Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дания Парламентінің тарихи үйі
Historic house of the Parliament of Denmark
Ландстинг – 1849 жылдан 1953 жылға дейін Дания парламентінің (Ригсдаг) жоғарғы палатасы болды, содан кейін екіпалаталы жүйе бірпалаталы жүйеге ауысуына байланысты таратылды. Ландстингтің өкілеттігі Folketing-тің өкілеттігімен тең болды, бұл парламенттің екі палатасын ажыратуды қиындатты. Алғашқыда мүшелік және сайлау құқығы шектеулі болды, ал мүшелер көбінесе консерваторлар болды. Кейіннен палата мүшелігі қоғамның белгілі бір топтарымен шектелді: тек белгілі бір мөлшерде табысы бар ерлер ғана орын алатын болды. 1915 жылы бұл шектеулер алынып тасталды және қолданыстағы мүшелер жаңа мүшелерді тағайындады.
Landstinget was the upper house of the Rigsdag (the parliament of Denmark), from 1849 until 1953, when the bicameral system was abolished in favour of unicameralism. Landstinget had powers equal to the Folketing, which made the two houses of parliament hard to distinguish. Originally, membership and the electorate was restricted, and the members were largely conservatives. Membership of the house was then restricted to certain sectors of society: only males with a certain net worth could hold a seat. In 1915, these restrictions were removed, and a few new members were appointed by the existing members.
Этимологиясы және ертеректе қолданылуы
Тинг (көне скандинавша: þing) – жиналыс. Ол алғаш рет викинг дәуірінде пайда болды және қауымдастықтың еркін адамдарымен құрылды, әдетте олардың саны жүзге жуық болатын. Солтүстік Германия мен Скандинавияның рулық қоғамында тингтердің қажеттілігі болды, себебі олар тинг делдалдығы арқылы рулар арасындағы соғыстарды шешуге немесе алдын алуға мүмкіндік берді. Бұл орында діни обрядтар мен сауда келісімдері де жүзеге асырылды. Ландстингет – сондай-ақ Даниядағы Гренландияның қазіргі Парламентінің атауы.
Ting (old Norse: þing) means assembly. It first came into being during Viking times and was formed by the freemen of the community, and it generally numbered about a hundred men. Tings were necessary in the clan based society of Northern Germany and Scandinavia, because they allowed for inter clan wars to be resolved or prevented through the mediation of the ting. It also served as the place for religious rites and trade negotiations. Landstinget is also the Danish name for the modern Parliament of Greenland.
Тарих
1849 жылғы Конституцияға сәйкес, дауыс беру құқығының талаптары екі палата үшін де бірдей болды, бірақ Ландстингке сайлану талаптары қатаңрақ болды; үміткерлер 40 жастан асқан және айтарлықтай табысы бар адамдармен шектелді. Палатаның бастапқы құрамында 51 мүше болды, олардың барлығы тікелей емес сайлау арқылы сайланды. Дауыс берушілер әр сайлау округі үшін сайлаушылар тобын сайлады, ал сайлаушылар палата мүшелерін сайлады. Мүшелердің өкілеттік мерзімі сегіз жылды құрады, бірақ мерзімдер кезең-кезеңмен жаңаруға бейімделді, сондықтан орындықтардың жартысы әр төрт жыл сайын жаңадан сайланды. 1866 жылғы Конституциямен сайлау жүйесі реформаланды. Орындықтар саны 66-ға дейін артты, оның 12-сі патша тарапынан он екі жылға тағайындалды, ал біреуі – Фарер аралдарының Лёгтингі тарапынан. Қалған 53 орын тікелей емес сайлау арқылы анықталды. Копенгагенде сайлаушылардың жартысы ең көп салық төлеген дауыс берушілермен, ал қалған жартысы барлық дауыс берушілермен сайланды. Елдің қалған бөлігінде әр ауылдық округтен дауыс берушілер бір сайлаушыны сайлады, ал базар қалаларында осыған ұқсас жүйе бойынша сайлаушылар саны екі есеге артты. Содан кейін, әр ауылдық округтен және базар қалаларынан сайланған сайлаушылардың әрқайсысына, сол округте ең көп салық төлегендердің арасынан бір сайлаушы тағайындалды. Сол кездегі негізгі тікелей салық жылжымайтын мүлікке және оның жер ретіндегі құнына негізделгендіктен, бұл жүйе помещиктерге үлкен артықшылық берді. Нәтижесінде консервативті көпшілік 35 жыл бойы, 1902 жылғы сайлауға дейін сақталды. Сол жылы Ингер Гаутиер Шмит, Нина Бангпен бірге Мари Кристенсен, Мари Хелмер және Ольга Кнудсен Ландстингке сайланған алғашқы әйелдер болды. 1939 жылы Ландстингті басқа палатамен – Ригстингпен алмастыру және заңнамалық процесті жеңілдету мақсатында өткізілген референдум, дауыс беруге қатысушылардың төмен деңгейіне байланысты сәтсіз аяқталды. Алайда, 1953 жылы өткізілген референдумда қазіргі Конституция бекітілген кезде екіпалаталы жүйе және осыған байланысты Ландстинг таратылды.
Under the Constitution of 1849, the requirements for the right to vote was the same for the two houses, however the requirements for electability were stricter for Landstinget; candidates were limited to those of age 40 and above and they were required to have a substantial income. The house originally had 51 members, all elected indirectly. The voters elected a group of electors for each constituency, and the electors elected the members of the house. The members were elected for a term of eight years; however, terms were staggered so that half of the seats were up for election every four years. With the Constitution of 1866, the electoral system was reformed. The number of seats was increased to 66 of which 12 were appointed by the king for a period of twelve years, and one by the Faroese Løgting. The remaining 53 were elected indirectly. In Copenhagen, half the electors were elected by the voters paying the largest amount of tax, and the other half by all the voters. In the rest of the country, one elector was elected by the voters in each parish in the countryside and half as many electors were elected in the market towns by the same system as in Copenhagen. Then for each elector elected in the parishes and the market towns, one elector was found among those that paid the greatest amount of tax in the parishes. As the main direct tax of the time was based on real estate and its value as farmland, this system greatly favoured manor owners. The result was a conservative majority lasting 35 years, until the 1902 election. The same year, Inger Gautier Schmit, along with Nina Bang, Marie Christensen, Marie Hjelmer and Olga Knudsen, were the first women elected to the Landsting. Although a 1939 referendum that would have replaced Landstinget with another chamber—the Rigsting—and simplified the legislative process, failed due to a low voter turnout, the bicameral system and thereby Landstinget was abolished when the current constitution was approved in a 1953 referendum.