Кіріспе
Аймақтық денсаулық сақтау ақпарат ұйымы (RHIO, «рио» деп айтылады), сондай-ақ Денсаулық сақтау ақпарат алмасу ұйымы деп те аталады, – бұл денсаулық сақтау ақпарат алмасуын (HIE) – ұйымдар арасында денсаулық сақтау ақпаратын электронды түрде беруді – жеңілдету үшін құрылған көп мүдделі ұйым. Басты мақсаты – денсаулық сақтау ақпараттық технологияларын тиімді қолдану арқылы денсаулық сақтаудың қауіпсіздігін, сапасын, тиімділігін және қолжетімділігін арттыру. RHIO сонымен қатар клиникалық деректерді зерттеу мақсатында екінші реттік қолдануды, сондай-ақ мекемелердің/қызметкерлердің сапасын бағалау және жақсартуды қолдайды. RHIO мүдделі тараптарына шағын клиникалар, ауруханалар, медициналық қоғамдар, ірі жұмыс берушілер және төлеушілер кіреді. RHIO АҚШ-тың ұсынылып отырған Ұлттық денсаулық сақтау ақпарат желісінің (NHIN) маңызды бөлігі болуы тиіс.
Ағымдағы жағдай
2009 жылы АҚШ-та 193 бастама (оның ішінде RHIO) денсаулық сақтау ақпаратын алмасу жөнінде жұмыс істеді, ал олардың 57-сі денсаулық сақтау саласының мүдделі тараптары қолданатын деректерді белсенді түрде алмастырып тұрды. RHIO бастамалары екі деңгейде іске асырылады: ірі (штаттық) және кішкентай (жергілікті және ауылдық). Жергілікті RHIO-мен салыстырғанда, штаттық деңгейдегі бастамалар, мүдделі тараптар мен пациенттер санының көптігі және одан туындайтын қаржылық мүмкіндіктерінің арқасында, денсаулық сақтау ақпараттық технологиясы және саясатты қалыптастыру саласындағы ұлттық деңгейдегі тәжірибені пайдалануға көбірек мүмкіндік алады. RHIO жобаларының көп бөлігі ірі жобалар болып табылады, бірақ егер бірнеше ірі мүдделі тараптар бір-бірімен ынтымақтастыққа бармаса, саяси тартыстар мен одан туындайтын сәтсіздік қаупі де артады. Штаттық деңгейдегі RHIO-мен салыстырғанда, мүдделі тараптар қызмет саласы, технологияны қолдану және мөлшері тұрғысынан әртүрлі болады. Ауылдық RHIO-ның абоненттерінің саны 100 000-нан кем. ІТ-бюджеті шектеулі көптеген шағын ұйымдардың болуы, кішкентай масштабтағы экономиканың тиімсіздігіне байланысты көптеген қиындықтарға әкеледі. Білікті технология мамандарына қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі, ал денсаулық сақтау ИТ-мен қамтамасыз етушілер шағын клиенттерге аз көңіл бөледі. Көптеген мүдделі тараптар ұзақ уақыттан бері тоқтатылған компаниялардың ескі бағдарламалық жасақтамасын пайдалана береді, ал кейбіреулері ИТ-ны мүлдем қолданбайды. Сонымен қатар, мүдделі тараптардың ИТ-білімі жеткіліксіз болуы мүмкін, тіпті жоғары жылдамдықты интернет байланысының болуы да кепілденбеуі мүмкін. Кішкентай RHIO-лар үшін тұрақтылықтың маңызды мәселесі – қаржыландыру. Кейбір қолдау модельдері (мысалы, Солтүстік-Батыс, Луисвилл, Кентуккиде қолданылатыны) коммерциялық денсаулық сақтау ақпараттық бағдарламалық жасақтамасын ортақ түрде, жазылым негізінде пайдалануға және жеке әрекет ететін шағын ұйымдар үшін қолжетімсіз ақпараттық технология мамандары сияқты тапшы ресурстарды ортақ пайдалануға негізделген. Мөлшеріне қарамастан, өзара іс-қимыл стандарттары, сондай-ақ құпиялылық, қауіпсіздік және деректерді тиімді пайдалану бойынша біркелкі стандарттар сияқты белгілі бір қиындықтар сақталады. Қазіргі уақытта жеке өмірге қатысты мәселелер штаттар бойынша әртүрлі, сондықтан біркелкілікті қамтамасыз ету үшін федералдық күш-жігер қажет.
INPC және IHIE
Индиана пациенттерге қызмет көрсету желісі (INPC) – бастапқыда Индианаполис пациенттерге қызмет көрсету және зерттеу желісі (INPRC) – 1994 жылдан бері жұмыс істейді, Үлкен Индианаполистегі бес ірі аурухана жүйесін байланыстырады. INPC-ге қатысушылардың барлығы қазір тіркеу жазбаларын, барлық зертханалық тесттерді, мәтіндік есептерді, дәрі-дәрмектерді қабылдау тарихын және UB92 жазбаларының барлығын (диагноз, жату мерзімі және процедура кодтары) ауруханаға түсу және шұғыл көмек көрсету үшін орталық INPC серверіндегі жеке электрондық медициналық жазбалар қоймаларына федеративтік деректер сақтау моделі арқылы жібереді. Қолданылатын хабар алмасу стандарты HL7 болып табылады. Компьютерлік жүйе INPC қоймасына келіп түскен барлық клиникалық деректерді стандарттайды, зертханалық, радиологиялық және басқа зерттеулердің нәтижелері стандартты өлшем бірліктерімен LOINC жалпы тест кодтары жиынтығына сәйкестендіріледі, ал бірнеше медициналық жазба нөмірі бар пациенттер байланыстырылады. Бұл RHIO-ның мүдделі тараптары/қатысушылары: ірі және аймақтық аурухана жүйелері, аймақтық және ұлттық анықтамалық зертханалар, мемлекеттік, федералдық және жеке төлеушілер, дәрі-дәрмектерді басқару бойынша талаптарды сақтау қызметтері, ірі дәрігерлік практика ұйымдары, жеке провайдерлер, мемлекеттік билік (Денсаулық сақтау департаменті), ірі академиялық ғылыми-зерттеу институттары және басқалары. INPC-мен бірдей медициналық информатика/IT командасының тәжірибесін пайдаланатын штаттық Индиана денсаулық сақтау ақпарат алмасуы (IHIE) клиникалық деректерді әкімшілік (талаптар) деректерімен біріктіре, дәрігерлік кеңселерге тесттердің нәтижелерін факс, принтер және электрондық пошта арқылы электрондық жеткізуді қолдайды, сондай-ақ дәрігерлерге, практикалық топтарға, жұмыс берушілерге және төлеушілерге белгіленген сапа көрсеткіштері бойынша «есеп картасын» (және ынталандыруларды) ұсынатын Клиникалық сапа қызметтерін қамтиды. IHIE – үкіметтік грантқа тәуелді емес, денсаулық сақтау ақпарат алмасуының сирек кездесетін өзіндік үлгісі. Осы RHIO-ға қатысушылардың қанағаттану деңгейі жоғары болып көрінеді.
CalRHIO
CalRHIO саяси/аймақтық тартыстарға байланысты RHIO жобасының сәтсіздігінің мысалы болып табылады; ол 2010 жылдың 8 қаңтарында тоқтатылды. Калифорния штатының жалпы HIE ұйымы ретінде тағайындалу үшін Калифорнияның e Health Collaborative (CAeHC) ұйымымен күшті бәсекелестікке түскеннен кейін, екі ұйым да 2009 жылдың желтоқсанында штат үкіметінен бас тартты; Medicity Inc. және Kaiser Permanente сияқты ірі қатысушылар да соңынан қолдауын кері алып, қаржылық көмектесуден бас тартты. CalRHIO жобасының сәтсіздігіне себеп – мемлекеттік ұйым ретінде тағайындалуға тәуелді, шектеулі бизнес-модель болды.
Қазіргі денсаулық
Healthcurrent – Аризона штатының RHIO, бұрын AZHeC деп белгілі болған. Healthcurrent Аризона штаты бойынша денсаулық сақтау ақпаратын алмасу үшін физикалық денсаулық және психикалық денсаулық/дағдарыс порталын қамтамасыз етеді. Healthcurrent медициналық қызметкерлерді стандартқа негізделген HIE платформасына қосып, қоғамдағы тиісті аккредиттеуден өткен медициналық қызметкерлермен бөлісуге болатын деректер қоймасын сақтайды. Аризона штаты денсаулық сақтау деректері штаттық HIE-ге автоматты түрде жіберілмейді, оларға қосылу үшін жеке рұқсат қажет.
Басқа мысалдар
Кейбір штаттарда (мысалы, Канзас штаты) мүдделі тараптар консорциумы негізіндегі мемлекеттік деңгейдегі RHIO-ға балама ретінде, RHIO инфрақұрылымын құруға мемлекеттік биліктің тікелей қатысуы қарастырылуда. Бұл тәсіл мемлекеттік биліктің денсаулық сақтау қызметтеріндегі ірі жұмыс беруші және сатып алушы ретіндегі артықшылықтарын пайдаланады (мысалы, Бирмингемдегі Алабама университеті Алабама штатының ең ірі жұмыс берушісі). Сол сияқты, Теннесси штатының TennCare бағдарламасы штаттың қамсыздалған және жеткілікті қамсыздалған халқының мәселелерін шешуден туындаған және нәтижесінде мемлекеттік басқарумен көбірек жүзеге асырылуда. Юта штатының күш-жігері штаттың денсаулық сақтау талаптарын өңдеу бойынша бұрынғы жұмысына негізделген. Жақындағы федералдық күш-жігерлер (мысалы, Ардагерлер әкімшілігінде) ұлттық RHIO ретінде қарастырылатын федералдық қызметкерлерге арналған электрондық денсаулық сақтау жүйесін құруға бағытталған.