Кіріспе

Үндістанға бизнес-процестерді аутсорсингке беру – Үндістанның аутсорсинг индустриясындағы бизнес-процестерді аутсорсингтеу қызметтерін білдіреді, бұл көбінесе көпұлттық корпорациялардың (МҰК) батыс операцияларына бағытталған. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, аутсорсинг секторында шамамен 2,8 миллион адам жұмыс істейді, бұл ЖІӨ-нің шамамен 1%-ын құрайды. Үндістанда әр жыл сайын 2,5 миллион адам бітіріп шығады. Білікті мамандардың жетіспеуі салдарынан жалақы 10–15 пайызға өсуде. Үндістан үкіметі «Цифрлық Үндістан» бағдарламасы аясында 2-ші және 3-ші деңгейдегі қалаларда жұмыс орындарын құрауға қолдау көрсету мақсатында «Үндістанның BPO-ны дамыту схемасы» (IBPS) жобасын іске қосты. Үндістанның BPO индустриясы әлемдік бизнес-процестерді аутсорсингтің 56%-ын қамтамасыз етеді.

АМЕКС

1980 жылдардың екінші жартысында American Express өзінің JAPAC (Жапония және Азия-Тынық мұхит аймағы) арқа кеңселік операцияларын Гургаон аймағында біріктірді. Бұл орталық (Қаржылық ресурстар орталығы Шығыс, немесе FRC E) экспат Гарри Робертсон басқарып, ол American Express компаниясының тәжірибелі қызметкері болды. Раман Рой оған есеп берді, кейіннен Раман Рой Amex-тен кетіп GE компаниясына қосылды, ал содан кейін Spectramind деп аталған жеке кәсіпорнын ашты. Spectramind кейіннен Wipro компаниясымен біріктірілді, одан кейін ол Quatrro BPO құрылтайшысы болды.

General Electric компаниясы

1990 жылдары Джек Уэлч Делидегі К. П. Сингхтің ықпалымен Ұлттық Астаналық Аймақтағы (НКР) Гургаонды артқы кеңсе операцияларының базасы ретінде қарастырды. GE-нің Үндістандағы басшысы Прамод Бхасин American Express компаниясынан Раман Ройды және оның бірнеше менеджерлерін GECIS (GE Capital International Services) деп аталатын осы кәсіпорынды құру үшін жұмысқа алды. Раман алғаш рет Үндістаннан дауыстық операцияларды сынап көрді. Үндістандағы операциялар GE Six Sigma кәсіпорны үшін бета-тест алаңы болды. Алған нәтижелер GE компаниясын Үндістандағы қызметін кеңейтуге және басқа да аймақтарды қарастыруға итермеледі. 2004 жылы GECIS GE компаниясынан жеке заңды тұлға ретінде бөлініп, Genpact деп аталды. GE 40% үлесін сақтап қалды және 60% үлесін екі инвестициялық компанияға – Oak Hill Capital Partners және General Atlantic Partners компанияларына 500 миллион долларға сатты.

Үндістанға аутсорсингтік қызметтердің болашағы

Талдаушылар Үндістан аутсорсинг үшін маңызды бағыт болып қала беретініне сенімді және келесі он жылда оның жылдық ЖІӨ 8-10% өседі деп күтеді. Бұған қоса, Үндістанға аутсорсинг жасау, Қытай үкіметінің саясаты және еңбек ресурстарына қатысты алаңдаушылықтарға, мысалы, өсетін шығындар мен тапшылыққа тиімді шешім ретінде қарастырылады.

Өнеркәсіптің көлемі

Өнеркәсіп қарқынды дамып келеді. 2005 жылмен салыстырғанда 38% өсті. 2006 қаржы жылында осы сала көрсеткен қызметтердің құны 7,2 миллиард АҚШ долларын құрайды деп жоспарлануда. Салада тікелей жұмыс істейтін жұмысшылардың саны шамамен 400 мың адамды құрайды. Әлемдік BPO индустриясының құны 120-150 миллиард долларға бағаланады, оның ішінде оффшорлық BPO шамамен 11,4 миллиард АҚШ долларын құрайды. Осылайша, Үндістан жалпы индустрияның 5-6% үлесіне ие, ал оффшорлық бөлігінің 63% құрайды. 7,2 миллиард АҚШ доллары – бұл IT және BPO индустриясының шамамен 20% құрады, ал оның 2006 жылғы жалпы кірісі 36 миллиард АҚШ долларын құрауы күтілуде. 400 мың жұмысшы IT және BPO секторында тікелей жұмыс істейтін шамамен бір миллион жұмысшының 40% құрайды. Осы салаға байланысты басқа да салалар: тамақтану, BPO оқыту және жұмысқа орналастыру, көлік қызметтері (индустриядағы қалыпты жағдай – түнгі ауысымдар үшін үйден алып кету және қайтару), қауіпсіздік агенттіктері, ғимараттарды басқару компаниялары.

BPO-ны OSP ретінде тіркеу

BPO/KPO/Үйілікті және халықаралық колл-орталықтар/NOC және т.б. Телекоммуникация департаменті тарапынан «Басқа қызмет провайдері» (OSP) санатына жатады. «Қолданбалы қызметтер» ұсынатын компаниялар – уәкілетті телекоммуникациялық қызмет провайдерлері ұсынатын телекоммуникациялық ресурстарды пайдалану арқылы телебанкинг, телемедицина, телебілім, телесауда, электрондық коммерция, колл-орталық, желілік операциялық орталық және басқа да ақпараттық технологияларға негізделген қызметтерді ұсынады. «Телекоммуникациялық ресурс» – OSP пайдаланатын телекоммуникациялық мүмкіндіктерді білдіреді, оның ішінде, бірақ оған шектелмей, жалға қосылған телефон желісі (PSTN), мобильді байланыс желісі (PLMN), интеграцияланған қызметтердің цифрлық желісі (ISDN) және/немесе 1885 жылғы «Үнді телеграф заңы» бойынша жарамды лицензиясы бар уәкілетті телекоммуникациялық қызмет провайдері ұсынатын телекоммуникациялық өткізу қабілеті. «Компания» – Үндістанның компаниялар заңына сәйкес тіркелген компания, соның ішінде RBI-нің шетелдік валюталық реттеу ережелері бойынша рұқсат етілген және 1956 жылғы компаниялар заңының XI бөлігінде (591-608 тараулары) Үндістанда бизнес орнын құру үшін тіркелген шетелдік компаниялар. «Үйілікті OSP» – ұлттық шекаралар ішінде қолданбалы қызметтерді ұсынатын OSP. «Халықаралық OSP» – ұлттық шекаралар за пределами қолданбалы қызметтерді ұсынатын OSP.

ҰҚЖ тіркеудің жалпы шарттары

(1) Кез келген компанияға Қолданбалық қызметтерді ұсынуға тіркеу берілуі мүмкін. Бұл қызмет көрсетушілер басқа уәкілетті телекоммуникациялық қызмет көрсетушілердің құзырына кедергі келтірмейді және коммутациялық телефон байланысын ұсынбайды. (2) ҰҚЖ тіркеуіне құқығы бар тұлғалар 1956 жылғы «Үндістан компаниялары туралы» заңына сәйкес тіркелген компаниялар болуы керек. (3) Компания Уәкілетті органға, Уәкілетті орган уақыт-уақыт белгілейтін нысан бойынша тіркеу үшін өтініш бере алады.

ҰҚЖ тіркеудің онлайн жүйесі

Қазіргі OSP тіркеулері үшін Онлайн OSP тіркеу жүйесі арқылы жаңа тіркеу нөмірін алу міндетті. Егер сізде жаңа тіркеу нөмірін алуға ниеттенген тіркелген OSP сайттары болса, жүйеден кіру идентификаторына өтініш беру алдында тиісті Телекоммуникациялық қадағалау, ресурстар және мониторинг орталығының (TERM Cell) Бас директорының көмекшісімен (ADG) байланысу қажет. Бангалор, Ченнаи, Хайдарабад, Гургаон, Ұлттық астаналық аймақ, Ахмадабад, Мумбаи және Пуне – Үндістандағы жетекші IT қалалары болып табылатын І деңгейлі қалалар. Осы қалалардағы инфрақұрылым құнының өсуіне байланысты көптеген BPO компаниялары Нашик, Сангли, Аурангабад (Махараштра), Мангалор, Майсур, Хубли-Дхарвад, Белгаум, Коимбатор, Нагпур, Тричи, Каликут, Кочи, Тривандрум, Чандигарх, Мохали, Панчкула, Бхубанешвар, Джайпур, Вишахапатнам, Райпур және Лакхнау сияқты ІІ деңгейлі қалаларға қызметтерін көшіруде. Джамму және Кашмир аутсорсинг үшін жаңа орталықтарға айналды. ІІ деңгейлі қалалар І деңгейлі қалаларға қарағанда бизнес процестеріне жұмсалатын қаражатты азайтады, бірақ олардың инфрақұрылымдық жүйесі сенімділігі төмен болуы мүмкін, бұл арнайы операцияларға кедерес келтіруі мүмкін. Үндістан Үкіметі жекеменшік инфрақұрылымдық корпорациялармен серіктестікте елде жан-жақты дамуды қамтамасыз ету және берік инфрақұрылым құру жөнінде жұмыс істеп жатыр.

Үндістанның BPO-ны дамыту бағдарламасы

"Цифрлық Үндістан" бағдарламасы "Үндістанның бизнес-процестерін дамыту схемасын" (IBPS) енгізді, мақсаты – Үндістанның 2 және 3 деңгейдегі қалаларында, сондай-ақ ауылдық аймақтарда жұмыс орындарын көбейту. Бұл бастама Премьер-министр Нарендра Модидің "Цифрлық Үндістан" бағдарламасының бір бөлігі болып табылады және ел бойынша 48 300 BPO/ITES орын құруға ынталандыру мақсатын көздейді. IBPS аясында Pulsus Group 2023 жылдың наурыз айына дейін 4000 жұмыс орнын құрды, оның 75% әйелдерге арналған. Олардың үлесі нәтижесінде 41 крор рупий көлемінде қолдау қаржысы алынды. 2023 жылдың қыркүйегіне дейін 2008 жылдан бері 25 000 жұмыс орны құрылды, оның 5000-ы IBPS арқасында пайда болды. Министр Ражиев Чандрашекар бағдарламаны кеңейту ниетін білдірді.

Сындар

Үндістанның BPO индустриясы кейбір сарапшылардың сынына ұшырады. Нью-Йорк қаласындағы Сити университетінің Леман колледжі әлеуметтану кафедрасының профессоры Шейхзад Надим хабарлағандай, үндістандық колл-орталық қызметкерлері, АҚШ тұтынушыларының күтіктерін қанағаттандыру үшін, олар ауыстырған батыстық қызметкерлердің тілі мен мәнерін имитациялауға міндетті, тіпті қоңырау шалу кезінде ағылшын тіліндегі есімді уақытша қабылдауға да мәжбүр. Бұл факті болғанымен, Надим бұл уақытша американдықтарға ұқсас имиджге ену психологиялық стресске алып келеді және қызметкерлердің өз отандастарынан әлдеқайда көп табыс табатын батыстық тұтыну салтына бейімделуіне себеп болады деп мәлімдейді. Нью-Йорк университетінің Стерн бизнес мектебінің профессоры Жйоти Сарасвати аутсорсинг индустриясының саяси ықпалы экономикалық үлесінен асып түседі және индустрияға ұлттық экономиканың басқа салаларына қарағанда Үндістан мемлекетінің қолдауы мен ресурстарын алуға мүмкіндік берді, мұнда дамудың нәтижелері әлдеқайда жоғары болар еді. Аутсорсинг жасағанда, тек Үндістанға ғана емес, кез келген аймаққа, ескеру қажетті бір маңызды мәселе – Интеллектуалдық меншікті қорғау. Компаниялар өз жұмысын аутсорсингке бергенде, аутсорсингке беру алдында процеске қатысты негізгі білімдерін азайтуы керек. Олай етпесе, аутсорсингтік компания аутсорсингке тапсырыс беруші ұйымның бизнесі туралы жеткілікті білім алып, кейіннен өз елінде немесе халықаралық деңгейде ұқсас қызметтерді ұсыну арқылы олармен бәсекелесе алады.