Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ, Нью-Йорк штаты, Олбани округіндегі шарлауық
Waterfall in Albany County, New York, United States
Кохус шарлауығы [Kahón:ios Kanien'ké:ha (Kanyenkeha немесе Мохок тілі) "кеме суда / белсенді түрде суға батып жатыр" деген мағынада] – Мохок өзенінде орналасқан, Кохус қаласы мен Уотерфорд қаласы арасында бөлісілген шарлауық.
Cohoes Falls [Kahón:ios Kanien'ké:ha (Kanyenkeha or Mohawk language) for "a boat is in the water / is actively submerged"] is a waterfall on the Mohawk River shared by the city of Cohoes and the town of Waterford, New York.
Тарих
Кохус тарихшысы Артур Мастен өзінің 1880 жылғы тарихында бұл фраза "Өзендегі ойыстар" дегенді білдіруі мүмкін деп қате жазды, құрғағанда өзен төсегінде пайда болатын ойыстарға сілтеме жасай отырып. Алайда, Канацио'харе:ке (Канациохареке) және Канацио'харе (Каноджахаре) аттары Каниенкеха (Каниенкеха) тілінде осы мағынаға сілтеме жасайды. Хауденосауне (Ирокездер) ауызша және жазбаша дәстүрінде Кахон:иос – Ұлы Бейбітшілік жасаушының табиғаттан тыс күш көрсеткен, Каниенкехака (Мохоктарды) Хауденосауне Конфедерациясының негізін қалаушы ұлтқа айналдырған жері. Кейбір тарихшылар Каниенкехака (Мохоктар) Конфедерацияны біздің заманымыздың 1142 жылы бастады деп санайды, бірақ басқа сарапшылар 1450–1650 жылдар аралығында деп хабарлайды. 18 ғасырдағы саяхатшылар хаттары мен күнделіктерінде мақтаған Кохус сарқырамасы, сондай-ақ Мохок өзенінің Ұлы сарқырамасы, Ниагара сарқырамасынан кейін Нью-Йорк штатындағы екінші ең әдемі сарқырама деп есептелді. 1804 жылы Ирландияның ұлттық ақыны Томас Мур Кохусқа келіп, сарқыраманың сұлулығына арнап "Кохоста немесе Мохок өзенінің сарқырамасында жазылған жолдар" атты өлең жазды. 1831 жылы қала басшылары Мохок өзеніне бөгет салып, сарқыраманың күшін қаладағы дамып келе жатқан тоқыма өнеркәсібінің турбиналарын қуаттандыру үшін пайдаланды. Келесі бірнеше онжылдықтар бойы басым компания, Harmony Mills, жергілікті су құқықтарын бақылауға ие болғандықтан, АҚШ-тағы ең ірі мақта өндірушісіне айналды. Ұлы депрессиядан кейін барлық фабрикалар жабылған кезде, қала басшылары ағындылық құқықтарын Niagara Mohawk және Orion Power сияқты бірқатар энергетикалық компанияларға жалға берді. Эри каналы Кохус сарқырамасының кеме жүруге кедергісін жою үшін жоспарланған. 1825 жылғы "Клинтон каналы" – Эри каналы Кохус қаласы арқылы салынды. Кейінірек кеңейтілген канал қайта жоспарланды, бірақ ол әлі де Кохус қаласынан өтті. 1918 жылы ашылған Барж каналы Кохусты айналып өтіп, Уотерфорд ауылы арқылы Уотерфорд шлюздері арқылы өтеді.
Cohoes historian Arthur Masten incorrectly wrote in his 1880 history that the phrase might mean "Potholes in the River," referring to the potholes that appear in the riverbed when it is dry. However, Kanatsio'harè:ke (Kanatsiohareke) and Kanatsio'háre (Canojahare) bear names with reference to this meaning in Kanien'ké:ha (Kanyenkeha). In the oral and written tradition of the Haudenosaunee (Iroquois), Kahón:ios is where The Great Peacemaker performed a feat of supernatural strength, convincing the Kanyenkehaka (Mohawks) to become the founding nation of the Haudenosaunee Confederacy. Some historians believe the Kanyenkehaka (Mohawks) launched the Confederacy as early as 1142 CE, though other experts report dates ranging from 1450–1650. Celebrated by 18th century travelers in letters and journals, Cohoes Falls, also called The Great Falls of the Mohawk, were regarded as the second most beautiful cataract in New York State after Niagara Falls. In 1804, the national poet of Ireland, Thomas Moore, visited Cohoes and wrote a paean to the waterfall's beauty: "Lines Written at the Cohos, or Falls of the Mohawk River." In 1831, town leaders built a dam across the Mohawk River to harness the power of the falls to fuel the turbines of the city's burgeoning textile industry. Over the next several decades, the predominant company, Harmony Mills, became the largest manufacturer of cotton in the United States, thanks to its control of local water rights. When all the mills closed in the wake of the Great Depression, city leaders leased the flow rights to a series of power companies, including Niagara Mohawk and Orion Power. The Erie Canal was planned to overcome the navigational barrier of the Cohoes Falls. The original "Clinton's Ditch", the Erie Canal of 1825, was built through the city of Cohoes. The later Enlarged Canal was realigned, yet still went through the City of Cohoes. The Barge Canal, which opened in 1918, bypasses Cohoes and runs through the Village of Waterford via the Waterford Flight of Locks.
Сипаттама
Кохус шарлауығы 28 метр (90 фут) биіктікте және 305 метр (1000 фут) енді. Оның су ағыны көктемде ең жоғары болады, кейде секундына белгілі бір көлем су ағады. Су ағыны Мохоук өзені ағынының маусымдық өзгеруіне, сондай-ақ Бардж каналының шлюздеріне, электр энергиясын өндіруге және Кохус қаласының сумен жабдықталуына бұрылатын суға байланысты өзгереді. Жазда шарлауықтар көбінесе құрғап, ерекше сұлулығы бар тақтатас тау жыныстарын ашады. Кохус қаласындағы Мохоук өзенінің 87 жылдық орташа ағыны секундына 34 638 куб футт құрайды, бірақ бұл көрсеткіш электр стансасына және Эри каналының шлюздеріне бұрылған суды да қамтиды.
The Cohoes Falls is 90 feet (28 m) high and 1,000 feet (305 m) wide. Its flow is greatest in springtime, sometimes running at of water per second. The flow varies with seasonal variation of Mohawk River flow as well as with diversions for the Barge Canal locks, power generation, and the Cohoes water supply. During the summer, the falls are virtually dry, revealing shale rock formations that have their own distinctive beauty. The 87 year average flow of the Mohawk River at Cohoes is 34,638 cubic feet per second, but this includes water diverted to the power plant and Erie Canal locks.