Безольд-Брюкке эффектісі: жарықтың қарқындылығы өзгере қалғанда түстің қабылданысы қалай өзгереді? Көк, сары түстерге қарай ығысады, қызыл-жасыл доминация байқалады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Безольд-Брюке ауысуы немесе түс әсеріндегі люминанс – жарық интенсивтілігі өзгерген кезде түс қабылдауының өзгеруі. Интенсивтілік артқан сайын, спектрлік түстер 500 нм-ден төмен болса көк түске, ал 500 нм-ден жоғары болса сары түске қарай ығысады. Төменгі интенсивтілікте қызыл-жасыл ос басымдық танытады. Яғни, қызыл түстер жарықтылығы арта келе сарғыш түске айналады. Жарық өз спектрлік құрамын сақтай отырып, жарықтығы өзгергенде қабылданатын түсі өзгеруі мүмкін. Бұл құбылысты Вильгельм фон Безольд пен М. Э. Брюке ашқан. Тиісті энергияның қарқындылығы күрт өскенде түстердің түсінде болатын ауытқу, кейбір жағдайларда, өзгермейтін түстерде (психологиялық негізгі түстерге жуық) байқалады. Безольд пен Брюке осы Безольд-Брюке эффектісін зерттеп, оптикалық иллюзиялар саласына маңызды үлес қосты. Бұл эффект қарапайым HSV түсінің моделі үшін қиындық тудырады, себебі ол түс пен интенсивтілікті тәуелсіз параметрлер ретінде қарастырады. Ал түс көрінісінің моделі осы эффектіні ескеруге тырысады. Түстің өзгеруіне қатар, қабылданатын қанықтықта да өзгерістер болады. Түс стимулдарының жарықтығы артқан сайын, олардың түс күші де белгілі бір шелге дейін артады, содан кейін қайтадан төмендейді; бұл толқын ұзындығына байланысты болады. Бұл, белгілі бір деңгейде, Гельмгольц-Кольрауш эффектісіне кері нұсқасы ретінде қарастырылуы мүмкін. Гельмгольц-Кольрауш эффектісінде, жартылай қаныққан стимул толық қаныққан немесе ахроматикалық стимулдан көрінеу жарқырап көрінеді.
The Bezold–Brücke shift or luminance on hue effect is a change in hue perception as light intensity changes. As intensity increases, spectral colors shift more towards blue (if below 500 nm) or yellow (if above 500 nm). At lower intensities, the red/green axis dominates. This means that reds become more yellow with increasing brightness. Light may change in the perceived hue as its brightness changes, despite the fact that it retains a constant spectral composition. It was discovered by Wilhelm von Bezold and M. E. Brücke. The shift in the hue of the colors that occur as the intensity of the corresponding energy change is materially increased, except in some cases like the change for certain invariable hues (approximating the psychologically primary hues). Both Bezold & Brücke worked on the Bezold Brücke effect and gave important contributions in the field of optical illusions. This effect is a problem for simple HSV style color models, which treat hue and intensity as independent parameters. In contrast, color appearance models try to factor in this effect. The shift in the hue is also accompanied by the changes in the perceived saturation. As the brightness of the color stimuli increases, their color strength also increases to a maximum point and then decreases again; in such a way that it is still wavelength specific. This can, to an extent, be considered as an inverse of the Helmholtz–Kohlrausch effect. In the case of the Helmholtz–Kohlrausch effect, the partially desaturated stimulus is seen to be brighter than fully saturated or achromatic stimulus.