Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық шаңғышы
British skier
Ален Бакстер (26 желтоқсан 1973 жылы туған) – шотландтық бұрынғы тау шаңғышысы, бұрын слалом түріне маманданған кәсіби спортшы. Ол 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының ерлер арасындағы слаломда үшінші орын алғаннан кейін допинг тестілеуінде сәтсіз өткесімен белгілі, нәтижесінде ол даулы түрде қола медальдан айырылды; ол шаңғы спортында Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы британдық спортшы болар еді. АҚШ-тан сатып алынған мұрынға қолданылатын ингаляторды пайдалану Бакстердің зәр үлгісінде тыйым салынған зат табылуына себеп болды. Оған қайтадан жарысқа қатысуға рұқсат берілді, алайда медальді қайтару туралы шағымы қабылданбады. Ол 1991 жылдан 2009 жылға дейін FIS жарыстарында өнер көрсетті және "The Highlander" деген лақап атымен танылды. Әлем кубогы жарыстарында ол он бір рет үздік он бестікке және төрт рет үздік ондыққа енді.
Alain Baxter (born 26 December 1973) is a Scottish former alpine skier who was formerly a professional specialising in the slalom discipline. He is best known for failing a drug test after finishing third in the men's slalom of the 2002 Winter Olympics, resulting in him being controversially stripped of the bronze medal; he would have become the first British person to win an Olympic medal in a skiing event. The use of a nasal inhaler purchased in the US had led to the presence of a banned substance in Baxter's urine. He was allowed to return to competition, although his appeal to have the medal reinstated failed. He competed in FIS events from 1991 to 2009 and became known as "The Highlander". In the World Cup events, he achieved eleven top fifteen finishes and four top ten results.
Өмірбаян
Бакстер 1973 жылғы 26 желтоқсанда Шотландияның Эдинбург қаласында дүниеге келген. Ол – британдық шаңғы командасының мүшелері болған Иэн мен Сью Бакстердің ұлы. Бакстердің әкесі оны Роберт Луис Стивенсонның «Қорық» романындағы Алан Брек Стюарт есімді бүлікшіл таулық аймақтың тұрғынына есім қойған. Французша жазылуынан кейін, оның есімі 70-ші жылдардағы француз шаңғышы, жұлдыз Ален Пенцтің құрметіне қойылған деген болжамдар тарады. 1991 жылы 16 жасында ол Ұлыбританияның тау шаңғысы құрамасына іліккен. Бакстердің жарыс жолының алғашқы 10 жылында ол ешқандай қаржылық қолдауға ие болмады. Австриялық журналистер оған «Таулық» деген лақап ат берді. Ол әлемдік рейтингте үздік 100-ге еніп, 1998 жылғы Нагано қысқы Олимпиадасына қатысты. Наганода ол қақпаны өткізіп алып, дисквалификацияланды, бірақ бұрынғы бақылау пунктінде 15-ші орында болған еді. Әлем кубогіндегі ең жақсы нәтижесі 2001 жылғы 11 наурыздағы Ареде 4-орынды иеленуі болды, сондай-ақ 2001 жылы тағы үш мәрте топ-10-ға кірді. 2001 жылы Венгенде өткен Әлем кубогінің слалом жарысында ол жетінші орынды алды, бұл швейцариялық курортта Ұлыбританияның ең жақсы көрсеткіші еді. Олимпиадаға дейін шаңғы технологиясы қарқынды дамыды, ал Бакстердің демеушісі «Head» компаниясы басқа шаңғы өндірушілердің жетістіктеріне жете алмай қиналды. Ерлер арасындағы слаломда Бакстер бірінші кезеңде сегізінші орынды алды, ал екінші кезеңде үшінші орынға көтерілді. Жарысқа дейін ол шашын Санкт-Андрейдің «Салтир» кресінің суретімен бояды – Шотландияның туы. Британдық Олимпиада қауымдастығы (BOA) оған саяси символды алып тастауды бұйырды, бірақ ақ «салтирді» жоюға тырысқан көк бояутың түсі басқа болды, сондықтан ол медаль жеңген кезде «салтир» суреті анық көрінді.
Baxter was born on 26 December 1973 in Edinburgh, Scotland. He is the son of Iain and Sue Baxter, who were both British Ski Team members. Baxter's father named him after Alan Breck Stewart, a character from the Robert Louis Stevenson novel Kidnapped, who was a rebellious Highlander. The French spelling led some to believe he was named after the 70s French skiing star Alain Penz. At 16 years of age, he was selected to the British Alpine Ski Team in 1991. Baxter's first 10 years of competition were achieved without him having access to any significant funding. Austrian journalists gave him the sobriquet "The Highlander". He steadily worked his way through the world rankings, making the top 100 in time for the 1998 Nagano Winter Olympics. At Nagano he straddled a gate and was disqualified, having been 15th fastest at the checkpoint just before. His best result in World Cup was 4th at Åre 11 March 2001 and he had three other top 10 finishes in 2001. In 2001, at Wengen he finished seventh in the World Cup Slalom, the best performance by a Britain at the Swiss resort. Ahead of the Olympics, ski technology was developing rapidly and Baxter's sponsor Head, was struggling to keep up the progress made by other ski manufacturers. In the men's slalom, Baxter was in eighth place in the first run, then rose to third after the second run. Before the competition he had dyed his hair in the pattern of the Saltire cross of St Andrew: the flag of Scotland. The British Olympic Association (BOA) ordered him to remove the political symbol, but the blue dye he used to try to obliterate the white saltire was a different shade, and the saltire pattern could still clearly be seen when he won his medal.
Медаль таласы
1 наурызда Олимпиадалық ауылдан үйіне қайтып бара жатқанда, ҰБО Бакстерге ол тапсырған үлгіде рұқсат етілмеген зат табылғанын хабарлады. Бакстер Авиморға қаһармандық күшпен қарсы алынып, ашық автобуста қала бойынша шеруге қатысты. 5 наурызда ҰБО оның атынан мәлімдеме жасап, допинг-тестінен өтпегенін, оның зәр үлгісінен тыйым салынған зат – метамфетамин анықталғанын мәлімдеді. Бакстер өзі білмей тұрып ешқандай затты қабылдамағанын және ХОК-тың тергеуі мен тәртіптік комиссиясы оның ісі бойынша шешім қабылдағанға дейін басқа ешқандай мәлімдеме жасамайтынын айтты. Бірінші үлгінің нәтижесі оң болғаннан кейін тәртіптік процедура күтілді және Ұлыбритания Олимпиадалық қауымдастығы қолдауын ұсынды. Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) Лозаннада екі күндік жабық тыңдау өткізді, онда Бакстер өзінің пікірін білдіре алады, ал шешім келесі аптада жариялануы күтілді. 21 наурызда Бакстер Лондонда баспасөз мәслихатын өткізіп, оң нәтижеге себеп болған мұрынға арналған ингалятор болғанына сенетінін түсіндірді. ХОК Бакстерді дисквалификациялау және медалін қайтару туралы шешімін жариялады. Бакстер медальді австриялық Бенджамин Райхқа берді.
On 1 March, as he was leaving the Olympic village to return home, Baxter was informed by the BOA that a sample he submitted had tested positive for a restricted substance. Baxter returned home to Aviemore to a hero's welcome and a parade around the town in an open top bus. On 5 March the BOA released a statement on his behalf, revealing that he had failed a drugs test, with his urine having tested positive for the prohibited substance, methamphetamine. Baxter stated that he had not knowingly ingested, and that he would not make any further statement until the IOC's inquiry and disciplinary commissions ruled on his case. After the first sample tested positive, a disciplinary stage was expected to follow and the British Olympic Association offered their support. The International Olympic Committee (IOC) held a private two day hearing in Lausanne, where Baxter would be able to speak, with the outcome expected the following week. On 21 March, Baxter held a press conference in London, where he offered an explanation that he believed a nasal inhaler that he had used had been the cause of the positive test. the IOC announced the decision of their executive board that Baxter was disqualified and was told to return his medal. Baxter returned the medal, for it to be awarded to Austrian Benjamin Raich.
Зәр сынамалары
Бакстер 23 ақпанда жарыстан кейін бірден зәр сынағын тапсырды. Алғашқы хабарламалар бойынша, оның зәр үлгісінде тыйым салынған метамфетаминнің аздаған мөлшері табылды. BOA IOC-ге Бакстердің сынағын екіге бөліп қайта тексеруді ресми түрде сұрады, себебі осы препараттың екі түрі бар еді. Көрсетілген нәтижелерде, заттың левометамфетамин екені анықталды, ол метамфетаминнің солға бұрылатын изомері болып табылады және оның күшті ынталандыру қасиеттері жоқ. Кейін Бакстер левометамфетаминнің көзінің АҚШ-та қолданған «Викс» ингаляторы екенін дәлелдеді. Ол осы препараттың Ұлыбританиядағы нұсқасынан өзгеше екенін білмеген. Халықаралық шаңғы федерациясы оның түсіндірмесін қабылдады және 2 маусымда тыйым салынған препаратты бірінші рет қасақана қолданбағаны үшін 3 айға жарыстан шеттетуге келісім берді. Бұл санкция оның 2002–2003 жылғы әлем кубогы маусымының бірінші айын өткізе алмайтынын білдірді және маусымның соңында шағымдануға өтініш берілді. Бұл Бакстердің командасына медалін қайтару үшін келесі апелляцияға үміт күтетін мүмкіндік берді.
Baxter had provided a urine sample immediately after the race on 23 February. Initial reports were that his urine sample contained a trace amount of methamphetamine, a banned stimulant. The BOA formally asked the IOC to carry out a split test on Baxter's sample on the basis that there are two forms of the drug. The more advanced tests showed that the substance present was levomethamphetamine, a levorotary isomer of methamphetamine, which has no significant stimulant properties. Baxter later proved the source of levomethamphetamine was from a Vicks inhaler that he had used in the United States. He had been unaware that the contents were different from those found in the UK version. The International Ski Federation accepted his explanation and on 2 June announced they would require him to serve a ban of 3 months, on the basis that this was a first offence of unintentionally using a prohibited substance. This sanction meant he would miss the first month of the 2002–3 World Cup season and an appeal was lodged in late June. This gave the Baxter camp great hope for the next appeal to have his medal returned.
Олимпиадалық тартымдылық
Британдық Олимпиадалық қауымдастығы оның медалінен айырылуына қарсы шағымдануға көмектесті және оны мемлекеттік қаржымен қаржылады. 2002 жылдың қазан айында оның медальға қатысты апелляциялық арызы Лозаннадағы Спорттық төрелік сотында қарастырылды. Шағымның негізі – АҚШ-тағы Vicks levomethamphetamine метамфетаминінің метамфетаминнің белсенді емес изомері екендігі. CAS және МОК оның қасақана түрде бұл затты қабылдамағанын мойындады. Қатаң жауапкершілік принципі бойынша, спортшылар егер олар кез келген өнімділікті арттыратын затты білмей қабылдаса, жауапкершілікке тартылады, және осының салдарынан көптеген спортшылар медальдарынан айырылды. Суық тиюге арналған дәрілер мен басқа да рецептсіз сатылатын дәрілер амфетаминдер мен басқа да стимуляторлардың іздік мөлшерінің ең көп таралған көздері болып табылады. Оның апелляциясы levamphetamine өнімділікті арттыра ма деген мәселеге негізделген, ал Vicks және басқа да сарапшы куәгерлер оның деконгестант (қолқа ұстаушы) екенін және қоздырғыш қасиеттерінің жоқтығын түсіндірді. Доктор Дон Кэтлин тыйым салынған тізімде изомерлер көрсетілмегенін, сондықтан барлық түрлері тыйым салынған және қатаң жауапкершілік принципі қолданылады деп мәлімдеді. Бұл әсіресе даулы болды, өйткені оның зертханасында 19 медаль жеңіп алған 100 американдық спортшының сынамаларынан стимуляторлар табылды, бірақ олар бәсекелесуді жалғастыруға рұқсат алды, және доктор Кэтлин әдетте АҚШ олимпиадашыларына, мысалы Карл Льюиске, допинг-тесттерде оң нәтиже көрсеткеніне қарамастан, бәсекелесуді жалғастыруға рұқсат беретін 3 адамнан тұратын комиссияның құрамында болды. Уэйд Эксумның құжаттарында аталған спортшылардың көпшілігі рецептсіз сатылатын суық тиюге арналған дәрілерде табылған стимуляторларға оң нәтиже берді. Көптеген спортшылар олардың бұл заттарды білмей қабылдағанын түсіндіргеннен кейін босатылды. Бакстердің апелляциялық тобын, МОК медициналық комиссиясының бұрынғы мүшесі профессор Арнольд Беккет басқарды, ол доктор Кэтлиннің ұстанымын "түрленбеген" деп санады. Ол былай деді: "АҚШ-та болып жатқан жағдайлар мені қатты ашуландырады, әсіресе Ален Бакстердің ісіне қатысты. Ол тыйым салынған затты қабылдаған жоқ, өйткені levamphetamine тізімде болған жоқ, бірақ апелляциялық комиссия доктор Кэтлиннің дәлелдеріне сенді". Сот МОК-тың Бакстерді дисквалификациялау туралы шешімін қолдады. CAS шешімінде "Басқарушылар алқасы Бакстер мырзаға симпатия білдіреді, ол жарыста бәсекеге қабілетті артықшылық алуға ниеттенбеген адал және шыншыл адам болып көрінеді" делінген. 2002 жылдың желтоқсан айында Райх қола медальді алды.
The British Olympic Association assisted with, and publicly funded, an appeal against the loss of his medal. In October 2002 his medal appeal was heard by the Court of Arbitration for Sport in Lausanne. The basis of the appeal was that the form of methamphetamine in the USA Vicks levomethamphetamine is an inactive isomer of methamphetamine. The CAS and the IOC agreed that he had not intentionally ingested the substance. Under the strict liability doctrine, athletes are liable if they inadvertently take any form of potentially performance enhancing substance, and a large number of athletes have lost medals as a result. Cold cures and other over the counter medicines are the most common sources of trace levels of amphetamines and other stimulants. His appeal rested on whether levAmphetamine was performance enhancing, Vicks and other expert witnesses explained that it was a decongestant, and had negligible stimulant properties. Dr Don Catlin maintained that the banned list did not specify isomers so all forms were on the banned list and the strict liability doctrine applied. This was particularly controversial since 100 US athletes who won 19 medals tested positive for stimulants at his laboratory, and were cleared to continue competing, and Dr. Catlin was named as part of a 3 man committee that routinely allowed US Olympians such as Carl Lewis to continue competing despite failing drugs tests. The vast majority of athletes named in Wade Exum's papers tested positive for stimulants found in over the counter cold medicines. Most were cleared after explaining that they had taken the substances inadvertently. The Baxter Appeal team headed by Professor Arnold Beckett, a former member of the IOC medical commission, thought Dr Catlin's position was "inconsistent". He stated, "The things we are being told about in the USA make me very angry, particularly in relation to Alain Baxter's case. He did not take a banned substance, as levAmphetamine was not on the list, but it was Dr Catlin's evidence which the appeal committee believed." The court upheld the IOC's decision to disqualify Baxter. The CAS judgement found that "The panel is not without sympathy for Mr Baxter, who appears to be a sincere and honest man who did not intend to obtain a competitive advantage in the race." In December 2002, Raich received the bronze medal.
Бәсекеге қайта оралу
2004 жылы Бакстер жетінші рет британдық слаломда жеңіске жетіп, бұл рекорд 2016 жылы Дейв Райдинг де жетінші титул жеңгенге дейін бұрынғыдай қайталанбады. Оның көрсеткіштері Солт-Лейк-Ситидегіден кейін бұрынғы деңгейге көтеріле қоймағанмен, Ален Бакстер Ұлыбританиядағы ең жоғары санаттағы және танымал альпинист шаңғышы болып қала берді. Ол шаңғы спорты дамыған елдердің құрметіне ие болды және оның таланты Ұлыбритания тудырған ең үздік нәтиже болды. 2006 жылы Туринде өткен қысқы Олимпиада ойындарында ол қатысып, слаломда 16-шы орынды алды. 2008 жылы қаржыландыру мәселелеріне байланысты ол фотограф Тревор Ербериге «әдемі жалаңаш» күнтізбе жасау үшін жалаңаш суретке түсті. Созылмалы арқа ауруына шалдыққан ол 2009 жылдың сәуір айында 35 жасында кәсіби шаңғы спортын доғаруын жариялады. Кәсіби мансабынан кейін Бакстер Глазгоның жанында шаңғы дүкенін ашты. 2014 жылдың ақпан айында оның медалін қайтару үшін онлайн петиция басталды.
In 2004 Baxter won his seventh British Slalom title, a record that was unequalled until Dave Ryding also won a seventh title in 2016. While his form never quite reached the same heights as they did in Salt Lake City, Alain Baxter remained the highest ranked and most recognisable male alpine skier in the UK. He was well respected by the more established skiing nations and his talent was the best the UK had produced. He competed in the 2006 Winter Olympics at Turin, where he finished 16th in the slalom. In 2008, facing ongoing difficulties for funding, he posed naked for photographer Trevor Yerbury to produce a "tastefully nude" calendar. Affected by a chronic back injury, he announced his retirement from competitive skiing in April 2009, age 35. Following retirement from competition, Baxter runs a ski shop near Glasgow. In February 2014 an online petition was launched to return his medal.
Басқа спорт түрлері
Ол сондай-ақ шинтидің жанкүйері, және клуб әлі де активті болған кезде Кинкрейг Шинти клубы үшін ойнаған. Бакстер 2005 жылы «Британдық Супержұлдыздар» жарысын жеңіп алды, 2003 жылы титул үшін Бакстерден асып өткен Дуайн Ладехоны жеңді. 2009 жылы тау шаңғысынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Бакстер трек велоспортын сынап көруге шешім қабылдады. Оған Шотландия спорт институтының таланттарды дамыту бағдарламасы көмектесті. Бакстер 2009 жылдың 5 желтоқсанында Манчестер велодромында «Революция» (велосипедтік сериясы) 6-шы маусымы аясында трек велосипедімен алғашқы жарысына қатысты. Ол 2010 жылғы Ұлттар Достығы ойындарында өнер көрсетуді мақсат еткен, бірақ өкінішке орай, мұны іске асыра алмады. 2015 жылы Бакстер шотланд командасының құрамында Белфаст және Квебек қалаларында өткен Red Bull Crashed Ice жарыстарына қатысты. Ол Квебектегі финалға іліккенімен, қабырғасы сынғаннан кейін финалдан бас тартты. Олар бұрынғы жылы Финли Микельдің тойында танысқан.
He is also a keen player of shinty, and turned out for Kincraig Shinty Club when that club was still active. Baxter won the 2005 British Superstars event, defeating Du'aine Ladejo who had edged Baxter out for the 2003 title. After announcing his retirement from downhill skiing in 2009, Baxter decided to try track cycling. He had some assistance from the Scottish Institute of Sport's talent transfer programme. Baxter made his debut on a track bike racing at Manchester Velodrome on 5 December 2009, at part of the Revolution (cycling series) Season 6. He set himself a goal of racing in the Commonwealth Games in 2010 which he unfortunately did not achieve. In 2015, Baxter took part in Red Bull Crashed Ice racing events in Belfast and Quebec as part of a Scottish side. He qualified for the final in Quebec but withdrew from the final after sustaining broken ribs. after the two met at Finlay Mickel's wedding the previous year.