Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дельфиндерді аулау әдісі
Method of hunting dolphins
Дельфиндерді қайықтармен бірге, әдетте шығанаққа немесе жағажайға айдап, аулау – дельфиндерді және кейде басқа шағын киттерді аулаудың бір тәсілі. Олардың теңізге немесе мұхитқа қашуына жол берілмейді, қайықтар мен торлармен шығу жолы жабылады. Бұл әдіспен дельфиндер әлемнің бірнеше аймағында ауланады, оның ішінде Соломон аралдары, Фарер аралдары, Перу және Жапония бар, олар осы тәсілді ең көп қолданады. Көптеген дельфиндер еті үшін ауланады, ал кейбіреулері дельфинарийлерге түседі. Аулаудың халықаралық деңгейде сындарға ұшырауына және етінің көбінесе ластануынан денсаулыққа қауіп тудыруына қарамастан, жыл сайын ондаған мың дельфин осылай ауланады.
Dolphin drive hunting, also called dolphin drive fishing, is a method of hunting dolphins and occasionally other small cetaceans by driving them together with boats, usually into a bay or onto a beach. Their escape is prevented by closing off the route to the open sea or ocean with boats and nets. Dolphins are hunted this way in several places around the world including the Solomon Islands, the Faroe Islands, Peru, and Japan, which is the most well known practitioner of the method. In large numbers dolphins are mostly hunted for their meat; some end up in dolphinariums. Despite the controversial nature of the hunt resulting in international criticism, and the possible health risk that the often polluted meat causes, tens of thousands of dolphins are caught in drive hunts each year.
Фарер аралдары
Фарер аралдарындағы кит аулау – ұзын қанатты пилот киттерді жағаға тікелей шығарып, сойып алу түрінде жүзеге асырылады. Бұл практика осы Солтүстік Атлантика аралдарына алғашқы викингтер қоныстанған шақтан бері келеді, демек, бұл аборигендердің кит аулауы деп есептелуі мүмкін. Бұл туралы 1298 жылғы «Қой хаты» – фарерлік заңда, норвегиялық Гулатинг заңына қосымша ретінде айтылған. Кит аулау фарерлік билік органдарымен қатаң реттеледі, жыл сайын шамамен 800 ұзын қанатты пилот кит және кейбір Атлантика ақ бүйірлі дельфиндер сойылады; көбінесе жаз айларында. Фарьер тілінде «гриндадрап» деп аталатын аулау коммерциялық емес және қоғамдық деңгейде ұйымдастырылады. Пилот китті омыртқа тігісімен тікелей союға арнайы сертификаты бар кез келген адам қатыса алады. Полиция мен Grindaformenn-ге гринда аймағынан адамдарды шығаруға рұқсат беріледі. 2008 жылдың қараша айында Фарер аралдарының бас медициналық қызметкері Хогни Дебес Йоенсен және ғалым Пал Вейхе Фарер үкіметіне жолдаған хатында пилот киттерінің жоғары сынап, полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) және ДДТ туындыларының деңгейіне байланысты адам тұтынуға жарамсыз деп санау керектігін ұсынды. Алайда, Фарер үкіметі кит аулауға тыйым салмады. 2011 жылдың 1 шілдесінде Фарер аралдарының тағамдық және ветеринариялық басқармасы пилот китінің еті мен майын жеудің қауіпсіздігі жөніндегі ұсынысын жариялады, ол бас медициналық қызметкерлердің ұсынысымен салыстырғанда кем қатаң болды. Жаңа ұсынымда айына бір рет кит еті мен майын жеу ұсынылады, жас әйелдерге, қыздарға, жүкті әйелдерге және бала емізуші әйелдерге арнайы ұсынымдар бар. 2002 жылдан 2009 жылға дейін кит етіндегі ПХБ концентрациясы 75%-ға, ДДТ деңгейі сол кезеңде 70%-ға төмендеді, сондай-ақ сынап деңгейі де азайды.
Whaling in the Faroe Islands takes the form of beaching and slaughtering long finned pilot whales. It has been practiced since about the time of the first Norse settlements on these North Atlantic islands, and thus can be considered aboriginal whaling. It is mentioned in the Sheep Letter, a Faroese law from 1298, a supplement to the Norwegian Gulating law. It is closely regulated by the Faroese authorities, with around 800 long finned pilot whales and some Atlantic white sided dolphins slaughtered annually; mainly during the summer. The hunts, called grindadráp in Faroese, are non commercial and are organized on a community level. Anyone who has a special training certificate on slaughtering a pilot whale with the spinal cord lance can participate. The police and Grindaformenn are allowed to remove people from the grind area. In November 2008, Høgni Debes Joensen, chief medical officer of the Faroe Islands and Pál Weihe, scientist, have recommended in a letter to the Faroese government that pilot whales should no longer be considered fit for human consumption because of the high level of mercury, PCB and DDT derivatives. However, the Faroese government did not forbid whaling. On 1 July 2011 the Faroese Food and Veterinary Authority announced their recommendation regarding the safety of eating meat and blubber from the pilot whale, which was not as strict as the one of the chief medical officers. The new recommendation says only one dinner with whale meat and blubber per month, with a special recommendation for younger women, girls, pregnant women and breastfeeding women. From 2002 to 2009 the PCB concentration in whale meat has fallen by 75%, DDT values in the same time period have fallen by 70% and mercury levels have also fallen.
Исландия
1950 жылдардың ортасында Исландиядағы балықшылар үкіметтен көмек сұрады, өйткені қасқыр киттер балық аулау жабдықтарына зиян келтіріп, Исландия суларынан оларды алып тастау қажет болды. Балық шаруашылығы сол кезде Исландиядағы жұмыс орындарының 20% құрағандықтан, экономикалық әсері зор болды. Исландия үкіметі АҚШ-тан көмек сұрады. Исландияда әуе базасы бар НАТО одақтасы ретінде АҚШ Әскери-теңіз күштері VP 18 және VP 7 патрульдік эскадрильяларын осы міндетті орындау үшін жөнелтті. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің мәліметінше, жүздеген кит автоматтары, ракеталар және тереңдік бомбаларымен өлтірілді. 1972 жылғы Теңіз сүтқоректілерін қорғау туралы заң мен 1976 жылы Вашингтонда қасқыр киттерді аулауға тыйым салынғаннан кейін (бұл туралы мақаланың кейінінде талқыланады), Исландияда қасқыр киттерді аулау қайта басталды, енді ойын-сауық индустриясы үшін тірі жануарларды ұстау мақсатымен. Ұсталған алғашқы екі қасқыр кит Голландиядағы Хардервик дельфинариумына жіберілді. Олардың бірі көп ұзамай SeaWorld-ке ауыстырылды. 1989 жылға дейін осы ұстаулар жалғасты, ал қалған жануарлар SeaWorld, Marineland Antibes, Marineland of Canada, Kamogawa Sea World, Ocean Park Hong Kong және Conny Land-ке жіберілді. Бүгінде Исландия суларында коммерциялық кит аулау әлі де жүргізілсе де, дельфиндер енді ауланбайды және киттерді қарау туристер арасында танымал.
In mid 1950s, fishermen in Iceland requested assistance from the government to remove killer whales from Icelandic waters as they damaged fishing equipment. With fisheries accounting for 20% of Iceland's employment at the time, the perceived economic impact was significant. The Icelandic government asked the United States for assistance. As a NATO ally with an air base in Iceland, the US Navy deployed Patrol Squadrons VP 18 and VP 7 to achieve this task. According to the US Navy, hundreds of animals were killed with machineguns, rockets and depth charges. In the late 1970s, after the Marine Mammal Protection Act of 1972 and the ban on hunting killer whales in Washington in 1976 as discussed later in this article, the hunting of killer whales in Iceland resumed, this time aiming to capture live animals for the entertainment industry. The first two killer whales captured went to Dolfinarium Harderwijk in the Netherlands. One of these animals was soon after transferred to SeaWorld. These captures continued until 1989 with the additional animals going to SeaWorld, Marineland Antibes, Marineland of Canada, Kamogawa Sea World, Ocean Park Hong Kong, and Conny Land. Although commercial whaling does still take place in Icelandic waters today, dolphins are no longer hunted and whale watching is popular amongst tourists.
Жапония
Тайжиде дельфиндерді ұстау кезінде шағын киттер еті үшін және дельфинарийлерге сату үшін ауланады. Тайжидің жапон кит аулауымен тығыз байланысы бар. 2009 жылғы «The Cove» деректі фильмі осы аулауға халықаралық назар аударды. Тайжи – Жапониядағы ірі масштабта әлі де жүргізіліп жатқан жалғыз қала. Көптеген алаңдаушылықтар аулау әдістемесіне байланысты туындайды, себебі осы іс-әрекеттер адамгершіліксіз деп есептеледі. National Geographic журналында Жапон зоопарктары мен аквариумдар қауымдастығының Тайжидегі аулауды қолдауын тоқтату туралы шешімі жарияланды. 2015 жылы осы аулау арқылы дельфиндерді сатып алу мен сатуға тыйым салынатыны туралы мәлімделді.
The Taiji dolphin drive hunt captures small cetaceans for their meat and for sale to dolphinariums. Taiji has a long connection to Japanese whaling. The 2009 documentary film The Cove drew international attention to the hunt. Taiji is the only town in Japan where drive hunting still takes place on a large scale. Concern is majority through the methodology of the hunt, as actions are viewed as inhumane. An article by National Geographic refers to The Japanese Association of Zoos and Aquariums' decision to no longer support the Taiji hunt. In 2015, it was announced that there would be a ban in the buying and selling of dolphins through the means of this hunt.
Кирибати
Кирибатиде осы сияқты ұжымдық аң ауру 20 ғасырдың ортасына дейін кем дегенде сақталған.
Similar drive hunting existed in Kiribati at least until the mid 20th century.
Перу
Перу заңына сәйкес дельфиндерді аулауға немесе олардың етін (англис тілінде chancho marino, немесе sea pork деп сатылады) жеуге тыйым салынғанмен, жыл сайын балықшылар көптеген дельфиндерді заңсыз өлтіреді. Дельфиндерді аулау үшін оларды қайықтармен біріктіріп, тормен қоршап, арқанмен тартады, содан кейін гарпунмен жаралайды, қайыққа көтеріп, тірі болса, өлтіреді. Бөтелке мұрынды және қараңғы дельфин сияқты түрлі дельфин түрлері аңға түседі. 2013 жылдың қазанында жергілікті жануарларды қорғау ұйымы Mundo Azul ұсынған бағалау бойынша, жыл сайын 1000-нан 2000-ға дейін дельфин тұтыну үшін, ал тағы 5000-нан 15000-ға дейін акулаларға жем ретінде пайдалану үшін өлтіріледі. Акулалар еті үшін де, олардың қанаттарынан акула қанатты сорпасын жасау үшін де ауланады.
Though it is forbidden under Peruvian law to hunt dolphins or eat their meat (sold as chancho marino, or sea pork in English), a large number of dolphins are still killed illegally by fishermen each year. To catch the dolphins, they are driven together with boats and encircled with nets, then harpooned, dragged on to the boat, and clubbed to death if still alive. Various species are hunted, such as the bottlenose and dusky dolphin. According to estimates from local animal welfare organisation Mundo Azul released in October 2013, between 1,000 and 2,000 dolphins are killed annually for consumption, with a further 5,000 to 15,000 being killed for use as shark bait. Sharks are captured both for their meat and for use of their fins in shark fin soup.
Соломон аралдары
Дельфиндер Оңтүстік Тынық мұхитындағы Соломон аралдарындағы Малаитада, негізінен еті мен тістері үшін ауланады, сондай-ақ кейде дельфинарийлерге тірі ұстау үшін де аулау орын алады. Оңтүстік Малаита аралындағы аулау көлемі Тажайға қарағанда кішкентай. Ауланған ет үй шаруашылықтары арасында тең бөліседі. Дельфин тістері әшекей жасауға және аралдағы валюта ретінде қолданылады.
Dolphin are hunted in Malaita, in the Solomon Islands in the South Pacific, mainly for their meat and teeth, and also sometimes for live capture for dolphinariums. The hunt on South Malaita Island is smaller in scale than Tajai. After capture, the meat is shared equally between households. Dolphin teeth are also used in jewelry and as currency on the island.
Тайвань
Тайваньдағы Пенгу аралдарында 1990 жылға дейін бөтелкелі дельфиндерді ұстауға арналған ұжымдық аулау жүргізілді, бірақ сол жылы үкімет бұл практиканы заңсыз деп жариялады. Бұл аулауларда негізінен Үнді мұхиты бөтелкелі дельфиндері, сондай-ақ жалпы бөтелкелі дельфиндер ұсталды.
On the Penghu Islands in Taiwan, drive fishing of bottlenose dolphins was practiced until 1990, when the practice was outlawed by the government. Mainly Indian Ocean bottlenose dolphins but also common bottlenose dolphins were captured in these hunts.
Жаңа Англия
1644 жылдан бастап Лонг-Айлендтегі Саутгемптон қаласында колонистер ұйымдасқан кит аулауын құрды, олар пилот киттерін ("қара балық") жағалаудың тік беткейлі жағажайларына соғып, қырғын жасады. Сонымен қатар, олар жағадан тапқан киттерді де өңдеді. Олар жергілікті американдықтардың аң аулау тәсілдерін байқап, қару-жарақтары мен қайықтарын жақсартты, содан кейін ашық теңізге кит аулауға шықты.
From 1644 at Southampton, New York, on Long Island, the colonists established an organised whale fishery, chasing pilot whales ("blackfish") onto the shelving beaches for slaughter. They also processed drift whales they found on shore. They observed the Native Americans hunting techniques, improved on their weapons and boats, and then went out to ocean hunting.
Гавайи
Көне Гавайиде балықшылар кейде дельфиндерді еттері үшін аулаған, оларды жағаға тікелей айдап, өлтірген. Көне заң жүйесінде дельфин еті әйелдер үшін, сондай-ақ бірнеше басқа тағамдармен бірге қасиетті (тыйым салынған) деп есептелген. 2008 жылдан бері Гавайиде дельфиндерді жағаға айдап аулау тоқтатылды.
In ancient Hawaii, fishermen occasionally hunted dolphins for their meat by driving them onto the beach and killing them. In their ancient legal system, dolphin meat was considered to be kapu (forbidden) for women together with several other kinds of food. As of 2008, dolphin drive hunting no longer takes place in Hawaii.
Техас
Дельфиндерді (сол кезде көбінесе дұрыс емес балық немесе дельфин деп аталатын) негізінен гарпун мен оттық қару қолданып аңдау, Техастағы Мексика шығанағының жағалауында 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында ойын-сауық аңшылықтың бір түрі саналды. 1920 жылдары Corpus Christi қаласында дельфин аңшылығына арналған круиздерді брондауға болып, туристерге егер дельфин сәтті өлтірілмесе, саяхат ақысыз болатынына уәде берілді. Бұл практиканың қатыгездігі жануарлардың құқығын қорғау туралы алаңдаушылықты тудырды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Техаста осы практиканың жалғасқаны туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Hunting dolphins (at the time still often incorrectly referred to as fish or porpoises), primarily using harpoons and firearms, was considered a form of recreational hunting along the shores of the Gulf of Mexico in Texas in the late 19th and early 20th century. Pleasure dolphin hunting cruises could be booked in Corpus Christi in the 1920s, with a promise to tourists that if no successful dolphin kill was made, the excursion would be free of charge. The brutality of the practice started to spark animal welfare concerns and there is no reference of this practice still occurring in Texas after the Second World War.
Вашингтон
1960 және 1970 жылдары Пьюгет шығанағында оркаларды ұстау үшін айдау әдістері қолданылды. Бұл аулау шараларын аквариум иесі және кәсіпкер Эдвард "Тед" Гриффин мен оның серіктесі Дон Голдсберри басқарды. 1965 жылы Гриффин Британдық Колумбиядағы Намуда балықшылардың кездейсоқ ұстаған оркасын сатып алғаннан кейін, Гриффин мен Голдсберри ойын-сауық индустриясы үшін оркаларды ұстау мақсатында Пьюгет шығанағы аймағында айдау әдістерін қолданды. Олар 1967 жылы Юкон портындағы операцияларында оркаларды ұстау үшін жаңа әдістерін енгізді. Басқалар да осы жолды ұстанды, бірақ 1972 жылғы Теңіз сүтқоректілерін қорғау заңына қарамастан, бұл практика 1976 жылға дейін жалғасты. Осы жылы Вашингтон штаты Бадд-Инлетте ұсталған бірнеше оркаларды босатуға бұйрық берді және одан кейін бұл практикаға тыйым салды.
Drive hunting methods were used to capture orcas in Puget Sound in the 1960s and 1970s. These hunts were led by aquarium owner and entrepreneur Edward "Ted" Griffin and his partner Don Goldsberry. After Griffin purchased an orca that was caught by accident by fishermen in Namu, British Columbia, in 1965, Griffin and Goldsberry used drive hunting techniques in the Puget Sound area to capture orcas for the entertainment industry. They implemented their new methods for orca capture in their Yukon Harbor operation in 1967. Others followed and despite the Marine Mammal Protection Act of 1972 the practice continued until 1976 when the state of Washington ordered the release of a number of orcas that were being held in Budd Inlet and subsequently banned the practice.