 2017 жыл. Қара және ақ тақталар, көбінесе жапон тіліндегі мәтіндермен бір беттен. Кікайдың алғы сөздері мен; эссесі бар, тек жапон тілінде. Persona saishūshō 2005–2018 / Персона: Соңғы тарау, 2005–2018. Токио: Chikumashobo, 2019 жыл. 205 қара және ақ пластиналар, әр бетке бір-бірден; Кикай мен Тошиюки Хоридің очерктерімен; барлығы жапон тілінде және ағылшын тілінде аударылған. Kotoba wo utsusu: Kikai Hiroo taidanshū (, Сөзді суреттеу: Хиро Кикай сұхбаттары жинағы). Токио: Heibonsha, 2019 жыл. Кикайдың Тайчи Ямада, Нобуёси Араки, , , Рэнди Тагучи, , Тосиюки Хори және Нацуки Икезавамен сұхбаттары; Шанти редакторы: Үндістандағы Персона. Токио: Chikumashobo, 2019 жыл. 168 қара және ақ пластиналар, әр бетке бір-бірден; Кикай мен Шинжи Ишиидің очерктерімен; барлығы жапон тілінде және ағылшын тілінде аударылған. Ōtachi no shōzō (, "Патшалардың портреттері"). JCII Photo Salon Library 346. Токио: JCII Photo Salon, 2020 жыл. Кейіннен "Асакуса портреттері" деп белгілі болған сериядан 1973 жылдан 1986 жылға дейінгі фотосуреттер; 22 фотосурет, әрқайсысы бір бетте; сондай-ақ төрт фотосурет әрқайсысы төрт бетке.

Ōtachi no shōzō: Sensō ji keidai / Ecce homo: Portraits of kings. Yokohama: Yatate, 1987. Photograph collection, with captions in Japanese and English, and an essay by Sadayoshi Fukuda. There are forty one monochrome plates. India. Tokyo: Misuzu Shobō, 1992. Photograph collection, with text (by Kikai and Munesuke Mita) in Japanese and English, and captions in English. There are 106 monochrome plates (all "landscape" format). Ya Chimata: Ōtachi no kairō (, Ya Chimata: A gallery of kings). Tokyo: Misuzu Shobō, 1996. Photograph collection, with text (by Kikai and ten other writers) in Japanese only. There are 183 monochrome plates. Tōkyō meiro / Tokyo Labyrinth. Tokyo: Shōgakukan, 1999. Photograph collection, with text (by Andrzej Wajda, Genpei Akasegawa, and Suehiro Tanemura) in Japanese only. There are 108 monochrome plates. Indo ya Gassan (, India and Gassan). Tokyo: Hakusuisha, 1999. Thirty essays and forty one photographs; text in Japanese only. The monochrome photographs are a mixture of "landscape" (across two pages) and "portrait" (on single pages). Shiawase: Indo daichi no kodomo tachi / Shanti: Children of India. Tokyo: Fukuinkan, 2001. Photograph collection (all monochrome): thirteen "landscape" photographs across both pages; and ninety four "portrait". There are no captions, and the text is in Japanese only. Persona. Tokyo: Sōshisha, 2003. Photograph collection, with captions and text (by Andrzej Wajda, Suehiro Tanemura, and Kikai) in both Japanese and English. Between an additional plate at the front and back, there are twelve plates in a prefatory section (photographs taken well before the others), and in the body of the book twenty eight plates four to a page and 138 plates on their own pages. Perusona / Persona. Tokyo: Sōshisha, 2005. Second, popular edition of the 2003 Persona in a smaller format. There are additional essays and photographs by Kikai; captions in both Japanese and English, other text in Japanese only. The twelve prefatory plates of the first edition and 191 plates of the main series are each presented on a separate page; there are also three more plates of photographs outside the series. In between 8: Kikai Hiroo Porutogaru, Maruta / In between, 8: Hiroh Kikai, Portugal, Malta. Tokyo: EU–Japan Fest Japan Committee, 2005. One of a series of 14 books Photograph collection; captions and text in both Japanese and English. There are twenty eight colour photographs of Portugal and twenty seven of Malta. Tōkyō mutan / Labyrinthos. Tokyo: Sōshisha, 2007. Collection of 118 monochrome photographs and essays; captions (for each, the approximate address and the year) and essays are in Japanese only. Asakusa Portraits. New York: International Center of Photography; Göttingen: Steidl, 2008. Collection of monochrome photographs; captions and texts in English only. With an interview of Kikai by Noriko Fuku, essays by Kikai (translated from Perusona) and an essay on Asakusa by Anatoria / Anatolia. Tokyo: Crevis, 2011. Collection of 140 monochrome photographs (all "landscape" format) of Turkey (not only Anatolia). With afterwords by Toshiyuki Horie and Kikai. Tōkyō pōtoreito / Tokyo Portraits. Tokyo: Crevis, 2011. Exhibition catalogue of over 150 monochrome photographs of the "Asakusa portraits" and "portraits of spaces" series. Afterwords (by , , and Nobuyuki Okabe []) in Japanese only; captions in Japanese and English. Me to kaze no kioku: Shashin o meguru esē Tokyo: Iwanami, 2012. Essay collection. Seken no hito Chikuma Bunko. Tokyo: Chikuma Shobō, 2014. A bunkobon anthology of the Asakusa portrait series. Dare o mo sukoshi suki ni naru hi: Memekuri bōbiroku Tokyo: Bungei shunjū, 2015. Essay collection. Naxie jianjian xihuan shang ren de rizi (那些渐渐喜欢上人的日子视线所至备忘录). Hunan: 浦睿文化·湖南文艺出版社, 2019. Translation into Chinese by 连子心. Tokyo View. Kyoto: Kazetabi sha, 2016. A large format collection of 117 monochrome photographs of the "portraits of spaces" series. Captions in Japanese and English; afterword by in Japanese only. Kutsuzoku no herikata Tokyo: Chikumashobo, 2016. Essay collection, contains 32 full page plates from the "portraits of spaces" series. India 1979–2016. Tokyo: Crevis, 2017. Black and white plates, mostly one to a page, with captions in Japanese. With a preface by Kikai and an essay by ; all in Japanese only. Persona saishūshō 2005–2018 / Persona: The Final Chapter, 2005–2018. Tokyo: Chikumashobo, 2019. 205 captioned black and white plates, one to a page; with essays by Kikai and Toshiyuki Horie; all both in Japanese and in English translation. Kotoba wo utsusu: Kikai Hiroo taidanshū (, Portraying words: Hiroh Kikai interview collection). Tokyo: Heibonsha, 2019. Interviews by Kikai of Taichi Yamada, Nobuyoshi Araki, , , Randy Taguchi, , Toshiyuki Horie and Natsuki Ikezawa; edited by Shanti: Persona in India. Tokyo: Chikumashobo, 2019. 168 captioned black and white plates, one to a page; with essays by Kikai and Shinji Ishii; all both in Japanese and in English translation. Ōtachi no shōzō (, "Portraits of kings"). JCII Photo Salon Library 346. Tokyo: JCII Photo Salon, 2020. Photographs from the series later known as "Asakusa portraits", from 1973 to 1986; 22 photographs, one per page; plus four photographs on each of four pages.

Кикайдың басқа да кітаптары

Шашин-тоши Токио / Токио / Фотосуреттер қаласы. Токио: Токиодағы Фотографиялық мұражай, 1995. 1995 жылы өткен көрменің каталогы. 113–29 беттерде Кикайдың Асакуса портреттері сериясынан керемет сапада басылған фотосуреттер орналасқан. Суреттер мен мәтіндер жапон және ағылшын тілдерінде. Literatura na świecie (Варшава, ISSN 0324 8305) 1–3 нөмірі, 2002. Жапон әдебиетіне арналған арнайы шығарылым, «Япония», Кикайдың «Я Чимата» және «Токио меиро / Токио лабиринті» фотосуреттерімен безендірілген. Мәтін поляк тілінде. Уэда Макото. Shūgō jūtaku monogatari (Коллективті тұрғын үй туралы әңгіме). Токио: Мисузу, 2004. Жапониядағы Dōjunkai үйлерінен бастап коллективті тұрғын үй туралы кітап, барлық 165 түрлі-түсті суреті Кикайға тиесілі. (Кейбір монохромды суреттер ескі және басқа авторларға жатады.) Мәтін тек жапон тілінде. Бұрын (1997–2001) «Tokyojin» журналында жарияланған. Арасында: 13 nin no shashinka 25 kakoku / Арасында: 13 фотограф, 25 ел. Токио: EU–Japan Fest Japan комитеті, 2005. Кикай осы қосымша фотосуреттер жинағындағы он үш фотографтың бірі (алты тақырып бойынша: «Тастар мен қабырғалар», «Сөздер» т.б.); суреттер мен мәтіндер жапон және ағылшын тілдерінде. Мияко Харуми. Messēji / Хабар. Токио: Juritsusha, 2006. Кітаптың жартысы энка әншісі Харуми Миякомен сұхбаттан алынған цитаталардан, ал қалған жартысы Кикайдың түсті суреттерінен тұрады. Суреттерге сипаттама немесе анықтама жоқ; бірнешеуі Мияконы бейнелейді, ал көбінесе теңіз және провинциялық көріністерді көрсетеді. (Көптеген көріністер Куманогавадан батысқа қарай орналасқан Кумано аймағынан танылады.) Мәтін тек жапон тілінде. Heavy Light: Жапониядан алынған соңғы фотосуреттер мен бейнелер. Нью-Йорк: Халықаралық фотосурет орталығы; Геттинген: Steidl, 2008. Суреттер мен мәтіндер тек ағылшын тілінде. Higashi Nihon dai jishin: Shashinka 17 nin no shiten (, Шығыс Жапониядағы үлкен жер сілкінісі: 17 фотографтың көзқарасы). Асахи Camera-ның арнайы жинағы. Токио: Asahi Shinbunsha, 2011. 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунамиден кейінгі фотосуреттер жинағы. Мәтін тек жапон тілінде. Кикай алты бет үлесін қосты: Сома маусымның басында және Миягидегі үш қала тамыз айының соңында. Кикай Хиро мен Токио: Асакусаға саяхат. Атлантик, Éditions de l'Actualité Scientifique Poitou Charentes, 2015. Кикайдың шығармашылығына кіріспе, француз және жапон тілдерінде. Gabriele Conrath Scholl және Stephan Berg (ред.). Mit anderen Augen. Das Porträt in der zeitgenössischen Fotografie = Басқа көзбен: Қазіргі заманғы фотосуреттегі портрет. Кёльн: Snoeck, 2016. Көрменің каталогы.

Shashin toshi Tōkyō / Tokyo/City of Photos. Tokyo: Tokyo Metropolitan Museum of Photography, 1995. Catalogue of an exhibition held in 1995. Plates 113–29, admirably printed, are from Kikai's series of Asakusa portraits. Captions and texts in both Japanese and English. Literatura na świecie (Warsaw, ISSN 0324 8305) number 1–3, 2002. This special issue on Japanese literature, Japonia, is illustrated with photographs by Kikai, taken from Ya Chimata and Tōkyō meiro / Tokyo Labyrinth. Text in Polish. Ueda Makoto. Shūgō jūtaku monogatari (, The story of collective housing). Tokyo: Misuzu, 2004. A book about collective housing in Japan from the Dōjunkai buildings onward, with 165 illustrative color photographs, all by Kikai. (Some monochrome photographs are older and are by other photographers.) The text, by Ueda, is in Japanese only. Content previously (1997–2001) published in Tokyojin. In between: 13 nin no shashinka 25 kakoku / In between: 13 photographers, 25 nations. Tokyo: EU–Japan Fest Japan Committee, 2005. Kikai is one of the thirteen in this supplementary collection of photographs in six themes ("Stones and walls", "Words", etc. ); captions and text in both Japanese and English. Miyako Harumi. Messēji / The Message. Tokyo: Juritsusha, 2006. A book of which about half consists of quotations from interviews with the enka singer Harumi Miyako, and the other half of color photographs by Kikai. The photographs are not described or identified; a handful are of Miyako but most are of sea and provincial views. (In many, the scenes are recognizably of the Kumano area just west of Kumanogawa, Wakayama.) The text is all in Japanese. Heavy Light: Recent Photography and Video from Japan. New York: International Center of Photography; Göttingen: Steidl, 2008. Captions and texts in English only. Higashi Nihon dai jishin: Shashinka 17 nin no shiten (, The great east Japan earthquake: The perspectives of 17 photographers). Special compilation by Asahi Camera. Tokyo: Asahi Shinbunsha, 2011. A collection of photographs of the aftermath of the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami. Text in Japanese only. Kikai contributes six pages: Sōma in early June, and three towns in Miyagi in late August. Kikai Hirô and Tôkyô: voyage à Asakusa. Atlantique, Éditions de l'Actualité Scientifique Poitou Charentes, 2015. An introduction to the work of Kikai, in French and Japanese. Gabriele Conrath Scholl and Stephan Berg, eds. Mit anderen Augen. Das Porträt in der zeitgenössischen Fotografie = With Different Eyes: The Portrait in Contemporary Photography. Cologne: Snoeck, 2016. Catalogue of the exhibition.