Кіріспе

Сузан Бинг (10 наурыз 1885 – 22 қараша 1967) – француз актрисасі. Ол 1913-1914 жылдардағы алғашқы маусымда Парижде Жак Копоның «Théâtre du Vieux Colombier» театрының негізін қалаушы мүшесі болды. Кейін ол труппамен 1917-1919 жылдары Нью-Йоркте, ал 1920-1924 жылдары Парижде жұмыс істеді.

Ерте өмір және қалыптасу жылдары

Сюзанна Бинг Парижде 2-ші округте дүниеге келді. 1913 жылы Вье-Комбиерге қосылғанда, ол Париждің өнер саласындағы шеңберлерде белгілі бір тәжірибемен келді. Ол 1907 жылдың 5 қарашасында композитор Эдгард Варезеге үйленді, бұған дейін екі жыл Париж консерваториясында музыка және декламацияны оқыған, онда вокалдық жаттығулар актерлік өнерден маңыздырақ болған. Олар Варезе өмір күрісін табуға тырысқан Берлинде бірнеше жыл өтті. 1910 жылдың қазанында олардың қызы Клод дүниеге келгеннен кейін, ол Париждегі әртүрлі сахналарда актерлық қызметін жалғастырды. Бірақ 1913 жылы Варезе мен Бинг әрқайсысы өздерінің мансаптарын дамытуға шешім қабылдады және ажырасып кетті. Неке 1965 жылға дейін жойылған жоқ.

"Старое коломбие"

Париждегі Vieux Colombier-дің бірінші маусымында Бинг бірнеше маңызды рөлдерді ойнады, олардың ең жоғары бағаланғаны – Шекспирдің «Түнгі корольдығы» (Nuit des rois) пьесасының бейімделуіндегі Виола рөлі болды. 1914 жылдың тамызында соғыс басталғанда, екінші маусым тоқтатылды, себебі көптеген ер адамдар өз еркімен немесе міндетті түрде әскерге шақырылды. Бинг Копеопен ынтымақтастығын жалғастырды, ол актерлер мектебін құру жолында жұмыс істеді, онда мәтілге құрметпен қарау және дәуірде кең таралған сөздік әшекейлерден арылған актерлік стиль қағидалары театрға құштар жастарға үйретілетін еді. Бинг өзінің актерлік тәжірибесі мен білімімен Копео үшін құнды көмекші және кеңесші болды. Олардың алғашқы тың тырыстары 1915 жылдың қараша айында алтыдан он төрт жасқа дейінгі балалар тобымен жүзеге асты. Бинг осы сессияларда Копеоның ассистенты ретінде жұмыс істеді, кейде оның орнын басты. Оның балалармен сергінек және ойынға толы атмосферада жұмыс істеу қабілеті осы жобаның табысына үлкен үлес қосты және Копеоға импровизация және музыкалық қозғалыс сияқты әртүрлі техникаларды түсінуге көмектесті, оларды ол кейіннен кеңейтілген оқу бағдарламасына енгізді. Копео денсаулығына байланысты әскери қызметтен босатылғаннан кейін, Бинг пен Копеоның кәсіби және жеке өмірі тығыз байланысты болды, ол мектептің негізгі қағидаларын анықтау үшін онымен бірлесіп жұмыс істеді. Олар 1916 жылы Шекспирдің «Қысқы ертегі» пьесасын аударды. 1917 жылдың наурыз айында Копео Нью-Йорк қаласында лекциялар оқып жүргенде, Бинг олардың ұлы Бернардты дүниеге әкелді.

Нью-Йоркке және кері

Нью-Йорктегі 35-ші көшедегі Гаррик театрында «Vieux Colombier» екі жыл бойы жұмыс істеген кезеңде Бинг Мольердің «Ашкөз» пьесасындағы Элизден бастап Альфред де Мюссенің «Барберин» пьесасындағы Астольфке дейін жеті рөлді қайта ойнады. Бірінші маусымда және екінші маусымда он үш рөлді сомдады, соның ішінде Бомаршаның «Фигароның некесі» пьесасындағы Шерубин, Морис Матерлинктың «Пелләс және Мелисанда» пьесасындағы Мелисанда және Генрик Ибсеннің «Росмерсхольм» пьесасындағы миссис Хельсет. 1919 жылғы 29 наурызда «The Nation» журналында жарияланған рецензияда: «Сюзанн Бинг топқа шабыт сыйлайтын жалын сияқты көрінеді, және оны кез келген спектакльде, тіпті ең қарапайым рөлде де іздеуге келесің», – делінген.

Одан да маңыздысы, ол Копомен жас актерлерді даярлайтын мектеп ашу туралы идеясы бойынша ынтымақтастығын жалғастырды. Мария Монтессоридің көптеген қағидаларын іске асырған Маргарет Наумберг, Вальдо Франктің әйелі құрған Балалар мектебіндегі шараларға қатысты. 1918 жылдың жазында «Vieux Colombier» труппасы Отто Х. Канның Нью-Джерсидегі меншігінде болған кезде, ол және Мари Элен (кейін мадам Дасте), Копоның үлкен баласы, «Майен» деп танылған, маскалар жасауды және қозғалыс пен маскаларды қолданатын жаттығулармен айналыса бастады. 1919 жылы Парижге оралғаннан кейін Копо «Vieux Colombier» театрын бірден қайта ашпады, бірақ актерлер мектебін ашуға деген ниеті өзгерген жоқ. Сюзанна Бинг екі саланың дамуына маңызды үлес қосты. Театр 9 ақпан 1920 жылы Копо/Бингтің бейімдеуімен Шекспирдің «Қысқы ертегісімен» маусымын ашты, ал 1 наурызда Копо мен Бингтің жетекшілігімен ересектер тобы үшін актерлік сабақтар басталды. Театр мектебіне қолайлы орын табылмайынша, Бинг келесі желтоқсанда театрдың үстіндегі кеңістікте он төрт және он сегіз жас аралығындағы жасөсперімдерге сабақ берді. Келесі төрт жыл бойы ол өзінің талантын театр мен «Vieux Colombier» мектебінің жас шәкірттері арасында бөлісті, ол енді театрдан бірнеше блок қашықтықта жеке кеңістігі мен толыққанды оқу бағдарламасына ие болды. Копо студенттерін кәсіби театрдың ықпалынан қорғауды дұрыс деп есептесе де, оларға Андре Жидтің «Саул» пьесасында маска киген демон рөлін сомдауға рұқсат берді. Бингтің шәкірттерімен бірлескен жұмысы Но театрының «Катан» пьесасының қойылымында көрінді, оны 1924 жылы таңғалып қалған Копо мен Харли Гранвилл Баркердің алдында ұсынды.

"Копиа" және "Компания де Квинз"

1924 жылғы маусымның соңында Копео театр труппасын таратып, көнсіз актерлермен және мектептің бірқатар студенттерімен бірге Бургундияға көшіп кетті. Осылайша, шамамен бес жылға созылған ауылдағы қызықты оқиға басталды. Тридцилла студент пен актерден құралған әртүрлі топ алдымен Мортеуилде, содан кейін Бернан-Вержелесске қоныстанды – Боуннан шалқары орналасқан, Бургундияның шарап өндіретін аймағындағы шағын ауыл. 1925 жылы қаржы жетіспеуінен мектеп жабылып, актерлер мен студенттердің бұл ерекше тобы Копеоның жүрегі жақын туысы Мишель Сен-Денимен бірге, өздері жасаған кейіпкерлерді импровизация мен маскалар арқылы дамытатын труппаға бірікті. Копео соғыс жылдарында қалыптасқан «Жаңа комедия» тұжырымы осы жерде Бинг, Майен, Сен-Дени және Жан Дасте арқылы іске асты, соңғысы көп ұзамай Копеоның күйеу баласы болды (ол Майенге үйленді). Копео үшін арнайы жазылған немесе олардың импровизацияларынан туған пьесаларда ойнаған маскалы кейіпкерлер комедия дель арте дәстүрін еске түсірді. Олар ауылдан ауылға саяхаттап, қала алаңдарында костюмді актерлер жетекшілік етіп, тулармен жүріп, барабан мен музыкамен сүйемелдеп қойылымдар қойғанда, бургундтар оларды «Копиаулер» деп атады. Бұл ат оларды Копеоның театр философиясының ізбасары ретінде таныстырды – мәніне дейін тазартылған театр. Бингтің осы оқиғадағы ықпалын аңғару оңай. Оның импровизация мен маскаларға деген қызығушылығы бұрынғы студенттері Майен, Жан Дасте, Этьен Декру, Жан Дорсидің өсуіне және олардың бәрі «патрон» деп құрметпен атаған Копеоның идеяларын жалғастыруға деген құлшынысына ұласты. Студент актерден кәсіби актерге айналу Бингтің жетекшілігімен жүзеге асты, олар импровизация мен маскаларға негізделген жаңа тәсілдерді өндірді. Нәтижесінде, École du Vieux Colombier мектебінің студенттері өздері ұстаздар мен кәсіби актерлерге айналды, олар өте жетілдірілген өнерге берілді. 1929 жылы бұл шағын топ Бургундиядан Парижге Мишель Сен-Денидің басшылығымен Compagnie des Quinze труппасын құру үшін аттанды. Олардың алғашқы қойылымы, Андре Оби труппа үшін жазған «Ной» пьесасы, 1931 жылы Vieux Colombier сахнасында қойылды. Актерлік шеберліктің барлық аспектілері – дене және дауыс, сондай-ақ масканы тиімді пайдалану, актерлердің көпшілігі маскалы жануарлардың рөлін сомдаған бұл қойылымда толыққанды көрсетілді.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Копео театрында тікелей жұмыс істемегенмен, Бинг 1939 жылы жарияланған Шекспирдің трагедияларының аудармасында онымен ынтымақтастығын жалғастырды. Ол, өзінің буын театр актерлерінің көптегені сияқты, "Ле Кальваре де Симез" (1934) фильмінде актерлік өнерін сынап көрді. Ауру оның күшін әлсіретті, бірақ рухын жоймады. Тіпті Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, католицизмге өткеніне қарамастан, ол жек көретін жұлдызды тағуға мәжбүр болды, бірақ қадір-қасиетін сақтап қалды. 1947 жылы Копео оны зейнеткерлер үйіне орналастырғанмен, ол жұмысын жалғастырып, Сорбоннадағы шетелдік студенттерге дикция сабақтары мен оқуларын берді. Копеомен бірлескен соңғы жұмысы – Шекспирдің комедияларының француз тіліне аудармасы 1952 жылы жарық көрді. Өмірі бойы ол Копеоның театр туралы ұстанымдарына ең берілген жақтасы болды. Ол болмағанда, École du Vieux Colombier көптеген табыстарға жетер еді, өйткені оның шәкірттері екі дүниежүзілік соғыс аралығында және содан кейін театр әлемінде қандай әсер еткенін көруге болады. Ол Францияда актерлерді даярлау жүйесін өзгертуге көмектесті – бұл дәстүрді кейін Жак Лекок және Ариан Мнушкине жалғастырды. Сюзанн Бинг 1967 жылы Нойли-сюр-Сенде қайтыс болды.