Кіріспе

Шаш және шашты ұстауға көмектесетін құрал, кейде пуф деп аталатын жиһаз. Пуф немесе пуф, сондай-ақ "ток" (сөзбе-сөз қалың төсеніш) – 18 ғасырдағы Франциядан шыққан шаш үлгісі және шашты ұстауға арналған құрал. Оны Франция королевасы Мари Антуанетта (1755–1793) 1775 жылғы маусымда күйеуі Людовик XVI-ның тағына отыруында кию арқылы танымал етті, бұл француз ақсүйек әйелдерінің шаштарын осылайлап жасауына себеп болды. Шаш үлгісі 1770 жылдары Еуропа бойынша кеңінен танымал болды.

Басталуы мен дамуы

Мари Антуанетта сол кездегі атақты шаштараз Леонард Аутиенің туындысы болған шаштаразды қабылдады. 1774 жылдың сәуір айында ол алғаш рет Опера театрында Шартр герцогинясының Le Pouf Sentimental атты шаштаразымен таныстырылды. Герцогиняның шашы зор болды. 14 метр газ мата мұнараның айналасына оралды, сондай-ақ нәресте Дюк де Божоле бейнесіндегі екі фигура, оның күтіп отырған анасының қолында, ал герцогиняның етегінде африкалық бала (герцогиняның ең жақсы көретін адамы) бейнеленді. Сонымен қатар, тотық пен вишнядан толтырылған табақ қосылды. Осыдан кейін ол Франциядағы ақсүйек және жоғары топтағы әйелдер арасында жылдам тарады. Бұл өте шығармашылық және көркемдік шешім болды, сондықтан әйелдер өз көңіл-күйлерін стратегиялық түрде орналастырылған әшекейлер мен безендірулер арқылы көрсете алды. Кемелер, жануарлар және басқа да жүздеген түрлі бұйымдар осы пуфтарда көзге түсті. Басқа да сәндік элементтерге інжу-маржан, бас киімдер, шаш әшекейлері және қауырсын, мысалы, страустың қауырсыны жатты. Пуф сол дәуірде бүкіл Еуропаға таралды, оның ішінде Англияда Георгиана Кавендиш, Девоншир герцогинясы шашымен ең танымал болды. Ұлыбритания королевасы Шарлотта да шашын пуф түрінде жасады. 1780 жылдарға қарай пуфты кию стилі біршама консервативті бола бастады. 1789 жылдан бастап, Француз революциясы басталғаннан кейін, пуф бұрынғы королеваның ең танымал сәндік мәлімдемесіне қарсы шығып, революцияны қолдаған әйелдер үшін саяси құралға айналды. 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында шашқа жаңа сәндер енгізілді, ал Мари Антуанеттаның өлімінен кейін пуф тарихқа кетті. Пуфқа ұқсас шаштар 20-шы және 21-ші ғасырларда заманауи атаумен қайта оралды, оны Дасти Спрингфилд, The Ronettes және Эми Уайнхаус сияқты жұлдыздар таңды.

Стилдеу

Пуф өте күрделі және көп уақытты талап ететін шаштық еді; оны жасау үшін бірнеше сағат керек болды. Негізін жасау үшін өте жұқа металл қаңқа қолданылып, пішіні құрылымдастырылды. Сондай-ақ үшбұрышты жаздық (пуф, токе) тірек ретінде пайдаланылды. Содан кейін жалған шаштан жасалған "постиштер" майға тотығып, бір-бірімен араластырылып, өз шашыңыз да қосылды. Майланған шаш әр түрлі бөліктерге (нақты стильге байланысты) қыздырылған саз балшықтан жасалған иілгіштермен, жұқа қағаз жолақтарымен оралды. Сүйікті қос шаштар да осылай иіліп қойылды. Пішіндеу мен стильдеу аяқталғаннан кейін, ақ немесе сұр ұнтақпен аяқталып, безендіру жалғастырылды. 1770-ші жылдардың ортасынан соңына дейін үлкен шаштар өте танымал болды. Бұл биік шаштық токилер (немесе "жастықтар") арқылы жасалды, олар матадан немесе пробкадан жасалып, жүрек немесе найза пішіндес болды. Ол басқа бекітіліп, содан соң табиғи және жалған шаш бүктеліп, толқынымен немесе қапталды, жастықтың үстіне және айналасына үйіліп қойылды. "Ол кезде [1780] барлығы ұнтақ пен помада қолданды; үлкен үшбұрышты жаздық деп аталатын нәрсе, оған шаш әр жағынан үш немесе төрт үлкен қос шашпен жиналды; шаштың, марляның, қауырсынның және басқа да әшекейлердің пирамидасы неғұрлым биік болса, соғұрлым сәнді деп есептелді, ал матаны көтеру үшін жұмсалатын еңбек соншалықты көп болды, түнгі бас киімдер соған сәйкес жасалып, шашты, өте ұзын қара шыналарды, қос және жалғыз, ұнтақ, помада және келесі күнге дайын күйде жабатын. Мен жиырма төрт үлкен шынақпен төсекке жатудың ерекше жағдай емес екенін естігенім есімде. Биік шаштық жасау міндетті түрде көп уақытты немесе еңбекті қажет етпейді. Кейінгі стильдеуге 15 минут жұмсалады, ал 30 см (бір фут) биіктіктегі шаштық жасауға болады. "18 ғасырдағы әйелдер шаштарын тазалап жумайтын, тек тазарту ғана еді. Күнделікті сабын мен суды шаштарына құюдың орнына, саусақтарымен шаштарына помаданы сіңіріп, ұнтақ қосып, содан соң күшпен тарап, жағарды. Сәндік "тозаң" көрінісін беру үшін және қара шашты ашық ету үшін, стильдеуден бұрын көбірек ұнтақ шашыратылды. Әйелдер шаштарын көлемді ету үшін роликтер (қалың, шұжық пішіндес жаздықтар) және жаздықтар деп аталатын төсеніштерді пайдаланды. Бұл төсеніштер киген адамның шашына сәйкес жүн матадан тігілді, ішіне жүн немесе қой жүнімен жеңіл толтырылды. Шаш олардың айналасына оралды немесе формалар арқылы өткізілді, тегістеліп, қажетті пішінге бекітілді. Бүйірдегі қос шаштар оралып, орнына бекітілді, ал қосымша безендіруге тоқыма немесе жалған қос шаштар жатты."

Құны

Бай әйелдер техника мен материалдардың қымбаттығына байланысты шаштарын одан да жиі жасатуы мүмкін; Мари Антуанетта бір кезде әр күні басқаша шаш киетіні айтылады, оларды оның киім тігушісі Роза Бертин және оның сүйікті шаш өрмешісі Леонард Отие жасаған. Мадам де Матиньон деп танылған графня Гойон де Матиньон шашын әр күні басқаша етіп жасату үшін шаштараз Ле-сюр-Бёлардқа жылына 24 000 ливр төлеген. Шартр герцогинясы Генуядан 50 000 ливрге бір партия қауырсын тапсырыс берген. Опера әншісі Антуанетта Сент-Хубертиге (Сент-Хуберти) арналған чиньон перік 232 ливрге тұрған.