Кіріспе

Қолмен жұмыс істейтін симметриялық шифр

Криптография тарихында Нигилистік шифр – 1880 жылдары орыс нигилистері патшалық режимге қарсы терроризмді ұйымдастыру үшін қолданған қолмен жұмыс істейтін симметриялық шифр. Кейде бұл термин Бірінші Бас Дирекциясының тыңшыларымен байланыс үшін кейінірек пайдаланған бірнеше жетілдірілген алгоритмдерге де қолданылады.

Сипаттама

Алдымен шифрлеуші аралас әліпбиді пайдаланып Полибиус шаршысын құрастырады. Бұл жай мәтінді және кілт сөзді екі таңбалы сандар тізбегіне түрлендіру үшін қолданылады. Содан кейін бұл сандар қалыпты тәртіппен қосылып шифрмәтін алынады, кілт сөздер қажет болған жағдайда қайталанады.

Криптоанализ

Себебі, ашық мәтінде де, кілтте де әрбір символ кез келген бөлшектеусіз толық сан ретінде қолданылады, сондықтан негізгі Нигилистік шифры Вигенер шифрының сандық түрінен көп ерекшеленбейді, тек шифрланған символдар әріптердің орнына көп таңбалы сандар болып табылады. Осы себепті, оған өте ұқсас әдістермен шабуыл жасау мүмкін. Тағы бір кемшілік – модульдік қосымның орнына қарапайым қосымды қолдану қосымша ақпаратты жария етеді. Мысалы, (5 × 5 шаршыны қарастыра отырып), егер шифрланған мәтін саны 100-ден жоғары болса, онда ашық мәтін мен кілт кестедегі бесінші қатардан алынғаны сөзсіз.

Кейінгі нұсқалары немесе туындылары

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бірнеше кеңес тыңшылары Мәскеу орталығына негізгі нигилистік шифрдың эволюциялық жетістіктері болып табылатын екі шифрды қолдана отырып хабарласты. Жапониядағы Ричард Сордж желісінде Макс Клаузен және Швейцариядағы Люси шпиондық желісінде Александр Фут өте күшті нұсқаны қолданды. Rote Kapelle желісі сәл әлсіретілген нұсқаны қолданды. Екі нұсқада да, қарапайым мәтін Polybius квадратының орнына, бірінші кезекте, сандарға айналдырылды. Бұл жай мәтінді сәл қысып, оның бірлік қашықтығын көтереді және радио операторларына хабарларын тез аяқтауға және тез тоқтатуға мүмкіндік береді. Операторды жылдам сөндіру арқылы қарсыластың радиолокаторлары операторды табу қаупін азайтады. Бірлік қашықтығын ұлғайту статистикалық шабуылдарға қарсы күштерді арттырады. Клаузен мен Фут екеуі де өздерінің ашық мәтіндерін ағылшын тілінде жазды және ағылшын тілінің 8 жиі кездесетін әріптерін (шахмат тақтасының жоғарғы қатарын толтыру үшін) "a sin to err" (екінші "r" тастау) деген есте сақтау фразасы (және сәл қорқынышты) арқылы жаттады. Стандартты ағылшынша шашка тақтасында 28 таңба бар және бұл шифрда олар "толық тоқтату" және "сандар ауысуы" болды. Сандар сан ауысуымен жіберілді, содан кейін нақты ашық мәтін цифрлары қайталанған жұптармен, содан кейін тағы бір ауысумен. Содан кейін, негізгі Нихилистікке ұқсас, сандық қосымша қосылды, оны "жабылу" деп атады. Алайда әр жолы әртүрлі қоспа қолданылды, сондықтан қандай қоспа қолданылғанын көрсету үшін жасырын "көрсеткіш топты" енгізу керек болды. Негізгі Нихилисттен айырмашылығы, қоспаны тасымалдаушы емес қосу арқылы қосылды (санды қосу модулі 10), осылайша көп ақпарат ағып кетпейтін біркелкі шығыс пайда болды. Ең бастысы, қосымша сөзді кілт сөз арқылы емес, өндірістік статистика альманахтарынан кездейсоқ жолдарды таңдау арқылы жасалды. Мұндай кітаптар агентті іздестіру кезінде күдік туғызбайтындай (әсіресе агенттердің бүркемесі бизнесмендер болғандықтан) және өте қауіпсіз қоспаны қамтамасыз ететін жоғары энтропиялық тығыздыққа ие деп саналды. Әрине, мұндай кітаптағы цифрлар біркелкі таратылмайды (оларда "0" және "1" артық (Бенфорд заңы) бар, ал ретті сандар біршама ұқсас болуы мүмкін), алайда олардың энтропиясы тығыздығы парольдер мен осыған ұқсас нәрселерге қарағанда әлдеқайда жоғары; қалай болғанда да, іс жүзінде олар ешқашан табысты криптоанализден өтпеген сияқты. Әлсіз нұсқасы роман немесе ұқсас кітаптың мәтінінен қоспаны пайдаланды (кем дегенде бір Rote Kapelle мүшесі The Good Soldier Schweik қолданды). Бұл мәтін цифрлық қоспаға шашка тақтасына ұқсас әдіспен аударылды. Осы бағыттағы соңғы дамуы - 1950 жылдары Рейно Хайханен қолданған VIC шифры. Бұл кезде көптеген совет агенттері бір реттік тақташаларды қолданатын болды.