Кіріспе

Эдмунд Раймонд "Зик" Братковски (20 қазан 1931 – 11 қараша 2019) – американдық футболшы және жаттықтырушы. Братковски 14 маусым бойы Чикаго Беарс, Лос-Анджелес Рамс және Грин-Бей Пэкерс командаларында Ұлттық Футбол Лигасында (НФЛ) ойыншы болды. Ол Джорджия Булдогс командасы үшін колледж футболында ойнаған, кейін НФЛ-де екі он жылдан астам көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Ол Джексонвилл Джагуарс командасының бұрынғы шабуыл үйлестірушісі Боб Братковскидің әкесі.

Алғашқы жылдар

Вествилл қаласында туған және өскен Братковски 1949 жылы Данвиллдегі Шларман академиясын бітіріп, жоғары мектепте футбол ойнады. Ол көбінесе қолданатын лақап аты бала кезінде пайда болды, ол Үлкен лига ойыншысы Зик Бонураның аты жазылған бейсбол жейдесін жиі киіп жүргенде. Братковски 1951 жылы Афинадағы Джорджия университетінде екінші курста ұлттық деңгейде танымал болды және бас бапкер Уоли Баттс басшылығымен екі рет SEC турнирінде үздік пассир атанды. "Булдогс" командасымен үш жылдық мансабында ол 4863 ярдқа 360 пас берді. Братковски өз заманындағы колледж футболының ең үздік квотербектерінің бірі саналды және 1961 жылға дейін NCAA-ның барлық уақыттағы үздік пассирі болды. Бүгінде ол Джорджия университетінің барлық уақыттағы үздік пассирлері тізімінде сегізінші орында тұр. Братковски 1953 жылы жоғары сыныпта 42.6 ярдтық орташа көрсеткішпен NCAA-да да үздік болды. Ол желтоқсан айында Флорида штатының Майами қаласында өткен Солтүстік-Оңтүстік жұлдыздар ойынына шақырылды және Оңтүстік командасын 20:0 есебімен жеңіске жеткізді.

Ойын мансабы

Братковски 1953 жылы НФЛ драфтының екінші турында 17-ші нөмірмен «Чикаго Беарс» командасының мүшесі ретінде таңдалды, «келешектегі таңдау» ретінде, қызылфутболка киген үшінші курс студенті болғаннан кейін, содан кейін 1953 жылы «Джорджия» командасында бес жылдық студент ретінде ойнады. 1954 жылы жаңадан келген ойыншы ретінде «Беарс» командасына қосылды. Жорж Бланда қараша айының ортасында иығын шығарып алып, маусымды өткізе алмағаннан кейін, Братковски ойынға кіріп, жеңіліс сынында тағы үш допты ұстап алды. Дегенмен, ол маусымның соңғы төрт ойынында бастап, жеңіске жетті, осы ойындарда он допты ұстап алғанына қарамастан, маусымдық нәтижеде команда үшін рекордтық 17 допты ұстап алды. Братковски кейін екі жыл АҚШ Әуе күштерінде қызмет етті, 1955 және 1956 жылдарғы маусымдарды өткірді. 1957 жылы ол қайта оралды және Эд Браунмен бірге квотербек ретінде ойнады, 1960 жылға дейін Чикагода бес маусым ойнады. 1960 жылдың 2 қазанында «Балтиморға» қарсы өткен жеңіліс ойынында ол жеті допты ұстап алды, бұл команданың рекорды болып қала береді. 1961 жылдың наурыз айында Братковски «Лос-Анджелес Рамс» командасына ауыстырылды және 2,5 маусым Лос-Анджелесте ойнағаннан кейін, 1963 жылдың қазан айында Винс Ломбарди оны Барт Старрдың «супер-қосалқы» ойыншысы болуы үшін 100 доллар төлеп сатып алды. «Грин-Бэйде» Братковски «Зеки аға» деп аталды және Ломбардидің чемпиондық кезеңінде керемет резервтік және қажет болғанда бастапқы ойыншы болды. 15 жылдық НФЛ карьерасында ол 10 345 ярдқа 65 тачдаун пас берді. 1965 жылы «Балтимор Колтс» командасына қарсы Батыс конференциясының плей-офф ойынында, Братковски жарақат алған Старрдың орнына шығып, 26 желтоқсанда «Лэмбо Филдте» 13:10 есебімен қосымша уақытта жеңіске жеткізді. «Пэкерс» 2 қаңтарда 1966 жылы «Кливленд Браунс» командасына қарсы НФЛ чемпиондық ойынында жеңіске жетті. Бұл «Пэкерс» үшін үш жыл қатарынан НФЛ титулының біріншісі болды, бұл плей-офф дәуірінде (1933 жылдан бері) бұрын-соңды болмаған жағдай. 1969 және 1970 жылдары Фил Бенгтсонның басшылығымен жаттықтырушы болғаннан кейін, Братковски 1971 жылы бірінші жылдық бас бапкер Дэн Девайнмен «Пэкерс» үшін қайтадан ойнау үшін зейнеткерліктен шықты. Келесі жылы Братковски «Чикаго Беарс» командасының көмекші жаттықтырушысы болды, ол үш маусым (1972–74) бойы осы қызметте болды; 1973 жылы «Беарс» Зекеді сегіз ойынға апаттық резервтік квотербек ретінде шақырды, бірақ ол олардың ешқайсысында да қатыспады. Жақсы дене күшіне ие болған Братковски кәсіби футболшылар үшін аэробтық жаттығулардың ерте жақтасшысы болды. Братковски НФЛ плей-офф рекордын 5:0 есебімен аяқтады, бұл НФЛ тарихындағы квотербектердің ең жақсы көрсеткіші (кемінде 5 плей-офф ойыны өткізген). Алайда, плей-оффтың 5 ойыны салыстырмалы түрде аз болғандықтан, сондай-ақ бұл ойындарда оның ойнаған уақыты шектеулі болғандықтан, ол барлық уақыттағы ең жақсы плей-офф квотербегі туралы әңгімелерде сирек еске алынады.

Өлім

Братковски 2019 жылдың 11 қарашасында Флорида штатының Санта-Роза-Бич қаласындағы үйінде 88 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Атак-даңқ залдары

Братковский көптеген атақ-даңқ залдарының мүшесі. 1980 жылы ол Джорджия штатының спорттық даңқ залына енгізілді. Тоғыз жыл өткен соң (1989 жылы) Братковский Грин-Бэй Пэкерс командасының даңқ залына енгізілді. Ол сондай-ақ 1995 жылы Ұлттық поляк-американдық спортшылар даңқ залына сайланды. Братковский 2006 жылы Грузия университетінің «Құрмет шеңберіне» енгізілді, ал 1974 жылы өзі бітірген мектептің даңқ залының алғашқы мүшесі атанды.