Кіріспе

Склеромохлус (σκληρός, "қатты" және μοχλός, "рычаг" сөздерінен алынған) – Шотландияның кеш Триас дәуірінің Лоссимут құмды тас қабаттарынан табылған, жойылған шағын птерозавр тәрізді архозаврлар туысы. Туысқа бір ғана түрі кіреді – 1907 жылы Артур Смит Вудвард аша бастаған Scleromochlus taylori.

Ашылу

Оның қазба қалдықтары Шотландияның Карниан Лоссимут құмды тасынан табылды. Голотипі шамамен 1900 жылы ашылған және BMNH R3556 нөмірімен тізімделген, бұл бас сүйегі мен құйрығының бір бөлігі жоқ, жартылай сақталған қаңқа, құмтасқа басылып қалған түрінде. Дегенмен, 2020 жылы Беннетт жасаған Склеромохлустың қайта қарауы, оның "қақаларға ұқсас, төрт аяқты секіріп жүретін жануар" екенін ұсынды. Егер Склеромохлус шындығында птерозаврлармен байланысты болса, бұл соңғыларының қалай эволюцияға ұшырағанын түсінуге көмектеседі, себебі ерте птерозаврлар да секіріп қозғалуға бейімделгендік көрсетеді.

Жіктеу

Жеңіл денелі, еңкейіп жүретін жануар, оның филогенетикалық орны күмәндалған; түрлі талдаулар оны ең базалық орнитодиран, птерозаврлардың бауырлас таксоны немесе орнитодирадан тыс орналасқан авеметатарсалияның базалық мүшесі деп тапты. Nesbitt және авторлар тобының (2017) жүргізген филогенетикалық талдауларында Склеромохлус динозавроморфтардың базалық мүшесі ретінде немесе афанозавр емес, птерозавр емес базалық авеметатарсаль ретінде анықталды. Дегенмен, авторлар Склеромохлустың кіші өлшемі және қазба қалдықтарының нашар сақталуына байланысты оны бағалау қиын болғанын атап өтті, сондай-ақ авеметатарсалияның негізіне жақын орналасқан маңызды көптеген белгілер бойынша бағалау мүмкін емес екенін мәлімдеді. 2020 жылы Беннетт Склеромохлустың остеодермалар және білезік сүйегінің круротарсал морфологиясы сияқты белгілі бір ерекшеліктеріне ие екенін түсіндірді, бұл Склеромохлустың орнитодирандармен тығыз байланысты емес екенін көрсетеді. Оның орнына, ол Склеромохлустың досвеллиидтердің немесе архозавриформдардың базалық мүшелерінің арасында орналасуын ұсынды.) немесе птерозаврлар мен лагерпетидтерге жақын туыс екенін айтты. Алдыңғы баламалы жіктемелердің қазба деректеріндегі толық емес немесе түсініксіз анатомиялық ерекшеліктердің дұрыс түсіндірілмеуіне негізделгені дәлелденді.