Элена Ледда: Сардинияның дауысы

Кіріспе

Италиялық әнші, Сардиниядан (1959 жылы туған) Елена Ледда (17 мамыр 1959 жылы Селаргиус қаласында туған) – итальяндық әнші, Сардиниядан.

Ерте өмір

Кальяри маңында дүниеге келген Ледда консерваторияда гобой және ән өнерін оқыды.

Мансап

Сопранолық дауысы операға өте қолайлы болды, ол мансабының басында операны орындады, бірақ туған Сардиниясының халық әндері оны қызықтырды және ол ақырында негізінен осы жанрда жазды. 1970-ші жылдардың соңында Cooperativa Teatro di Sardegna-мен жұмыс істеді, халықаралық гастрольдерде болды және жазбалар жасады. Сардиниялық кинорежиссер Джанфранко Кабидду оны өзінің тікелей музыка мен кинодан жасалған қоспа жобасы – Sonos de Memoria үшін таңдады, онда 1930-шы жылдарға тән Сардинияның кинокадрлары мен қазіргі сардиниялық музыканттардың осы кадрларға қосылып ойнауы көрсетілді. Sonos Паоло Фресу сияқты басқа сардиниялық музыканттармен бірге әлемді аралады. 2006 жылы Ледда ұзақ жылдар бойы серіктес болған Мауро Палмас жазған және продюсерлік еткен Visioni di Sardegna жобасына қатысты, ол Luce Institute архивінен Сардинияның кинокадрларын қалпына келтірді және RAI теледирижері Родольфо Роберти басшылығымен 18 музыкантты біріктірді. Грек әншісі Савина Яннату осы жобаға қатысуға шақырылды. Савина Яннатумен бірлескен жұмысы 2006 жылдың наурыз айының соңында Афинадағы Half Note клубында өткен он концертке әкелді. Бұл Грекиядағы сыншылардың жоғары бағасына және теледидарда қызығушылыққа ие болды, соның нәтижесінде Tutti Baci (Lyra 1095) атты CD жарық көрді, онда Мауро Палмас пен Primavera en Salonico да қатысты. Леддамен бірге жұмыс істегендердің қатарында Лестер Боуи, израильдік әнші Ноа, Мария дель Мар Бонет (Мальорка), Паоло Фресу, Андреас Фолленвейдер, Дон Черри және Нана Васконцелос бар. 2005 жылы Елена неаполитандық скрипкашы Лино Каннавакциуоломен (Пеппе Барраның скрипкашысы және қазіргі Noa тобының таңдаған құрамының негізін қалаушы) бірлесіп Amargura CD-ін шығарды. BBC-дің Энди Кершоу Ледда туралы былай деді: "Мен Сардиния музыкасы туралы бағдарлама жасау үшін оңтүстікке сапар жоспарладым, тек Еленаның дауысы жазылған CD-нің әсерімен. Біз Сардинияға бардық және мен әсерге қалдым. Елена мен оның тобы Сардинияның дәстүрлі музыкасын жасауда барлық негізгі аспаптарды қолданады, ал «дәстүрлі сардиниялық» аспаптарды көруге болмайды, бірақ ол өте дәстүрлі және ең бастысы – негізгі емес сияқты дыбыстайды. Олар шынымен ерекше және жаңарып тұратын дыбысқа қол жеткізді. Бұл Сардиния дәстүріне терең байланысты, бірақ сонымен бірге заманауи." 2007 жылы Андреа Пародимен бірлескен жазба жасалды, бірақ ол жұмысты аяқтамай қайтыс болды. Ледда Пародидің қоштасу рәсімінде ән орындады.

Her soprano voice was suitable for opera, which she performed early in her career, but she was attracted by the folk singing of her native Sardinia and eventually recorded primarily in that genre. She worked with Cooperativa Teatro di Sardegna in the late 1970s and has toured and recorded internationally. She was chosen by Sardinian movie director, Gianfranco Cabiddu, to be the leading voice for his live music/cinematic mix project, Sonos de Memoria, featuring film footage of Sardinia from the 1930s and leading contemporary Sardinian musicians playing over the film. Sonos toured the world with other Sardinian musicians such as Paolo Fresu. In 2006, Ledda participated in Visioni di Sardegna, written and produced by her longtime collaborator Mauro Palmas, who restored film footage of Sardinia from the Luce Institute, and assembled 18 musicians under the direction of RAI TV director, Rodolfo Roberti. Greek singer Savina Yannatou was invited to feature in the project. Her collaboration with Savina Yannatou resulted in a series of ten concerts at the Half Note club in Athens at the end of March 2006. This met with critical acclaim and TV interest in Greece, and resulted in a CD (Tutti Baci, Lyra 1095) also featuring Mauro Palmas and Primavera en Salonico. Ledda's collaborators have included Lester Bowie, Israeli singer Noa, Maria del Mar Bonet (Mallorca), Paolo Fresu, Andreas Vollenweider, Don Cherry, and Nana Vasconcelos. In 2005 Elena collaborated with Neapolitan violinist, Lino Cannavacciuolo (Peppe Barra's violinist and original founder of the Solis String Quartet, now Noa's band of choice) to produce her CD Amargura. The BBC's Andy Kershaw said of Ledda, "I planned a trip south to make a program about Sardinian music, almost solely on the evidence of a CD I was given of Elena's voice. We went to Sardinia and I was blown away. Elena and her band make traditional music from Sardinia using all the mainstream instruments, with hardly any 'traditional Sardinian' instruments in sight, yet it sounds so traditional and so not mainstream. They have achieved a truly unique and refreshing sound. Clearly rooted to Sardinian tradition, yet so modern." A 2007 recording was done with Andrea Parodi, who died before completing the work. Ledda sang at Parodi's funeral.