Кіріспе

Шығарма кейіпкерлері. «Пиноккионың оқиғаларындағы» кейіпкерлер. Түлкі мен Мысық (; "мысық пен түлкі") – итальян жазушысы Карло Коллодидің 1883 жылғы «Le avventure di Pinocchio» («Пиноккионың оқиғалары») кітабындағы басты антагонисттер, сондай-ақ Колесник пен Қорқынышты Жыланбалық сияқты екі ойдан туған кейіпкер. Олар Пиноккионы алдап, оны өлтіруге талпынатын кедей алаяқтар ретінде бейнеленген. Олар мүгедек екенін көрсетеді: Түлкі ақсақ, ал Мысық соқыр. Түлкі Мысықтан ақылдырақ көрінеді, ал Мысық көбінесе Түлкінің сөзін қайталаумен ғана шектеледі.

Кітаптағы рөлі

Пиноккио екеуін Маниафуоконың театрынан бес алтын секвенмен шыққаннан кейін кездеседі, содан кейін Түлкі Пиноккионың әкесі Мистер Геппеттоны танимын деп мәлімдейді және Пиноккиоға Асылқұйрықтардың жеріне (Paese dei Barbagianni) баруды ұсынады, ал содан кейін – «Ғажайыптар алаңына» (Il campo dei Miracoli), онда монеталарды ақша өндіретін ағашқа айналдыруға болады. Ақ қарақұс Пиноккионы осы өтіріктерге қарсы ескертеді, бірақ оны Мысық жеп қояды. Түлкі бұл оқиғаны қарақұстың тым көп сөйлейтінімен түсіндіріп жасырады. Екеуі Пиноккионы Қызыл раковина мейрамханасына (Osteria del Gambero Rosso) алып барады, онда олар тойып жеп, түн ортасында оятуды сұрайды. Белгіленген уақыттан екі сағат бұрын олар Пиноккионы тастап кетеді, тамақтың құнын оның бір секвенімен төлейді және мейрамхана иесіне Мысықтың үлкен баласы ауырғандықтан, олар Пиноккиомен Ғажайыптар алаңында кездесетінін айтуын тапсырады. Пиноккио мейрамханадан шыққанда, екеуі оған кісі өлтірушілер кейпінде шабуыл жасайды, ал одан кейін болған күрес барысында Пиноккио Мысықтың аяғын шағып алады. Кісі өлтірушілер Пиноккионы ағашқа байлап қояды, бірақ ол Түркіз шашы бар Перінің көмегімен құтылады, ол Пиноккионы түсіру үшін сұңқарды шақырады. Келесі күні Пиноккио екеуін тағы да кездестіреді, бірақ олар оны асып өлтіруге тырысқан кісі өлтірушілер екенін білмейді. Пиноккио Мысықтың аяғына таңғыш байланғанын байқағанда, Түлкі Мысықтың оны аш қасқырды тойдыру үшін кесіп тастағанын айтады. Олар Пиноккионы Ақша ұрлаушылар (Acchiappacitrulli) қаласына алып барады, онда монеталар көп ұзамай жерге көміледі. Пиноккио болмағанда, екеуі секвендерді қазып алып, қашып кетеді. Пиноккио осы туралы оны алдағаны үшін мазақтайтын тотықұстан біледі. Кітаптың соңында Пиноккио Геппеттоның жазылуы үшін орын іздеп жүргенде Түлкі мен Мысыққа тағы да кездеседі. Бірақ бұл жолы екеуі кедейленіп қалған, ал Түлкі енді толықтай аңқып, түктері азайған және құйрығы жоқ (Түлкі өзінің құйрығын кесуге мәжбүр болды, өйткені ол оны тамақ сатып алу үшін сатқан), ал Мысық толық соқыр болып қалған. Олар тамақ немесе ақша сұрайды, бірақ Пиноккио олардың зұлымдықтары үшін олардың бақытсыздықтарына лайық екенін айтып, олардан бас тартады. Содан кейін ол «жалған достарымен» қоштасып кетеді.

Намысты Джон мен Гидеон (Дисней)

1940 жылғы Диснейдің «Пиноккио» фильмінде Түлкі мен Мысық Дж. Уортингтон Фолфелло (немесе «Адал Джон»; Уолтер Кэтлетт дауыстаған) және Гидеон (оның ішкісін Мел Бланк берген, ал оның үнсіз комедиялық қимылдары Маркс ағайындарының үнсіз мүшесі Харпо Марксқа ұқсас) деп аталған. (Уортингтон Фолфеллоу аты жарнамалық материалдарда болғанымен, фильмде ешқашан айтылмайды.) Бұл екеуі түпнұсқа кейіпкерлерден бірнеше жағынан өзгеше: олар әлі де кедей, бірақ кемтарлықты құбылдамайды және Пиноккионы Стромболидің (фильмдегі Манджиафуоконың аналогы) қуыршақ қойылымына (Пиноккио оны өзі таба алмағаннан гөрі) қосылуға, сондай-ақ Көлікшімен жұмысқа алынып, Ылқылы аралға баруға көндіреді. Олар Пиноккионы өлтіруге тырыспайды, бірақ Адал Джон бір көріністе Көлікшіге, егер жұмысқа қатысты ақша әдеттегіден көп болса, олар өлтіруге дайын екенін айтады. «Кереметтер алаңы» атты қосымша сюжет желісі де фильмде жоқ. Адал Джон сауатсыз болып көрінетін эксцентрикалық актер ретінде бейнеленеді (ол Пиноккионың оқулығын кері қарап «оқитын» көріністен көрінеді), ал Гидеон – Адал Джонды жиі кездейсоқ қиындыққа түсіретін ақымақ мылқау. Гидеон үш рет ішкісінен басқа фильм бойында үнсіз болады. Фильмнің алғашқы сценарийінде Адал Джон мен Гидеон үшінші рет Пиноккиомен кездескеннен кейін полицияға ұсталатын көрініс болған, бірақ бұл көрініс себептері белгісіз, мүмкін уақыт шектеулері мен/немесе шығындар салдарынан фильмнің соңғы нұсқасынан алынып тасталған. Кейіпкерлер 1947 жылғы Диснейдің «Күлкілі және әдемі» фильмінде Микки Маустың сиырына алмастырған сиқырлы бұршақтардың иелері ретінде қайта пайда болуы мүмкін болған, бірақ бұл идеядан бас тартылды. Пиноккиоға негізделген видео ойында Адал Джон мен Гидеон бірінші деңгейде жау ретінде пайда болады. Бұл екеуі RPG видео ойынында да пайда болуы жоспарланған еді Kingdom Hearts 358/2 Days (2009), бірақ кеңістік шектеулеріне байланысты жойылды. Диснейдің «Пиноккионың уәдесі» кітабында Адал Джон мен Гидеон Пиноккионың Геппеттоның досы Романо ханымға кукушкалы сағатты беру үшін қалаға бара жатқанын көреді, содан кейін ол циркке шақырылады. Адал Джон сағатты басқа жерде сатуға тырысады, ал Гидеон Пиноккионы екі мерзімі өткен билетпен циркке алып барады, бірақ кішкентай баланы қабылдаушы ескерткенде тастап кетеді. Пиноккио цирктен шығып, Адал Джонның алдауын жергілікті полицияға хабарлағаннан кейін, Адал Джон полиция қызметкерінен қашып, Пиноккио сағатты Романо ханымға береді. Диснейдің «Императордың жаңа киімдері» ертегісінің адаптациясы бойынша жазылған кітапта Адал Джон мен Гидеон киім тігушілер болып, императорды алдайды (осы кітапта ханзада Джон бейнеленген). Адал Джон мен Гидеон «Патшалық сақшылары» кітаптар сериясының бесінші кітабында да пайда болады. Олар Overtakers деп аталатын Дисней жауларының легионының мүшелері болып табылады және Shell Game кітабының алтыншы тарауында Финнмен шайқасады. Адал Джон – Диснейдің «Сиқырлы патшалықтар» мобильдік ойынында ойналатын кейіпкер. Адал Джон мен Гидеон 2022 жылы Диснейдің «Пиноккио» фильмінің CGI нұсқасында пайда болады, онда біріншісінің дауысын Киган Майкл Ки береді.

Басқа медиада

1936 жылғы кеңестік "Алтын кілт" немесе "Буратиноның оқиғалары" кітабында олар Түлкі Алиса және Мысық Базилио деп аталды. 1959 жылғы кітаптың анимациялық бейімделуінде оларды түпнұсқа нұсқасында Елена Понсова және Владимир Лепко дауыстаған. 1975 жылғы фильмде олардың рөлін Ролан Быков пен Елена Санаева ойнады. 1947 жылғы итальяндық "Пиноккионың оқиғасы" ("Le avventure di Pinocchio") фильмінде Түлкі мен Мысықты Анджело Таддеоли мен Пьетро Томмей сомдады. Олар 1952 жылғы Piccolino no Bōken аниме сериясында көрінеді. 1960-61 жылдары Rankin/Bass Productions теледидарымен түсірілген "Пиноккионың жаңа оқиғалары" фильмінде Түлкі мен Мысықты Foxy Q. Fibble және Cool S. Cat деп атады, олардың дауыстарын Ларри Д. Манн мен Пол Клигман берді. Түлкі мен Мысық 1972 жылғы "Пиноккионың оқиғалары" атты шағын серияда пайда болды, оның рөлін Франко мен Чиччо сомдады. Олар Mangiafuoco үшін комедиялық кейіпкерлер ретінде жұмыс істейтін адамдар ретінде бейнеленеді, түлкі мен мысық сияқты макияж киеді. Кейін олар жұмыстан босатылып, Пиноккионың монеталарын ұрлауға тырысады. 1972 жылғы "Пиноккионың оқиғалары" (режиссері Джулиано Ценци) анимациялық фильмінде Түлкі мен Мысық (итальян нұсқасында Серджио Тедеско мен Манлио Де Анжелис, ал ағылшын тілінде Алан Суес пен Дон Мессик) кітаптағы сипаттамаға сәйкес келеді: жұп денелік жағынан мүгедек болып көрінеді және Пиноккионы Кереметтер өрісіне азғырады. Кітаптағыдай, Түлкі екеуінің ішіндегі ең сөйлегіш, ал жұп Пиноккионы оның монеталары үшін өлтіруге тырысады, бірақ Мысық кітаптағыдай аяғын жоғалтпайды. Фильмнің соңында екеуі кедейленеді, бірақ Түлкі кітаптағыдай құйрығын да, түбісін де жоғалтпайды. "Пиноккио: Сериялар" (1972) фильмінде Түлкі Джек деп аталады, ал Мысықтың орнына Вилли есімді қызылша келеді. Түлкі мен Мысық - Ранкин/Басстың тағы бір адаптациясының негізгі қарсыластары, "Пиноккионың Рождествосы" (1980), оларды Ален Свифт (Клоде Рейнстің кейіпкері) және Пэт Брайт дауыстаған. Бұрын олар Пиноккиомен "дос" болып, оған көптеген жаман әдеттерін үйреткен. Олар мүгедектікті жалғандай бермейді, ал Мысық кітаптағыдай әйел. Олар Пиноккиоға "Кереметтер өрісі" сияқты амал жасаса, сол амалдың құрамында күн бату кезінде бірнеше монетадан өсетін шырша бар еді, олар тек ағаш өсе алмағанын айтты. Түлкі мен Мысық Пиноккионы балаларына беретін бай герцог үшін жұмыс істейтін саналы жүргізушіге сатуға тырысады. Леди Азора Пиноккионың болашағын көріп, оны нағыз балаға айналу жолында адастыратынын айтса, Пиноккио Түлкі мен Мысықтың терезеден оған қол сілтеп жатқанын көреді. 1987 жылғы анимациялық фильмде "Пиноккио және түннің императоры" (Пиноккио оқиғасының жалғасы ретінде қызмет етеді), Пиноккио Түлкі мен Мысыққа өте ұқсас көлеңкелі жануарлар кейіпкерлерінің жұбымен кездеседі: Сильвестр Дж. Скалауг (Эд Аснер дауыстаған) және Игорь (Фрэнк Уэлкер дауыстаған) есімді ракун мен маймыл. Бастапқы оқиғаның кейіпкерлері сияқты, Скалауг пен Игорь фильмнің бірінші жартысында Пиноккионы екі рет алдап, алдап алған алаяқтар ретінде бейнеленген. Алайда, Пиноккио оларды алып барракудадан құтқарып алғаннан кейін олар оның одақтастары ретінде қайта құрылады. Ұзақ оқиғадан кейін Пиноккио, Скалауг және Игорь өздерінің өзімшіл құмарлықтарына берілмеуді қиын жолмен үйреніп, Пиноккио екеуіне өзімен және әкесімен бірге фильмнің соңында үйге оралуға рұқсат береді. 1992 жылғы GoodTimes Entertainment компаниясының "Пиноккио" атты бейнебаянға бейімделгенінде Түлкінің орнына Қасқыр пайда болды, Мысық битник сияқты сөйлейді, екеуіне де Кам Кларк дауыс берді. Екеуі Пиноккионың алтын монеталарын нысанаға алады және Пиноккионы өлтіруге тырыспайды. Фильмнің соңында, Қасқыр мен Мысықты полиция қызметкері ұстайды, өйткені Пиноккио оларды арадан өтіп бара жатқан арпа арбасында көреді. Олар Пиноккиодан оларға кепілдік беруін сұрайды, содан кейін Пиноккио полиция қызметкеріне оның ақшасын ұрлағанын айтады. Полиция қызметкері содан кейін күріш арбасын шығарып, Пиноккиоға жасағандары ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыратынын айтады. 1996 жылғы "Пиноккионың оқиғалары" фильмінде (режиссер Стив Баррон), Түлкі мен Мысықты (оларды Роб Шнайдер және Бебе Неувирт бейнелеген) Вольпе ("түлкі" итальян тілінде) және Фелинет деп атайды және Мангиафукомен (осы бейімделуде Лоренцини деп аталады) одақтас адамдар ретінде бейнеленеді. Фелинеттің рөлі кері ауысқан, ол әйел болып табылады және басым рөлді атқарады, ал Вольпе - бұл қосалқы көмекші. Олар Пенокиомен алғашқы кездесуінде пайда болады, оны Геппето алып кетеді, ал Вольпе мен Фелинетке Пиноккио тек өзінің теңдестерімен ойнайды дейді. Вольпе мен Фелинет кейін Пиноккионың нан пісіретін дүкенде жасаған шатақтарын көреді, тіпті полиция келгенде де. Романдағыдай, жұп Пиноккионы монеталарын беруге алдап, оны Кереметтер өрісіне (монастырға жақын бейнеленген) апарып, ақшаны ұрлайды. Соңында, олар Пиноккиодан су ішуге алданып, оның суы ақ тастарды алтынға айналдырады деп айтады, бұл оларды кадрдан тыс нағыз түлкі мен мысыққа айналдырады. Олар фермер ұстап, үй жануарлары ретінде ұсталып алынған, содан кейін Пиноккионы қалада көреді. Вольпе "Осы баладан қатты жек көресің бе?" деп сұрайды, ал Фелинет "Мен сені жек көремін" дейді. "Пиноккионың жаңа оқиғалары" (The Adventures of Pinocchio) фильмінің жалғасы, Вольпе мен Фелинет (оларды Саймон Шатцбергер мен Сара Александер сомдаған) Лоренцинидің жесірі, Мадам Фламбоның (іс жүзінде Лоренцинидің өзі) басқаратын циркіне тиесілі, олар сол жерде адам тәрізді пішінде көрсетіледі және олардың кінәсін Пиноккиоға жасайды. Екеуі Пиноккио мен Лампвикті Мадам Фламбоға оның эликсирін сатып алуға жетеледі, ол Пиноккио мен Геппеттоны қуыршақтарға айналдырады, ал Лампвикті есекбалыққа айналдырады. Пепе Шаңырақтың (Дварф Шоумен) түрінде Пиноккионы алып кеткенде, Вольпе мен Фелинет Геппеттоның қуыршақ пішінін алып кетеді. Соңында, олар Пиноккио мен Геппеттоны қалпына келтірген суға өздерінің адам пішінін қайтаруға тырысып, сәтсіз аяқтайды, сонымен қатар Лоренциниді адам тәрізді теңіз жануарына айналдырады. Геппетто цирктің иесі болғаннан кейін, Вольпе мен Фелинет танго билегенін көруге болады. Түлкі мен Мысық "Бақытты соңы: Әр балаға арналған ертегілер" ("Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child") нұсқасындағы "Пиноккио" фильмінде пайда болды, онда оларды Редд Фокс (Барри Дуглас дауыстаған) және Спорты (Фрэнклин Ажае дауыстаған) деп атады. Түлкі мен Мысық 2002 жылғы "Пиноккио" фильмінде де пайда болды, онда итальяндық нұсқада оларды комедиялық дуэт Fichi d'India (Бруно Арена мен Макс Каваллари) сомдады, ал ағылшын тіліндегі дауыстарын Чич Марин мен Эдди Гриффин берді. Бұл фильмдегі кейбір жануарлар кейіпкерлері сияқты, олар мұртты құлақтары мен тістері бар адамдар ретінде бейнеленеді. Олар Пиноккионы Grabadimwit сыртындағы Кереметтер шалғынына монеталарын отырғызуға алдайды, бірақ Пиноккионың монеталарын алып алғаннан кейін қайтадан көрінбейді. "Пиноккио 3000" фильмінде Каб пен Родо (Мэтт Холланд пен Джек Дэниел Уэллс дауыстаған) Түлкі мен Мысыққа негіделген екі робот, олар Мэр Скамбонидің қызы Марленеге тиесілі. Түлкі мен Мысық 2008 жылғы "Пиноккио" атты шағын серияда пайда болды, оларды Тони Берторелли мен Франческо Паннофино сомдады. ABC телеарнасының "Бір уақытта" ("Once Upon a Time") сериалында Мартин мен Мирна (оларды Гарри Гронер мен Кэролин Хеннеси сомдаған) Джиминидің ата-анасы, алдаушылар ретінде жұмыс істейді, бұл Түлкі мен Мысыққа сілтеме жасайды. Эмма мен Грэм да Уортингтонның киімдері сататын дүкенінің басында келеді, бұл Honest John-ның толық аты, Джон Уортингтон Фолфеллоуға сілтеме болуы мүмкін. Түлкі мен Мысық 2012 жылғы "Пиноккио" фильмінде пайда болды, итальяндық нұсқасында оларды Маричча Аффиато мен Маурицио Микели, ал канадалық ағылшын тіліндегі нұсқасында Соня Балл мен Тор Бишоприк дауыстаған. Бұл нұсқада...