Криттік Жүгірші: Ұлыбритания орденінің иесі Георгий Психондакистің өмірі мен ерлігі
George Psychoundakis
Георгий Психоундакис – герой греческого Сопротивления на Крите во Второй мировой войне. Автор мемуаров "Критский гонец", переводчик классики на критский диалект.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Георгий Психондакис (Γεώργιος Ψυχουντάκης; 3 қараша 1920 жыл - 29 қаңтар 2006 жыл) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Криттегі грек қарсыласының мүшесі және соғыстан кейін жазушы болған. 1941-1945 жылдар аралығында неміс басқыншылығы кезінде Криттегі қарсыласының бір бөлігі ретінде Арнайы операциялар атқарушысы (SOE) операцияларында хабар жеңімпазы ретінде қызмет етті. Соғыстан кейінгі жылдары ол алғашқыда дезертир деп қате тұтқындалды. Түрмеде ол соғыс жылдарындағы естеліктерін жазды, ол "Криттік жүгіруші" деген атпен жарияланды. Кейіннен ол маңызды классикалық грек мәтіндерін крит диалектіне аударды. Соғысқа дейін ол малшы болса, соғыстан кейін көмір өртетін және кейін Криттегі неміс әскери бейіттерінің қараушысы болды.
George Psychoundakis BEM (Γεώργιος Ψυχουντάκης; 3 November 1920 – 29 January 2006) was a member of the Greek Resistance on Crete during the Second World War and after the war an author. Following the German invasion, between 1941 and 1945, he served as the dispatch runner for the Special Operations Executive (SOE) operations on Crete, as part of the Cretan resistance. During the postwar years he was at first mistakenly imprisoned as a deserter. While in prison he wrote his wartime memoirs, which were published as The Cretan Runner. Later he translated key classical Greek texts into the Cretan dialect. He had been a shepherd before the war and after it a charcoal burner and later caretaker of a German military cemetery on Crete.
Ерте өмір
Георгий Психондакис Аси Гония (Ασή Γωνιά) ауылында дүниеге келді, бұл Крит аралының батысындағы Муселас шатқалындағы бірнеше жүз адам тұратын шағын елді мекен. 1950 жылға дейін ауылға жол салынбаған еді. Ол Николас пен Анжеликаның соңғы ұлы болды. Ауылдың ең кедей отбасыларының бірі болған олар, едені топырақтан жасалған бір бөлмелі үйде тұрды. Ауыл мектебіндегі білімді ең төмен деңгейде алғаннан кейін, ол қойшы болып, отбасының азын-ау қой-ешкісін бақты. Ол аралдың өзінің бұл бөлігін жақсы білді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде адамдар қару-жарақ сақтау үшін және өмір сүру үшін үңгірлерді пайдаланды. Олар хабарламалар, тауарлар мен адамдарды ешкі жолдары арқылы тасыды. Критте сыртқы билікке қарсы тұру дәстүрі болды; арал шамамен 40 жыл бұрын, 1898 жылы Осман империясынан тәуелсіздік алған. Ұзақ жылдар бойы болған көптеген көтерілістер мен таулы жерлер, тәуелсіз мінез-құлықты сақтауға және қару-жарақ алып жүруге, оны қолдануға дайын болуға көмектесті.
George Psychoundakis was born in Asi Gonia (Ασή Γωνιά), a village of a few hundred people high in the Mouselas valley in western Crete. The village was not serviced by a road until the 1950s. He was the penultimate son of Nicolas and Angeliké. One of the poorest families in the village, they lived in a one room home with an earth floor. After a minimum of education in the village school, he became a shepherd, tending his family's few sheep and goats. He developed an intimate knowledge of his part of the island. During the Second World War, people used the caves to live in and to store weapons. They traveled the goat tracks to carry messages, goods and people. Crete had a tradition of resistance to rule by outsiders; the island had, about 40 years previously in 1898, obtained its independence from the Ottoman Empire. Numerous insurrections during the long occupation, together with the mountainous terrain, helped maintain an independence of character and willingness to bear and use arms.
Соғыстан кейінгі өмір
Бостандыққа шыққаннан кейін Психондакис дезертир деп тұтқындалды және британдықтардың BEM (Британ империясының орденінің медалі) және соғыс кезіндегі қызметі үшін 200 фунт стерлинг сыйлық алғанына қарамастан 16 ай бойы қамауда болды. Қамауда отырғанда ол СОЭ-дегі және крит қарсылық қозғалысындағы қызметі туралы естеліктерін жазды. Оның бұрынғы бастығы Патрик Ли Фермор, кейіннен сэр Патрик, оның жағдайын кездейсоқ біліп, түсініспеушілікті жойып, оның босатылуын қамтамасыз етті. Оның қолжазбасын оқығаннан кейін Ли Фермор оны ағылшын тіліне аударды және 1955 жылы «Криттік жүгіруші» деген атпен басылымға шығаруға көмектесті. Кітап содан бері көптеген еуропа тілдеріне аударылды. Түрмеден босатылғаннан кейін Психондакис алдымен азаматтық соғысқа қатысуға мәжбүр болды. Содан кейін ол кітабы жарық көргенге дейін Крит тауларында көмір өртеп, отбасын асырады. Осы кезеңде ол «Бүркіттің ұясы» атты кітабын жазды, онда оның туған жері Аси Гония маңындағы тау ауылдарының тұрмыс-тіршілігі мен салты туралы айтылады. Бұл кітапты әлеуметтік антрополог доктор Барри Мачин 1967 және 1968 жылдары Джордж Психондакиспен бірге Аси Гонияны антропологиялық тұрғыдан зерттегенде ағылшын тіліне аударды. Барри Джорджпен жұмыс істеу үшін бірнеше рет оралды, олар тығыз дос болды. Мачин өзінің зерттеулеріне негізделген «Жауынгерлер мен бойжеткендер: Крит тау ауылындағы гендерлік қатынастар» (1988) атты видео түсірді. Психондакис – дарынды жазушы, керемет есте сақтау қабілетіне ие және табиғи антрополог еді. Ол өте кедей болғандықтан, тіпті қалам мен қағаз сатып алуға да шамасы жетпеді. 1968 жылы Барри оған 5х4 дюймдік карталар мен қаламдардың үлкен жиынтығын қалдырды, сонда ол жаза алатын болды. Ол сол жылы «Илиаданы» аударуды бастады. Психондакис крит мәдениетіне зор үлес қосты. Ол крит ауыз әдебиеті дәстүрін жақсы білді және өзі де өлеңдер жазды. Психондакис Гомердің «Илиада» (560 бет) және «Одиссея» (474 бет) шығармаларын ежелгі грек тілінен крит диалектіне аударды. Осы еңбегі үшін оны Афина академиясы марапаттады. 1974 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін Психондакис грек қарсыласы Манолис Патеракиспен бірге Малемеден жоғарырақ орналасқан 107-ші төбедегі неміс әскери зиратын күзетті. Джордж Психондакис 1970 жылдары Критке қайта жерленген кезде Бруно Брауэрді жерледі.
After the liberation, Psychoundakis was arrested as a deserter and was confined for 16 months despite having been honoured by the British with BEM (Medal of the Order of the British Empire for Meritorious Service) and £200 as an award for his services during the war. While in confinement he wrote his memories of service in the SOE and the Cretan resistance movement. His former superior Patrick Leigh Fermor, later Sir Patrick, discovered his plight by accident and managed to secure his release by clearing up the misunderstanding. After reading his manuscript, Leigh Fermor translated it into English, and assisted in getting it published, under the title The Cretan Runner in 1955. The book has since been translated into a number of European languages. After his release from prison, Psychoundakis was first forced to fight in the civil war. Then he worked as a charcoal burner in the Cretan mountains to support his family until his book was published. During this period, he wrote the book The Eagle's Nest, which deals with the life and customs of the mountain people in the villages near his home of Asi Gonia. This book was translated into English by Dr Barrie Machin, the social anthropologist, who worked with George Psychoundakis in 1967 and 1968 on an anthropological study of Asi Gonia. Barrie returned on numerous occasions to work with George, and they became very close friends. Machin made a video based on his research, Warriors and Maidens: Gender Relations in a Cretan Mountain Village (1988). Psychoundakis was a natural anthropologist as well as a gifted writer, with a phenomenal memory. His poverty was so great that he could not even afford pen and paper. In 1968 Barrie left him an enormous pile of 5" by 4" cards and pens so he could write. He started his translation of the Iliad that year. Psychoundakis made considerable contributions to Cretan culture. He learned much of Crete's tradition of oral poetry and also wrote. Psychoundakis translated Homer's works, Iliad (560 pages) and Odyssey (474 pages), from ancient Greek into Cretan dialect. For this he was honoured by the Academy of Athens. From 1974 until his retirement, Psychoundakis, together with another fighter in the Greek resistance, Manolis Paterakis, were caretakers at the German war cemetery on Hill 107 above Maleme. George Psychoundakis buried Bruno Brauer when he was re interred on Crete later in the 1970s.