Кіріспе

Ханка Палдум (1956 жылдың 28 сәуірінде туған) – босниялық севдалинка әншісі және "Sarajevo Disk" жазбалар компаниясының негізін қалаушы. Ол 20 ғасырдың ең үздік әйел севда орындаушыларының бірі саналады және Боснияда, сондай-ақ бұрынғы Югославияның басқа да аймақтарында кеңінен танымал.

1956-71: Ерте өмір және отбасы

Ханка Палдум Боснияның шығысындағы Чайниче қаласында боснийдік мұсылман ата-анасы Мужо мен Пемба отбасында дүниеге келді. Палдумның ағасы Мұстафа және екі қарындасы Раза мен Расема бар. Әкесі ағаш кесуші болған, ал анасы отбасына қосымша қаржылай көмек көрсету үшін кілем тоқыған, себебі әкесінің жалақысы жеті адамдық отбасын асырауға жеткіліксіз болды. Ханка бес жасынан бастап анасына шаруашылық жұмысына көмектесе бастады. Палдум жеті жасқа толғанда, ата-анасы отбасын Чайничеден Сараевоның Стари-Град муниципалитетіне қарасты Вратник ауданына көшірді. Палдум бірінші сыныпта бастауыш мектептегі хорға қатысып, ән айта бастады. Ол балалық шағында ән айтуды жалғастырды және бір сұхбатта былай деді: "Біз пойызбен тәтесінің үйіне, Рудодағы анамның қарындасына бардық. Көптеген туннельдер болды, пойыз туннельге кіргенде мен ән шырқайтынмын, ал туннельден шыққанда тоқтадым, себебі ұялшақ едім. Басқа жолаушылар кімнің осынша әдемі ән айтқанын сұрайтын, мен терезден сыртқа қарап, бұл маған қатысты емес деп ойладым. Бірақ іштей жүрегім қуаныштан секіріп тұрды". Он екі жасында Ханканың ағасы Мұстафа, "Братство" (Ағалық) мәдени бірлестігінің мүшесі, оны жасырын түрде бөлме терезесінен шығып, бірлестіктің шараларында ән айтуға шақырды және оған "жасырып" беруге уәде берді. Ол 15-20 минут ән айтып, үйге қайтатын. Мәдениет үйінің директоры Мариян Равлич ата-анасынан оны жергілікті шараларда ән айтуға рұқсат беруді өтінді. Әкесі рұқсат берді, бірақ тек ағасы Мұстафаның қатысуымен, ол да әкесінен кем емес қатаң болды. Содан Ханка әуесқой байқауларына қатыса бастады, көбінесе жеңіске жетті, жүлдесі күріш қосылған шоколад немесе киноға он билет болатын. Шоколадты бөлісіп жесе, ал театр билеттері әкесінің қатаңдығынан пайдаланылмады. Үш жылдық күрес барысында Ханка музыкаға деген құштарлығын ата-анасына дәлелдеп, музыка мектебіне түскім деді. Әкесі оған мамандық беруге болатын мектепке түсуі керек екенін айтты, сонда ол ақша табуға болатын жұмыс таба алады. Осы кезде Ханканың әкесі Мужо ауыр сырқатқа шалдығып, көп ұзамай қайтыс болды. Оның інісі Мұстафа 2007 жылы 49 жасында өкпе ісігінен қайтыс болды.

1972-1978: Сараево радиосы, алғашқы жазбалар және неке

Палдум Сараево радиосындағы кастингтен өтіп, дауыс сабақтарын бастады. Екі жылдық қажырлы еңбектен кейін ол Сараево радиосы үшін алғашқы архивтік жазбаларын жасады. Олар – севдалинка әндері, босниялық дәстүрлі халық музыкасының жанры. Оның алғашқы жазбасы – «Мой бехаре» («Менің гүлшеше») атты ескі севдалинка әнінің орындалуы болды. Ол жазуларын жалғастырып, радио архивіне жүзден астам севдалинканы жазды. Палдум 1973 жылы он жеті жасында өзінің алғашқы кеңейтілген ойнату тізімін (EP) жазып, шығарды. Ол кезде продюсер және композитор Мият Божович оған екі сингл – «Ljubav žene» («Әйелдің махаббаты») және «Burmu ću tvoju nositi» («Сенің үйлену сақинаңды тағам») әндерін үлкен халықтық оркестрмен бірге жазуға серіктестік ұсынды. Ол екі жылдың ішінде тағы бес EP жазды, содан кейін 1974 жылдың 13 ақпанында «I Loved Unfaithful Eyes» атты алғашқы студиялық альбомын шығарды. 1975 жылы Ханка «Pjevamo danu mladosti» («Жастар күніне ән айтайық») атты әуесқой әншілер фестивалінде Мият Божович жазған «Pokraj puta rodila jabuka» («Жол бойында алма ағашы гүлдеді») әнімен бас жүлде жеңіп алды. Оның сыйлығы – «Sarajevo Diskoton» лейблі үшін сингл шығару мүмкіндігі болды. Бұл ән сол кезде үлкен хитке айналмады, бірақ уақыт өте келе орташа сәттілікке қол жеткізді. Ол Мият Божовичпен серіктестігін жалғастырды, ол оның талантына сенді және оның үлкен халық жұлдызы болатынына нық сенімді болды. Ол оған арнап «Voljela sam oči zelene» («Мен жасыл көздерді жақсы көретінмін») әнін жазды. Бұл ән бірнеше айдың ішінде үлкен хитке айналды, ұзақ уақыт бойы Ханканың визиттік карточкасы болды және бұрынғы Югославия халқы арасында әлі де танымал. Словен тілінде де осы әннің нұсқасы бар. «Voljela sam oči zelene» әнінің табысынан кейін ол «Ja te pjesmom zovem» («Мен сені әніммен шақырамын») әнімен Илиджа фестивалінде дебют жасады. Ән конкурстық бағдарламаға кірмей қалды, себебі сол кездегі қазылардың бірі, репортер Милан Радич, әннің бұл бағдарламаға лайық емес деп ойлады. Алайда, ән авторы Хулио Марич әнді конкурстық бағдарламаға қоюға талап еткеннен кейін Ханка бәйгеге қатысты. Бұл ән үлкен хитке айналып, көптеген басқа да әншілер орындады. Ханка өзінің алғашқы күйеуі Мурадиф Бркичпен, Сараево университетінің әдебиет факультетінің студентімен орта мектепте оқып жүргенде танысты. Үш-төрт айлық достықтан кейін олар кездесуін бастады. Олар 1970 жылдардың соңында университетті бітіргеннен кейін көп ұзамай үйленді. Одан кейін ол Югославия Халық Армиясында міндетті әскери қызметке шақырылды, ал Ханка Мехо Пужичпен бірге өзінің алғашқы үлкен югославиялық гастрольдік сапарына шықты. Олардың екі баласы болды: қызы Минела және ұлы Мирзад. Ұлының тууы кезінде ол клиникалық өлімге ұшырады, бірақ аман қалды. Ханка Сараевода талантты және танымал аккордеоншы Омер Побричпен бірге ән айтуды бастады, осылайша вокалдық және сахналық тәжірибе жинады.