Кіріспе

Жалғаз және қос тізлімді ДНК мен РНК-ны ажыратуға қолданылатын фермент – мунг бұршағының (Vigna radiata) өскіндерінен алынған нуклеаза, бір тізлімді ДНК молекулаларынан (ssDNA) нуклеотидтерді сатылап жояды және биотехнологиялық қолданыстарда мұндай ssDNA-ны қос тізлімді ДНК (dsDNA) бар қоспадан алып тастау үшін қолданылады. Бұл фермент транскрипттерді із кестесіне түсіруге, ДНК гибридтеріндегі жалғыз тізлімді аймақтарды немесе шектеуші ферменттердің әрекетінен пайда болған жалғыз тізлімді ұзындықтарды жоюға және т.б. пайдалы. Оның активтілігі S1 нуклеазасына ұқсас (екеуі де EC 3.1.30.1), бірақ ол жалғыз тізлімді молекулаларға қатысты жоғары селективтілікке ие. Фермент жалғыз тізлімді ДНК немесе РНК-ны нуклеозид 5’ монофосфаттарына дейін ыдыратады, бірақ қос тізлімді ДНК, қос тізлімді РНК немесе ДНК/РНК гибридтерін қорытпайды. Mung Bean Nuclease жалғыз тізлімді ДНК немесе РНК-ның нақты ыдырауын катализдейді және 5′ P тобы бар моно- және олигонуклеотидтерді шығарады. Мунг бұршағы нуклеазасы ДНК немесе РНК үшін қатаң жалғыз тізлімді селективтілікке ие. Мунг бұршағы нуклеазасының SDS PAGE бойынша молекулалық салмағы 39 кДа. Гликопротеиннің 29% құрамы қанттардан тұрады. 2019 жылға дейін осы белокты кодтайтын нақты ген белгісіз, сондықтан барлық өндіріс 1980 жылдан бері бұршақ өскіндерін тазарту процесіне негізделген. Оның құрылымы туралы белгілі бір мәліметтер бар, оның ішінде бір әйнекше цистеин қалдығы және 3 жұп дисульфидтік байланыстар бар. Оның аминқышқылдық құрамы туралы да белгілі бір мәліметтер бар.

Талаптар

Мунг бұршағының нуклеазасына Zn2+ қажет. EDTA немесе SDS қосылуы қайтымсыз инактивацияға себеп болады. Мунг бұршағының нуклеазасы 4,6-дан төмен pH-та және төмен тұз концентрациясында активті емес.

Биотехнология және биохимиялық зерттеулердегі қолданулар

КДҰ синтезі кезінде шаштық тізбектерді жою. РНК транскрипттерінің ұштары мен экзондық құрылымдарын жоғары дәлдікпен карталау (әдетте Берк Шарп немесе S1 карталау деп аталады), ішкі белгіленген немесе ұшқы белгіленген зондтарды қолдана отырып. Шешімдік орынды өзгерту немесе бір тізбекті ұштарын эндонуклеазамен кесу арқылы жою. TILLING-те CEL 1 нуклеазаның орнына бір негіздік жұптардың қарама-қарсылығын бөлу. Үлкен ДНК-ның бір бағыттағы жойылуы (Экзонуклеаза III-пен бірге) секвенирлеу үшін реттелген жойылуларды жасау мақсатында. ДНК немесе РНК ұштарынан 3' және 5' кеңейтімдерін жою. Транскрипциялық карталау. Шаштық тізбектерді кесу. Геномдық ДНК-дан ген кодтау тізбектерін қиып алу.