Кіріспе

Адамдағы плаценталық полипептид гормоны

Адам плаценталық лактогені (hPL), сондай-ақ адам хориондық соматомаммотропині (hCS) немесе адам хориондық соматотропині, плаценталық лактогеннің (хориондық соматомаммотропиннің) адам түріндегі полипептид гормоны болып табылады. Оның құрылымы және функциясы адам өсу гормонына ұқсас. Ол жүктілік кезінде ананың метаболизмін өзгертіп, ұрыққа энергиямен қамтамасыз етуді жеңілдетеді. hPL инсулинге қарсы қасиеттерге ие. hPL жүктілік кезінде синцитиотрофобластпен бөлінетін гормон. Адам өсу гормоны сияқты, hPL 17q22-24 хромосомасындағы гендермен кодталады. Ол 1963 жылы анықталған.

Құрылымы

hPL молекулалық массасы 22 125 Да және құрамында екі дисульфидтік байланыс арқылы байланысқан 191 аминқышқыл қалдығынан тұратын бір тізбек бар, ал құрылымында 8 спираль кездеседі. hPL-дің кристалдық құрылымы рентгендік дифракция әдісімен 2,0 Å дәлдікпен анықталды. Көп жүктілік кезінде оның деңгейі жоғарылайды. Шамалы ғана hPL ұрықтың қан айналымына өтеді. Оның биологиялық жартылай өмір сүру мерзімі 15 минутты құрайды. Кейбір әйелдерде жоғары дене салмасы индексі (ДССИ) болғандықтан плаценталық лактоген деңгейі төмендеуі мүмкін, бірақ жүктілік кезеңіндегі денсаулық сақтау әрекеттері hPL деңгейіне әсер ете ме, немесе hPL нәрестелердің туған кездегі салмағына ықпал ете ме деген мәселе әлі белгісіз.

Пролактинге ұқсас белсенділігі

hPL қоян сүті май тамшысы мембранасындағы пролактин рецепторына пролактинмен бірдей байланыс күшімен байланысады және hPL мен пролактиннің тышқан мен егеуқұйрық сүт безі тіндік үлгілерінде лактогендік активтілігі өте ұқсас. Сонымен қатар, hPL егеуқұйрыққа трансплантталған адам сүт безі фиброаденома жасушаларында ДНК синтезін күшейтеді, бұл hPL пролактин сияқты адам сүт безінің өсуін қолдайды дегенді көрсетеді. Дегенмен, hPL-дың қандағы деңгейі hGH-дан 50 есе артық, сондықтан оның әсерін назардан тыс қалдыруға болмайды. Адам плаценталық лактоген генінің күшін арттырушысы геннен 2 кб төмен қарай орналасқан және жасушаға тән ген экспрессиясын бақылауға қатысады.

Клиникалық өлшеу

hPL ұрықтың денсаулығы мен дамуын бағалау үшін қолданылғанмен, басқа ұрық тексеру әдістері одан сенімдірек деп табылған. Сондай-ақ, аналық организмде hPL анықталмайтын қалыпты жүктілік жағдайлары да кездеседі.