Га́наның Йи́ло Кро́бо ауданы: Географиялық сипаттама
Yilo Krobo Municipal District
Yilo Krobo муниципалитеті, Гананың Шығыс аймағында орналасқан. 1988 ж. құрылған, 2012 ж. муниципалитет статусына көтерілді. Географиялық орны, ауданы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йило-Кробо муниципалды округі – Гананың Шығыс аймағындағы тридцать үш округтің бірі. 1988 жылы бұрынғы Каога аудандық кеңесінен бөлініп, қарапайым аудандық жиналыс ретінде құрылған. 2012 жылдың 6 ақпанында муниципалды округтік жиналыс мәртебесіне көтеріліп, Йило-Кробо муниципалды округі аталды. Муниципалитет Шығыс аймағының шығыс бөлігінде орналасқан, ал әкімшілік орталығы – Соманья қаласы.
Yilo Krobo Municipal District is one of the thirty three districts in Eastern Region, Ghana. Originally created as an ordinary district assembly in 1988 when it was known as Yilo Krobo District, which it was created from the former Kaoga District Council, until it was elevated to municipal district assembly status on 6 February 2012 to become Yilo Krobo Municipal District. The municipality is located in the eastern part of Eastern Region and has Somanya as its capital town.
География
Yilo Krobo муниципалитеті шамамен 60.00’N және 00.30’N ендіктер арасында және 00.30’ және 10.00’W бойлықтар аралығында орналасқан. Оның аумағы шамамен құрайды, бұл Шығыс облысының жалпы аумағының 4,2 пайызын құрайды, ал астанасы – Соманья қаласы. Yilo Krobo муниципалитеті солтүстік және шығыс жағынан Төменгі Мания-Кробо ауданымен, оңтүстік жағынан Акуапим Солтүстік ауданымен, ал батыс жағынан Жаңа Джуабен муниципалитетімен, Шығыс Аким муниципалитетімен және Фантеакуа ауданымен шектеседі. Муниципалитетте шамамен екі жүз отыз елді мекен бар, олардың ішінде тек муниципалитет орталығы Соманья және Нкуракан қалаларының халқы 5000-нан асады. Муниципалитет жеті (7) аймақтық кеңеске бөлінеді: Соманья, Отеркполу, Боти, Нкуракан, Нсутапонг, Кло Агого және Обавале.
Yilo Krobo Municipality is approximately between latitude 60.00’N and 00.30’N and between longitude 00.30’ and 10.00’W. It covers an estimated area of , constituting 4.2 percent of the total area of the Eastern Region with Somanya as its capital. Yilo Krobo Municipality is bounded in the north and east by Lower Manya Krobo District, in the South by Akuapim North District and on the West by New Juaben Municipal District, East Akim Municipal District and Fanteakwa District. The municipality has about two hundred and thirty settlements out of which only the municipal capital, Somanya and Nkurakan have populations of above 5,000. The municipality is divided into seven (7) Zonal Councils namely: Somanya, Oterkpolu, Boti, Nkurakan, Nsutapong, Klo Agogo and Obawale
Климат
Ило-Кробо муниципалитеті құрғақ экваторлық климат аймағында орналасқан, онда мол жауын-шашын жауады. Бұл екі модальды жаңбырлы маусыммен сипатталады, ол мамыр-маусым және қыркүйек-қазан айларындағы ең жоғары деңгейге жетеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері оңтүстік-шығыста 750 мм-ден солтүстік-батыстағы тау беткейлерінде 1600 мм-ге дейін ауыспайды. Температура ең төменгі 24,90°C және ең жоғары 29,90°C аралығында болады. Муниципалитетке тән нәрсе – 60–93 пайыз салыстырмалы ылғалдылық.
The Yilo Krobo Municipality lies within the dry equatorial climatic zone which experiences substantial amount of precipitation. This is characterized by a bi modal rainy season, which reaches its maximum during the two peak periods of May – June and September – October. The annual rainfall is between 750mm in the southeast and 1600mm on the slopes of the ranges in the northwest. Temperature ranges between a minimum of 24.90 C and a maximum of 29.90 C. A relative humidity of 60 – 93 percent is a characteristic of the municipality.
Өсімдіктер
Муниципалитет елдің жартылай жапырақты жаңбырлы орман және жағалау саванна аймағында орналасқан. 855 шаршы шақырымды алып жатқан құрғақ жартылай жапырақты (өрт аймағы) муниципалитеттен басталып, Төменгі Мания Кробо муниципалитетінің төменгі бөлігіне дейін созылады. Муниципалитет аумағында ең көп таралған ағаш түрлеріне пальма, манго, ним, цеиба және акация жатады. Оңтүстік-шығыс бөлігіндегі жағалау саванна аймағы Аккра жазығының бір бөлігін құрайды.
The municipality lies within the semi deciduous rain forest and the coastal savannah zone of the country. There is the dry semi deciduous (fire zone) which stretches from the municipality to the lower part of the Lower Manya Krobo Municipality covering 855 square kilometres. Tree types that are most widespread in the municipality include palm, mango, nim, ceiba and acassia. The coastal savannah zone in the south eastern part forms part of the Accra plains.
Топография және дренаж
Бұл аймақ көбінесе таулы келеді. Аквапим таулары муниципалитет аумағында оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр. Оған қоса, терең шатқалдарымен бірге, ол бедерін толқынды етеді. Жазықтар муниципалитеттің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Тау жоталарын құрайтын тау жыныстары Того тобы деп аталады, оларға кварциттер, филлиттер, құмтастар, филониттер және құмды түсті тастар кіреді. Муниципалитеттегі кварциттердің көпшілігі қатты, қабатты тау жыныстары, бірақ кейде жапырақтанған түрлері де кездеседі. Олардың құрамындағы құмның өлшемі орташа, бірақ жаңасынан болғанда сұр түсті болады. Муниципалитеттегі таулы жерлердің орташа биіктігі теңіз деңгейінен 300-ден 500 метрге дейін жетеді. Жаңа Хуабен муниципалитетімен шекараны құрайтын 600 метрге дейін көтерілетін тіктеу жар бар. Муниципалитеттің оңтүстік-шығыс бөлігінде Кробо таулары орналасқан, содан Yilo халқы қазіргі аймаққа қоныс аударған деп саналады.
The area is predominantly mountainous. The Akwapim Ranges stretch into the municipality from southwest to northeast across the municipality. With its accompanying deep valleys, it provides an undulating landscape. The low lands are in the south eastern part of the municipality. The rocks forming the ranges are called the Togo series, which include quartzites, phyllites, sandstones, phyllonites and sandy shades. The quartzites in the municipality are hard, massively bedded rocks but occasionally flaky varieties occur. They are fine to median grained sand but grayish when fresh. On the average, the height of the highlands in the municipality ranges between 300 and 500 metres above sea level. There is a scarp rising up to 600 metres, which forms the boundary with the New Juaben Municipality. On the south eastern part of the municipality is the Krobo Mountains from where it is believed the Yilo people migrated to the present area
Халық саны мен таралуы
2010 жылғы халық және тұрғын үй санағы (PHC) есебіне сәйкес, Ило-Кробоның жалпы халқы 87 847 адамды құрайды, оның ішінде 42 378 еркек (48,2%) және 45 469 әйел (51,8%); еркектерге қарағанда әйелдер басым. Бұл аймақтың халқының 3,3 пайызын құрайды. Шамамен 1,25% өсіммен, 2013 жылдың соңында муниципалитет халқы 91 183 адамға жетті. Халықтың 30,92 пайызы қалалық жерлерде, ал 69,8 пайызы ауылдық жерлерде тұрады. Бұл муниципалитет қалалық жерлерге қарағанда ауылдық жерлерде орналасқандықтан болуы мүмкін. Әртүрлі жастағы адамдардың көпшілігі қалалық жерлерге қарағанда ауылдық жерлерде тұрады. Мұның себебі муниципалитеттегі басты кәсіп – ауыл шаруашылығы болуы мүмкін. Сондықтан муниципалитет ауыл шаруашылығы секторын дамыту және басқа да елді мекендердің өсуіне қолдау көрсету үшін стратегиялар жасауы керек. 1.8 кестеде тұрғылықты жері бойынша халық саны, жыныс арақатынасы және аймақтағы муниципалитеттің үлесі көрсетілген. Жыныс арақатынасы – бұл белгілі бір халықтағы еркектер мен әйелдердің арақатынасы, әдетте 100 әйелге шаққандағы еркектер саны ретінде беріледі. Ило-Кробо муниципалитеті бойынша жыныс арақатынасы 93,20, яғни әр 100 әйелге 93 еркек келеді.
According to the 2010 Population and Housing Census (PHC) report, Yilo Krobo has a total population of 87,847 which comprises 42,378 males (48.2%) and 45,469 females (54.8%); depicting more females than males. This represents 3.3 percent of the regional population. With a growth rate (crude) of about 1.25%, the municipality's population stood at 91,183 as at the end of 2013. About 30.92 percent of the population lives in urban centres whilst 69.8 percent lives in rural areas. This might be because the municipality is more rural than urban. For all groups of ages, most people are living in the rural areas as compared to the urban areas. This could be due to the fact that the main occupation in the municipality is farming. The municipality must therefore fashion out strategies to development the agricultural sector and growth of other settlements. Table 1.8 shows the population size by locality of residence, the sex ratio and the percentage the municipality covers in the region. Sex ratio is the ratio of males to females in a given population, usually expressed as the number of males per 100 females. The sex ratio for Yilo Krobo Municipality is 93.20 meaning there are about 93 males, for every 100 females.
Көші-қон
Йило-Кробо муниципалитетіндегі көшіп келгендердің жалпы саны 27 474 адамды құрады (2010 жылғы ХПХ). Олардың шамамен 69 пайызы, яғни 19 045 адам, сол аймақта туған, бірақ сол аймақтағы туған жерінен басқа жерге көшіп кеткен (аймақ ішіндегі көші-қон). Вольта, Ұлы Аккра және Ашанти аймақтары муниципалитеттегі көшіп келгендердің саны бойынша салыстырмалы түрде ірі, яғни тиісінше 2429, 1931 және 1188 адамды құрайды. Ұлы Аккра және Вольта аймақтары муниципалитетке өте жақын орналасқан, бұл осы аймақтардан муниципалитетке сауда жасау үшін адамдардың оңай көшіп келуін түсіндіруге болады. Көшіп келгендердің саны ең аз аймақтар – Солтүстік-Шығыс және Солтүстік-Батыс аймақтары, яғни тиісінше 77 және 57 адамды құрайды. Бұл сондай-ақ осы аймақтар муниципалитеттен ең алыс болғандықтан, осы жерлерден муниципалитетке сауда жасау үшін көшіп келгендердің өте аз болуымен байланысты болуы мүмкін. Көшіп келгендердің себебі неке болуы мүмкін, өйткені Солтүстік-Шығыс аймағында муниципалитетте 20 жылдан астам тұрған адамдардың пайызы ең жоғары (29,9%).
The total number of migrants in Yilo Krobo Municipality was 27,474 (2010 PHC). Out of this, about 69 percent which is equivalent to 19,045 persons were born in the same region but leaving elsewhere other than their place of birth in that same region (intra regional migration). The Volta, Greater Accra and Ashanti regions are relatively large in migrant areas in the municipality, i. e., 2,429, 1,931 and 1,188 persons respectively. The Greater Accra and Volta regions are very close to the municipality and this might explain why people easily move from those regions to the municipality to trade. The least in migrant areas are Upper East and Upper West regions i. e. 77 and 57 persons respectively. This might also be due to the fact that these regions are the farthest from the municipality so very few migrants move from those places to the municipality to trade. Those who migrate might do so because of marriage since Upper East had the highest percentage (29.9) of persons who have stayed in the municipality for twenty years and above.
Үй шаруашылығының көлемі
Яло-Кробо муниципалитетіндегі үй шаруашылықтарының жалпы саны 20 613. Оның ішінде 13 145 үй шаруашылығын ер адамдар, ал қалған 7 468 үй шаруашылығын әйелдер басқарады. Үй шаруашылығының мүшелерінің саны артқан сайын, сол үй шаруашылығын құрайтын адамдардың саны кемиді. 8 және одан көп мүшелі үй шаруашылықтарының саны аз. Яло-Кробо муниципалитеті бойынша үй шаруашылығының орташа мөлшері 4,2 адамды құрайды. Яғни, муниципалитеттегі әр үй шаруашылығында орта есеппен 4 адам тұрады. Қызықтысы, ер адамдар басқаратын үй шаруашылықтарының орташа мөлшері шамамен 3 (3,2) адамға тең болса, әйелдер басқаратындарда бұл көрсеткіш 6,0-қа жетеді, бұл еркектердегіден шамамен екі есе көп. Бұл, әйелдер үй шаруашылығына жетекшілік еткен кезде, көбінесе туыстары мен жақындарына баспана беруіне байланысты болуы мүмкін. Осының салдарынан үй шаруашылығында тұратын адамдардың саны артады.
The total number of households in the Yilo Krobo Municipality is 20,613. Out of this, 13,145 households are headed by males and the remaining 7, 468 by females. As the number of household size increases, the number of persons constituting such households decreases. Few persons have household sizes of 8 and above. The average household size for the Yilo Krobo municipality is 4.2. This means that on the average each household in the municipality is made up of 4 persons. It is interesting to note that the average household size of male headed households is about 3 (3.2) while that of the female is 6.0 which is almost twice that of the males. This might be due to the fact that most of the time when females head a household; they bring their relatives and family friends to stay with them. This in turn increases the number of persons living in the household