Манья (б.з.д. 440-399 жж.) – Кіші Азиядағы Дардан патшалығының әйел-тираны. Ксенофон еңбектерінде айтылады, оның билігі Фарнабаз II қолдауымен сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Парсы әкімі (б.з.д. 440 ж. – б.з.д. 399 ж.)
Persian governor (c.440 BC–c.399 BC)
Мания немесе Маня (Μανία; б.з.д. 440 ж. – б.з.д. 399 ж.), негізінен Ксенофонт арқылы белгілі, Кіші Азиядағы ежегіткі Дардан қаласының бағынышты сатрабы және тиран билеушісі болған. Оның күйеуі Зенис парсы сатрабының қолдауымен Дарданда тиран ретінде билік жүргізді. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның орнын Мания тиран ретінде басты. Грек қала-мемлекетінде әйелдің тиран болуы сирек кездесетін жағдай еді. Зенис сияқты, ол да өзінің билігін нығайту үшін Фарнабаз II-нің қолдауына мұқтаж болды. Ксенофонттың айтуынша, ол өзінің мұрагерлік орнын алу үшін оның қолдауына жүгінген кезде, Фарнабаз II мен оның сарайдағы ықпалды мүшелеріне көптеген сыйлықтар берді. Билеуші ретінде Мания бағынышты сатрап ретінде адалдығымен танымал болды. Ол өзінің сатраптық міндеттерін өзінің жалдамалы әскерімен Фарнабаз II-нің әскеріне көмек көрсету арқылы атқарды. Ол бүлікші Мизиялықтар мен Писидиялықтарға қарсы науқандарға қатысып, Лариса (Троада), Хамахитос және Колонай қалаларында парсы билігін қамтамасыз етті. Ол жалдамалы әскерінің шайқастарына көлік немесе жекпе-жек арбасында қатысып, ешқашан жеңілмеді. Ксенофонттан кейін Полиен оны керемет әскери қолбасшы ретінде сипаттаған. Манияны замандас грек ерлердің жылнамалары құрметпен сипаттаған. Оның Фарнабаз II-мен қарым-қатынасы өте жақсы болды, және Ксенофонт саяси мәселелер бойынша оның пікірін сұрағанын жазды. Ол, сондай-ақ оның он жеті жасар ұлы, күйеуінің баласы Мейдиаспен өлтірілді. Фарнабаз II Мейдиасқа оның мұрагері ретінде қолдау көрсетуден бас тартты, ал азаматтар оны мұндай қызметке қабылдауға дайын емес еді. Қылмыстан кейін көп ұзамай қала спарталық генерал Дерсилидаға берілді.
Mania or Manya (Μανία; c. 440 BC – c. 399 BC), known primarily through Xenophon, was a Dardanian sub satrap as the tyrant ruler of ancient Dardanus in Asia Minor. Her husband Zenis ruled Dardanus as tyrant with the support of the Persian satrap. When he died, she succeeded him as tyrant ruler. It was unusual for a woman to succeed as tyrant in a Greek city state. Like Zenis, she also needed the support of Pharnabazus II to secure her rule. According to Xenophon, she gave many gifts to Pharnabazus II and the influential members of his court when she successfully applied for his support in her succession. As ruler, Mania was known for her loyalty as sub satrap. She fulfilled her duties as sub satrap by paying her tributes as well as assisting Pharnabazus II's military with her army of mercenaries. She participated in campaigns against the rebellious Mysians and Pisidians, and secured Persian rule in the cities of Larisa (Troad), Hamaxitos and Kolonai. She attended the battles of her mercenaries in a carriage or chariot, and was never defeated. Polyaenus, following Xenophon, describes her as an excellent general. Mania was described with admiration by contemporary male Greek chronicles. Her relationship with Pharnabazus II was very good, and Xenophon writes that he asked for her opinion on political issues. She, as well as her seventeen year old son, were both murdered by her son in law Meidias. Pharnabazus II refused to support Meidias as her successor, and the citizens were reportedly unwilling to accept him as such. Shortly after the murder, the city surrendered to the Spartan general Dercylidas.