РНҚ биологиясы
-
Ген ішіндегі интрон аймақтары және олардың түрлері
Ген ішіндегі интрон аймақтары: ДНҚ және РНҚ тізбектеріндегі кодтамайтын бөліктер. Эукариоттарда кездесетін интрон мен экзон арақатынасы туралы біліңіз.
-
Эукариотикалық жасуша ядросының ірі құрылымы – ядрошақ
Ядродағы ең ірі құрылым – нуклеол. Рибосома жасау, жасуша стресіне жауап беруде маңызды. Нуклеолопатия және ракқа қарсы емдеуде зерттеледі.
-
Рибонуклеин қышқылы: Құрылысы, қасиеттері және биологиялық ролі
РНҚ (рибонуклеин қышқылы) – тіршілік үшін маңызды макромолекула. Гендік ақпаратты жеткізеді, белок синтезін бақылайды. РНҚ, ДНҚ сияқты нуклеин қышқылы.
-
РНҚ тігілуі: Молекулалық биологиядағы процесс
РНҚ тігілуі: молекулалық биологиядағы маңызды процесс. Интрондар алынып, экзондар біріктіріліп, піскен РНҚ құралады. Протеинге аударма үшін қажетті.
-
Нүклеин қышқылы тізбектері мен псевдотүйіндер
Нүклеин қышқылы тізбегі: Инвертті қайталама – бұл нуклеотидтердің тізбегі, одан кейін оның кері толықтырғышы келеді. Палиндромдар да осыған жатады.
-
ДНК-дан РНК-ға көшіру процесі
ДНҚ-дан РНҚ-ға көшіру процесі – транскрипция. ДНҚ сегменттерінен хабаршы РНҚ (мРНҚ) мен басқа да РНҚ түрлері жасалады. РНҚ полимераза қатысады.
-
Протеинге айналмайтын рибонуклеин қышқылы түрлері
Жасушадағы протеинге айналмайтын, бірақ маңызды функция атқаратын РНК түрлері – ncRNA. tRNA, rRNA, miRNA сияқты көптеген түрлері бар. Геномда мыңдаған ncRNA анықталды.
-
ДНК-дан РНК синтездейтін фермент
ДНҚ-дан РНҚ синтездейтін фермент – РНҚ полимераза. Транскрипция, промотор аймақтары, геликаза, тексеру қабілеттері туралы біліңіз. Молекулярлық биология.
-
Жасушалық РНҚ-ны кесуге арналған молекулалық машина
Сплайсосома – эукариотикалық жасушалардың ядросында кездесетін РНП кешені. Пре-мРНҚ-дан интронды алып, геномды өңдейді. Сплайсинг процесін қарастырады.
-
Рибозималар: РНҚ-ның катализдік қасиеттері мен эволюциялық маңызы
Рибозималар – РНҚ ферменттері, ген өрнегінде катализдейді. ДНК сияқты генетикалық материал, белоктей биологиялық катализатор. РНК әлемі гипотезасы.
-
Гендік үнсіздендіру процесі мен механизмдері
Гендік үнсіздендіру – ген өрнегін реттеу арқылы геннің белсенділігін төмендету процесі. Зерттеулерде маңызды, ДНҚ/РНҚ фрагменттері арқылы жүзеге асырылады.
-
ЖРН 3' ұзындығындағы қатыспайтын аймақтардың реттеушілік функциялары
3' UTR: мРН-ның кодтамайтын 3' ұшы. Гендік экспрессияны реттейді, полиаденилдеу, трансляция тиімділігі, тұрақтандыруға әсер етеді. Молекулалық генетика.
-
РНКа-ны ыдыратушы ферменттер тобы
Рибонуклеаза (RNase) – РНҚ-ны ыдырататын фермент. РНҚ деградациясының маңыздылығы, түрлері (эндо-, экзорибонуклеаза) және вирустарға қарсы қорғаныс туралы ақпарат.
-
Рибонуклеаза H ферменттерінің отбасысы
RNase H ферменттері – ДНК/РНҚ гибридін ыдырататын нуклеазалар. Бактериядан еуропейліктерге дейін кездеседі. Адам геномы H1 және H2 түрлерін қамтиды, H2 мутациясы Aicardi–Goutières синдромын тудырады.
-
Рибосвитчтер: РНҚ молекулаларының метаболиттерге сезімталдығы және гендік реттелу механизмі
Рибосвитчтер – бұл РНК молекуласының кішкентай молекулаларға байланысып, протеин өндірісін реттейтін бөлігі. РНК-ның жаңа қасиеттері, молекулалық биология.
-
кДНК кітапханасы: құрастыру және қолданылуы
кДНК кітапханасы – организмнің транскриптомдарын сақтау, гендерді зерттеуге арналған құрал. Интрондарсыз, бактерияларда өрбуге қолайлы.
-
ЖРН-ның 5' ұшындағы модификацияланған нуклеотидтер
5' қақпақшасы – алдын-ала РНҚ-ның 5' ұшындағы өзгертілген нуклеотид. Еуразиялық РНҚ тұрақтандыруға, аудармаға маңызды. Метилденген гуаниннен тұрады.
-
Кажал денелері: құрылысы, функциялары және ашылу тарихы
Кажал денешіктері – жасуша ядросындағы маңызды органеллалар. Құрамы, қасиеттері, ашылу тарихы және p80/Coilin протеинімен байланысы туралы ақпарат.
-
Морфолино олигомерлері: ген экспрессиясын өзгерту және фармацевтикалық қолданысы
Морфолино – ген өрнегін өзгертуге арналған молекулалық биология құралы. РНК тізбектеріне байланысып, ген функциясын тежеуге көмектеседі. Зерттеулерде қолданылады.
-
РНК-ның түрлі пре-мРН-дарынан экзондардың қосылуы: транс-түю процесі
РНК транс-сплайсингі: әртүрлі пре-мРНҚ экзондарынан жаңа мРНҚ құру. Геномдық әртүрлілікті арттырады, гендік терапияда қолданылады. Сплайсосома қатысады.
-
РНҚ тіркелуіндегі SR ақуыздарының құрылымы мен функциясы
SR ақуыздары – РНҚ тіркелуінде маңызды роль атқаратын, серин мен аргининге бай консервативті ақуыз отбасы. Түрлі омыртқалылар мен омыртқасыздарда кездеседі.
-
Рибосомалық ДНК аралық кеңістіктері және олардың экологиялық маңызы
Рибосомалық ДНК аралық кеңістігі (ITS) – прокариоттар мен эукариоттардағы рРНК гендері арасындағы ДНК бөлігі. ITS1, ITS2 түрлері бар, геномдық зерттеулерде маңызды.
-
ДНК-дан РНК транскрипциясы және оның өңделуі
ДНҚ транскрипциясынан пайда болатын РНҚ – бастағыш транскрипт. mRNA, tRNA, rRNA сияқты жаңа РНҚ түрлерін құрайды. Өңделу арқылы аудармаға дайындалады.
-
ДНҚ мутациясының фенотипке әсер етпеуі
Жанға әсер етпейтін ДНҚ мутациялары: «үнсіз мутациялар» – генотипте өзгеріс болғанымен, фенотипке әсер етпейді. Синонимді мутациялардан өзгешелігі неде? Біліңіз!
-
Солтүстік Леопард Бақасының Ферменті: Ранипирназаның Қасиеттері мен Клиникалық Зерттеулер
Солтыстық дала бақасының ферменті – Ranpirnase. Қатерлі ісікке, вирустарға қарсы ем ретінде зерттелуде. Клиникалық сынақтар жүріп жатыр.
-
ДЭПК: РНКазаны жою және қолдану шарттары
DEPC (диэтил пирокарбонат) – РНКаза ферменттерін жоюға арналған зертханалық реагент. РНҚ деградациясын болдырмау үшін қолданылады. Қолдану әдісі, қауіпсіздік туралы біліңіз.
-
Евқариоттық жаңашыр РНҚ дайындалуы
Евкaриoттық mRNA: күйін жетілдіру, интрoндaрды жою, 5' қaптaмaлaу, 3' пoлиaдeнилeу. Ақыз синтезі үшін дайын, транскрипттер туралы толық ақпарат!
-
Эукариоттарда РНҚ полимераза I және рибосомалық РНҚ синтезі
Эукариоттардағы РНҚ полимераза I ферменті рибосомалық РНҚ-ны транскрипциялайды. Құрамы, құрылымы, және нуклеолустағы рөлі туралы ақпарат. РДНК транскрипциясы.
-
ДНК-ны транскрипциялайтын протеин кешені
РНК полимераза II: ДНК-ны мРНК-ға көшіру, гендік экспрессиядағы рөлі. Эукариот жасушаларындағы маңызды фермент, құрамы мен ашылу тарихы.
-
Нүклеин қышқылының екіншілік құрылымы: Псевдотүйін
Нейроқысымдар – нуклеин қышқылының ерекше құрылымы. Вирустарда табылды, 3D түйінді пішіндес, биоинформатикалық анықтау қиын.
-
РНҚ өңдеуі: молекулалық процесс және түрлері
РНҚ өңдеуі – тірі организмдердегі РНҚ молекулаларының нуклеотидтік тізбегін өзгерту процесі. Аурулармен байланысты, тұрақталдыруға әсер етеді.
-
Адам организміндегі рибонуклеаза L ферменті
RNase L ферменті – адам ағзасындағы вирустарға қарсы қызмет ететін, РНҚ-ны жоятын маңызды белок. RNASEL генімен кодталады, интерферонмен байланысты.
-
Жалғанұридин: РНК құрамындағы маңызды өзгеріс
Псевдоуридин – бұл РНК-да кең таралған өзгертілген нуклеозид. Ол РНК экспрессиясын реттеуге, тұрақтандыруға және жақсырақ аудармалауға көмектеседі.
-
РНБ – РНК байланыстыратын ақуыздар және гендік экспрессияны реттеудегі ролі
РНБ ақуыздары: жасушалардағы РНҚ байланыстырушы ақуыздар, құрамы, қызметтері (түзілуі, тасымалдануы). Рибонуклеопротеин кешендері туралы ақпарат.
-
РНҚ өңдеуі және жасушадағы оның маңызы
Эукариоттық жасушалардағы РНК өңдеу: транскрипциядан кейінгі өзгерістер, 5' қап, полиаденилдену және сплайсинг. ДНК-дан ақуызға ақпарат беруде маңызды!
-
Эукариоттарда мерзімінен бұрын тоқтау кодоны бар mRNA-ның жойылуы
Эукариоттарда тоқтау кодоны бар mRNA-ны жою: NMD механизмі гендік қателерді азайтады, зиянды белоктардың түзілуін болдырмайды. Биологиялық ролі зор.
-
snРНП: пре-РНҚ тіркелуіндегі рөлі мен құрамы
snRNP – ядролық РНҚ-ақуыз кешендері. Пре-мРНҚ тізілімдеуінде, интрон жоюда маңызды. U7 snRNP гистон пре-мРНҚ өңдеуге қатысады. РНҚ, ақуыз құрамы бар.
-
Рибосомалық РНҚ прекурсорының өңделуі және модификациясы
Рибосомалық РНҚ (pre rRNA) – рибосома құрамындағы РНҚ алдындағы түрі. rDNA-дан түзіліп, өңделіп, түзетіледі. snoRNA модификацияға бағыттайды.
-
Эукариотикалық жасушалардағы mRNA және РНҚ байланыстырушы ақуыздардың биомолекулалық конденсаты (P денелері)
Эукариот клеткаларындағы mRNA және РНБ байланыстырушы ақуыздардың биомолекулалық конденсаты – P денешіктері. РНҚ тобуы, ыдырауы, және трансляциясындағы рөлі.
-
Жақын тұқымды ДНҚ мен РНҚны ажыратуға арналған фермент
Мұң тоқымының нуклеазасы (Nuclease MB) – бір тізбекті ДНК/РНҚ-ны танитын фермент. Двойной тізбекті ДНК-ға зиянсыз, транскрипттерді анықтауға қолданылады.
-
Жасуша стресі кезіндегі ақуыз және РНҚ конденсаттары
Жасуша стресі кезінде пайда болатын, ақуыз бен РНҚ-дан құралған жасушалық гранулалар туралы мақала. Құрамы, қалыптасуы, және қызметтері қарастырылады.
-
Шағын ядролық РНҚ: құрылымы, функциялары және ролі
Шағын ядролық РНҚ (snРНҚ) – эукариот жасушаларының ядросында кездесетін, пре-РНҚ өңдеуге, транскрипцияға және теломерлерді сақтауға қатысатын РНҚ класы.
-
Рибонуклеаза P: құрамы, функциясы және эволюциясы
Рибонуклеаза P (RNase P) – РНҚ-ны кесетін фермент. РНҚ-дан катализаторлық әрекет ететін рибозим, tРНҚ өңдеуде маңызды. Нобель сыйлығының иесі!
-
Small nucleolar RNA
-
Bovine pancreatic ribonuclease
-
Ribonuclease inhibitor
-
Splice site mutation