Кіріспе
Фен Дитон – Оңтүстік Кембриджшир ауданындағы ауыл және азаматтық приход, Англияның Кембриджшир графтығында, Кембридждің солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан. 2011 жылы приходтың халқы 760 адамды құрады. Приход белгілі бір аумақты қамтиды. Фен Дитон Кам өзенінің шығыс жағасында, Кембриджден Клейхитке дейінгі жол бойында және A14 автомагистралінің 34-ші түйіскетуіне жақын жерде жатыр. Ең жақын теміржол станциясы – Кембридж Солтүстік; Уотербич станциясы ауылдан бірнеше шақырым солтүстікке қарай орналасқан.
Fen Ditton lies on the east bank of the River Cam, on the road from Cambridge to Clayhithe, and close to junction 34 of the A14. The nearest railway station is Cambridge North; Waterbeach station is several kilometres north of the village.
Тарих
Бұл жерде кем дегенде неолит дәуірінен бері қоныс орналасқан, ал ауыл мен өзен арасындағы шалғындықтардан тас құралдар табылды. Атауы алғаш рет шамамен 950 жылы Диттон деп тіркелген, бұл "қазанның жанындағы ауыл" деген мағынаны білдіреді, ол Флеам Дайктан (Fleam Dyke) шыққан – бұл таяз канал өзеннен ауыл арқылы өтіп, Стоу-кум-Куйге (Stow cum Quy) қарай сазды алқаптардың жиегіне дейін жеткен және бүгінде ауылдың шығысында көрініп тұр. Кейіннен атау Wood Ditton-нан ажырату үшін қазіргі түріне өзгертілді. Ауылдың тарихы Кама өзеніндегі орнымен тығыз байланысты, ол орта ғасырларда сауда жасауға және басқа елді мекендермен байланыс орнатуға мүмкіндік берді. 12-14 ғасырлар аралығында жыл сайынғы Стоурбридж жәрмеңкесіне тауар жеткізу үшін Жоғары көшенің (High Street) батыс жағында үлкен кемежай болған, бірақ кейінгі ғасырларда сауда төмендеді. 1845 жылға дейін кемежай пайдаланылып келді, бірақ Лондон-Кембридж теміржолының салынуы оның коммерциялық маңызын жойды және ол жабылды. Соңғы кезде өзен көбінесе демалыс мақсатында қолданылады. 1550 жыл шамасында, Англияда тіркелген екінші қағаз фабрикасы осы ауданда ашылды. Ол қазіргі Дитон Уолк (Ditton Walk) және Ньюмаркет Роудтың (Newmarket Road) қиылысында, Колдэм бұғазында (Coldham's Brook) орналасқан, бірақ 19 ғасырдың басында қолданыстан шығып қалды; қазір кеңселер орналасқан. Ғимараттың үстінде сегіз весломен жүзушілердің (rowing eight) бейнесіндегі желбағыр орнатылған. Рим-католик шіркеуі Сент-Винсент-де-Пол (St Vincent de Paule) Дитон-Лейнде (Ditton Lane) орналасқан. Бұл ағаштан салынған, толқынды темірмен қапталған ғимарат, ол алдын ала дайындалған құрылыс ретінде 1958 жылы қазіргі орнына орнатылғанға дейін бірнеше жерде (уақытша аурухана, клуб және зал ретінде) болған. Шіркеуге шамамен 80 адам тұрақты түрде келеді. Диттон-Лейнде орналасқанмен және ауылдан алыс емес болса да, бұл шіркеу Фен-Диттон қаласының емес, Кембридж қаласының құрамында.
Ауыл өмірі
Фен Дитон көбінесе жыл сайынғы ескек жарыстарымен байланысты. Бұл байланысты шіркеудің ескек командасы пішініндегі ауа райы көрсеткішінен көруге болады, сондай-ақ әр жыл сайын ескекшілерге арналған қызмет өткізіледі. 1940 және 50-жылдары мамыр айында Плуг пабына дейін өзен арқылы паром жүріп тұрған, бірақ ол 1961 жылы суға батып кеткен. Фен Диттонда екі паб бар. Plough Green End-тен өзенге қарай созылады; ал 1760 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Патшаның Басы шіркеудің қасында орналасқан. Бұрынғы пабтардың қатарында өзендегі ауылдың солтүстігінде орналасқан The Sluice немесе Pike and Eel, Green End-тегі Harvest Home және High Street пен Horningsea Road-тың қиылысында қайта салынған 1951 жылғы The Blue Lion бар. The Blue Lion 2012 жылдың наурыз айында жабылып, оның орнына тұрғын үйлер салу үшін қайта дамытылды. Ежелгі Бақташылар 1540 жылы үш коттедж ретінде салынған. Ол 2020 жылдың маусым айында паб ретінде жабылды, Марк Джей Пойнтон сатып алып, 2020 жылдың соңында MJP @ The Shepherds деген атпен мейрамхана ретінде қайта ашты. Балалар бастапқыда Фен Дитон бастауыш мектебіне барады, содан кейін көбінесе Боттишам ауылдық колледжіне түседі. Ауылдағы дүкен мен пошта бөлімі 2005 жылы жабылды. Дүкен орны қазір Фен Диттонның резидент суретшілерінің бірі Кристина Гриннің студиясы және галереясы ретінде пайдаланылуда. Фен Дитонда крикет және футбол командалары бар. Екі команда да өз үй ойындарын Фен Дитон ойын алаңында өткізеді. 1921 жылы ашылған ауылдың соғыс ескерткіші High Street пен Church Street-тің қиылысындағы шөп аралында орналасқан. Бұл - тұғырына орнатылған, бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болған 22 ауыл тұрғынының және екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған тағы бес адамның есімдері жазылған сүйірлі обелиск. Еске алу шарасына капитан Кит Лукас та қатысқан. Соғыс ескерткіші II санаттағы мәдени ескерткіш. Church Street-те, шіркеудің қарсы бетінде Уиллистің қайырымдылық үйлері деп аталатын үш коттедждің шағын, әдемі қатары орналасқан. Қабырғадағы тақташалар оларды 1730 жылдарға дейін отбасы негізгі жер иелері болған сэр Томас Уиллис, 1-ші барон, 1665 жылы алты коттедж ("алты кедей жесір үшін") ретінде салғанын, 1877 жылы қайта салғанын және соңында 1968/9 жылдары бүгінгі таңда қолданылып жүрген үш үйге біріктіргенін көрсетеді. Бұл үйлерді "Фен Дитон" приходының жалғыз және тәуелсіз тұрғындары үшін жалға берілетін" қайырымдылық қоры басқарады.
Ерекше жергілікті
Элизабет Чейни, Англия королі Генри VIII-нің үш әйелі – Анна Болейн, Джейн Сеймур және Кэтрин Говардтың шөбересі, соның салдарынан король Эдуард VI және королева Елизавета I-нің бәйшешегі.