Кіріспе
Тыныштықсыз ұшқыр (Myiagra inquieta) немесе тыныштықсыз миягра – Monarchidae тұқымдасына жататын сайрақ құс. Ол ерекше дауысының ерекшелігінен "пышақ доғарушы" немесе "қайшы доғарушы" деп те аталады. Бұл құс Австралияның шығысы мен оңтүстігінде табиғи түрде қоныстанады. Бұрынғыда бір түрдің кіші түрі саналған Жаңа Гвинея мен Солтүстік Австралиядағы популяциялар қазір жеке түр ретінде мойындалды – қағаз қабықты ұшқыр (Myiagra nana). Ол шағын және орташа мөлшердегі құс, түсі құсқұмайға ұқсас.
The restless flycatcher (Myiagra inquieta) or restless myiagra is a passerine bird in the family Monarchidae; it is also known as the razor grinder or scissors grinder because of its distinctive call. It is a native of eastern and southern Australia. Populations in New Guinea and northern Australia, which were at one time considered to be a subspecies, are now accepted as a separate species, the paperbark flycatcher (Myiagra nana). It is a small to medium sized bird and has similar colouring to the willie wagtail.
Таксономия және жүйелеу
Сонымен қатар, ерекше дауысы үшін халық арасында бритва доғарышы, қайшы доғарышы, табақ тілкейіш немесе ыдыс жуушы деп те аталады, тынбайтын ұшқыш алғаш рет 1801 жылы орнитолог Джон Латэм екі атаумен – Turdus inquietus – сипаттаған. Оның түрлік атауы латын тіліндегі inquietus сөзінен, яғни «тынышсыз» деген мағынадан шыққан. Бұрын ерекше түр деп есептелген Солтүстік Австралия мен Жаңа Гвинеядағы популяциялар қазір қағаз қабықты ұшқыш (Myiagra nana) деп бөлінген, олармен бірге ол жоғары түр құрайды.
Сипаттама
Оның ұзындығы шамамен, жылтыраған қою көк түсті шоқысы, сұр көк түсті арқасы және ақ түсті құрсағы бар. Бұл құс, қарақөз үйкештің (willie wagtail) сияқты, бірақ қара мойнының жоқтығы, басындағы шоқысы, ақ қабағы және жіңішке дене бітімі оны ерекшелейді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Тынығсыз ұшқыр Австралияның шығысы, оңтүстік-шығысы және оңтүстік-батысы, сондай-ақ Папуа-Жаңа Гвинеяда таралған. Алыс Солтүстік Квинслендтегі Кэрнс қаласынан бастап Орталық Квинслендтің батысына дейін, Жаңа Оңтүстік Уэльстің көп бөлігі, Виктория, Оңтүстік Австралияның оңтүстігі және Батыс Австралияның оңтүстік-батысы аралығында кездеседі. Қыс айларында оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарындағы көптеген популяциялар одан да солтүстікке қарай көшіп барады. Оның мекен ету ортасы көбінесе ашық және орманды ормандар, су жағасындағы эвкалипт тоғайлары, құрлықтың ішкі және жағалау бойындағы бұталы жерлер, сондай-ақ кейбір жартылай қалалық жерлерді қамтиды.
Қорғау
IUCN-нің ең аз қызығушылық тудыратын түр ретінде сипатталғанына қарамастан, олардың саны кеми түсуде. Жеке даралардың нақты саны белгісіз.
Өсіру
Қозғалмалы тұтқыршық құс, қиыршықталған қабық пен шөптен жасалған кесе тәрізді ұя салады, оны өрмек торымен біріктіріп, тығыздайды. Ұяның ішкі қабаты жұмсақ қабық, шөп, шаш немесе қауырсыннан жасалады. Ол көбінесе лишайниктермен, қабық жолақтарымен немесе өрмек жұмыртқа қаптарымен әсемделеді. Ұя орны көбінесе суға жақын немесе су үстіндегі жақсы жапырақты ағаштың шатырында болады, бірақ ол жерден жиырма метрден астам биіктікте де орналасуы мүмкін. Олар үш, ақ немесе жарық сұр түсті, жылтыр жұмыртқа туады, олардың кең жағында қоңыр немесе қара дақтар болады.
Тамақ және азықтандыру
Тыныштықсыз шырылдақ жәндіктермен, сондай-ақ өрмекшілер мен мыңаяқтылар сияқты басқа да омыртқасыз жәндіктермен қоректенеді және жалғыз немесе жұптап тамақтанады. Ол көбінесе басын және құйрығын төмен қаратып, жапырақтардан жәндіктерді ұшырып алады, ал жерге сирек түседі, көбінесе ағаш бағанасының ортаңғы қабатынан жәндіктерді аулауды ұнатады.