Кіріспе
Киттерді олардың табиғи ортасында көру
Киттерді қадағалау – киттер мен дельфиндерді (киттер) олардың табиғи ортасында бақылау амалы. Киттерді қадағалау көбінесе ойын-сауық қызметі (мысалы, құстарды қадағалау), бірақ ол ғылыми және/немесе білім беру мақсатына да қызмет ете алады. 2009 жылы Халықаралық жануарларды қорғау қоры үшін дайындалған зерттеуде 2008 жылы әлем бойынша 13 миллион адам киттерді қадағалауға барғаны бағаланды. Киттерді қадағалау туризмнен жылына 2,1 миллиард долларлық кіріс әкеледі және шамамен 13 000 адамды жұмыспен қамтиды. Индустрияның көлемі мен қарқынды өсуі киттерді табиғи ресурс ретінде қалай пайдалану керектігі туралы кит аулау өнеркәсібімен күрделі және үздіксіз пікірталастарға алып келді.
Орналасқан жерлер
Киттерді қарауға арналған турлар түрлі аймақтарда және климат жағдайларында ұсынылады. Аймақтары бойынша олар:
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африкадағы Херманус қаласы – киттерді бақылаудың әлемдік орталықтарының бірі. Мамыр мен желтоқсан аралығында оңтүстік жұбы киттері Кейп жағалауына өте жақын келеді, сондықтан қонақтар оларды қонақүйлерінен бақылай алады. Қалада "кит жаршысы" (сағ. қала жаршысы) жұмыс істейді, ол қала арқылы жүріп, киттердің қай жерде көрілгенін хабарлайды. Хермануста киттерді тік жарлардан, қайықтан немесе әуеден бақылауға болады. Hermanus New портынан қайықпен киттерді бақылау турлары ұйымдастырылады, бұл жұртшылыққа маусымнан желтоқсанның ортасына дейін оңтүстік жұбы киттерін көруге мүмкіндік береді. Порт-Элизавета портынан шығатын қайықпен киттерді бақылау турлары жұртшылыққа шілдеден қарашаға дейін оңтүстік жұбы киттерін, маусымнан тамызға дейін және қарашадан қаңтарға дейін дөңгелек киттерін, ал жыл бойы Брайд киттерін жақыннан көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, туристер Кейп-Ресифе маяғынан (Альгоа шығанағының батыс нүктесі) және жағалау бойындағы қарау орындарынан дөңгелек киттерді көре алады. Қайықпен киттерді (және дельфиндерді) бақылау Оңтүстік Африкадағы басқа да жағалау қалаларында, мысалы, Плеттенберг-Бейде де танымал туристік орын болып табылады, онда бұл сала Плеттенберг-Бейдегі ерікті теңізді сақтау ұйымдары арқылы сақтау және білім беру жұмыстарымен байланысты. Плеттенберг-Бейге қыс айларында оңтүстік жұбы киттері, ал жаз айларында дөңгелек киттер келеді. Брайд киттері жыл бойы осында тұрады. Аймақта алты табиғи қорық бар және ол әлемдегі киттерді бақылаудың ең үздік орындарының бірі болып саналады, әсіресе Пуэрто-Пирамидес қаласы мен Пуэрто-Мадрин қаласының маңында, өйткені киттер негізгі жағажайға жақын келеді және аймақтағы ірі экотүризм индустриясында маңызды рөл атқарады. Малдонадодағы ең көп байқалатын жерлер – Пунта-дель-Эстедегі Пунта-Колорада, Пунта-Негра, Плайя-Манса және Пунта-Салинас, ал Рошада Ла-Палома мен Ла-Педрера жағалауларында.
Солтүстік-шығыс Атлантика
Жағалаулар, шығанақтар, лагуналар және судың әртүрлі температурасы көптеген киттерге әртүрлі тіршілік ортасын ұсынады. Олардың көпшілігі Ұлыбритания, Ирландия, Исландия, Скандинавия, Португалия, Испания және Франция жағалауларында кездеседі. Ұлыбритания мен Ирландиядан Испания мен Францияға қатынайтын Бискай шығанағы арқылы жүретін коммерциялық паромдар көбінесе алып көк киттер мен одан әлдеқайда кішкентай портондардың қасында өтеді. Құрлықтағы турлар арқылы осы жануарларды көруге болады. Ирландияның оңтүстік жағалауында шілде мен ақпан аралығында ұйымдастырылған киттерді бақылау сапарларында дөңгелек киттер мен плавник киттер жиі кездеседі. Жыл бойы көрінетін түрлерге минке киттер, косаткалар, порто дельфиндері, жалпы, бөтелке мұрынды және Риссо дельфиндері жатады. Шеннон сағасында тұрақты түрде қоныстанған бөтелке мұрынды дельфиндер тобы жыл бойы туристерді тартады. Чанонри Пойнт Ұлыбританиядағы бөтелке мұрынды дельфиндерді көруге ең қолайлы орындардың бірі. Дельфиндерді жағалаудан көруге болады, әсіресе толқын келген кезде, олар күшті ағыстарда ойнап, балық аулайды. Дельфиндер мен боз түлкілер сияқты басқа да жабайы жануарларды да жиі кездестіруге болады. Солтүстік Норвегияда (Нордланд және Тромс) косаткаларды Vestfjorden, Tysfjorden, Ofotfjorden және Andfjorden шығанақтарында көруге болады, себебі сельдь балығы қыста фьордтарда, ал жазда Лофотен аралдарында жиналады. Анденесте, Андёяда (Vesterålen), және Тромстегі Крёттёя айналасында жыл бойы кашалот киттерін байқауға болады, жазғы киттерді бақылау сапарлары мамырдан қыркүйекке дейін, ал қазаннан сәуірге дейін косаткалар мен дөңгелек киттермен сапарлар ұсынылады. Тромсёде де кашалот киттер мен басқа киттерді бақылауға болады. Континенттік шельф Эггакантен және кашалот киттер жиналатын терең сулар жағалауға өте жақын, Анденес портынан басталады. Португалияда киттерді бақылау Алгарведе мүмкін. Лагос және Портимао киттерді көруге ең маңызды орындар. Бұл аймақта плавник, косатка, пилот киттер, сондай-ақ бөтелке мұрынды, жалпы және жолақты дельфиндер кездеседі. Солтүстік-Шығыс Атлантиканың ортасында, Мадейра, Азор және Кабо-Верде архипелагтарының маңында киттерді бақылау қорғау мен білім берудің күшеюіне байланысты артып, танымал болып келеді. Бұл аймақтарда ең көп кездесетін киттердің бірі - кашалот, әсіресе бала туғызатын аналық топтары. Испанияда киттерді Гибралтар бұғазы, Канар аралдары және Бискай шығанағында көруге болады. Тарифа Гибралтар бұғазындағы киттерді бақылаудың ең маңызды қаласы; Жерорта теңізіне қақпа болған бұл орын Солтүстіктегі салқын сулар мен Африканың тропикалық сулары арасындағы орталық нүкте, көшіп бара жатқан киттер үшін қолайлы жол. Бұл аймақта бөтелке мұрынды, жалпы және жолақты дельфиндер, сондай-ақ пилот, кашалот, плавник және косатка киттерін көруге болады. Канар аралдарында көк, тұмсықты, жалған өлтіруші, Брайд киті, Атлантиканың дақты, дөрекі тісті және Риссо дельфиндері сияқты осы және басқа да түрлерді көруге болады. Исландияда киттерді Эйджафьёрдур, Брейдфьёрдур, Скьялфанди және Факсафлойда көруге болады. Киттерді бақылауды ұсынатын қалалар: Дальвик, Хауганес, Хусавик, Акурейри, Хольмавик, Грундарфьёрдур және Рейкьявик. Ең көп кездесетін түрлер - минке, дөңгелек, көк, косатка және кашалот киттері, сондай-ақ аққұйрықты дельфин және порто дельфині.
Солтүстік-батыстық Атлантика
Жаңа Англияда және АҚШ-тағы Лонг-Айлендтің шығыс жағалауында киттерді бақылау маусымы көктемнің ортасынан қазан айына дейін, ауа райы мен нақты орналасқан жерге байланысты өтеді. Осы аймақта кеуекті кит, қанатты кит, минк киті және өте сирек кездесетін/қатты қорғалатын Солтүстік Атлантикалық оң киті жиі кездеседі. Буын-буынға жеткен ұрпақтар бойы Мэн шығанағы және Стеллваген Банк ұлттық теңіз қорығы (Кейп-Кодтың иілген пішінімен құралған ішкі сулардың бір бөлігі) осы түрлер үшін маңызды тамақтану орындары болып келді. Күні бүгінге дейін Шығыс жағалауының суларының көп бөлігі құмшақ балыққа және аналардың балаларын тамақтандыруға үйрету үшін қажетті басқа да қоректік заттарға толы. Осылай жиі келіп тұруына байланысты, жаңа заңдар қайық жүргізушілердің, коммерциялық балықшылардың және киттердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Мысалы, Бостон жағалауында жүк тасымалдайтын кемелер Солтүстік Атлантикалық оң киттің өте баяу жылдамдығын ескере отырып, жылдамдығын азайтуға міндетті, ал Нью-Йорк қаласын қоршаған суларда, кемелерді киттің орналасқан жері туралы ескертетін құрылғы орнату мәселесі қарастырылуда. Көбінесе, Чесапик шығанағының аузында, тамақтың көп болуына байланысты жас киттер кездеседі, ал ересек киттер жұптасу үшін Кариб теңізіне барады. "Ана" мен "Әке" балаларын солтүстікке қайта оралғанда алып, бүкіл отбасы жазды өткізеді. Сарасота-Кейс сияқты жылы сулы демалыс орындарында қайықпен саяхаттауға негізделген экотүризм танымал болып келеді. Ұйымдастырылған қайық саяхаттары қатысушыларды жергілікті экожүйеге экскурсияға алып шығады. Саяхатшылар дельфиндердің судан секіріп шығуын және манаттардың теңіз шөбін жеуін шалқар суларда көре алады. Вирджинияны қоршаған сулар да Солтүстік Атлантикалық оң китінің сирек кездесетін түрге жататын көші-қон жолы болып табылады: жүкті ана киттер Грузия мен Флоридадағы туу орындарына жету үшін желтоқсан айында осы аймақтан өтуі керек. Осы себептерге байланысты, Дельмарва түбегі мен Флориданың солтүстігіне қарай созылатын тосқауыл аралдар арасындағы сулар әр қыс пен көктемде ана киттер балаларын туғанда, оларды күтіп-бағып, содан кейін оларды және балаларын Жаңа Англия мен Канаданың салқын суларына қайтаруға дайындағанда бақылауда болуы керек.
Кариб теңізі
Кариб теңізінің суларында шамамен 25 түрге жуық киттер кездеседі, мысалы, горбаты киттер, кашалоттар, тұмсықты киттер және көптеген басқа да ұсақ киттер. Горбаты киттердің көбею ортасы болып табылатын Доминикан Республикасындағы Самана шығанағында киттерді бақылауға арналған негізгі шаралар жүргізіледі. Caribwhale және Кариб теңізі киттерін бақылау қауымдастығы тұрақты киттерді бақылаумен айналысатын операторларды, сондай-ақ сарапшыларды, табиғатты қорғаушыларды және Халықаралық жануарларды қорғау қоры, Далхаузи университеті және Association Evasion Tropicale сияқты зерттеу топтарын біріктіреді.
Солтүстік Үнді мұхиты
Шри-Ланканың оңтүстік және шығыс жағалауларында, сондай-ақ Мальдив аралдарында бұл индустрия дамып келеді. Қыс және жаз маусымдарында пигмей көк киттер мен кашалот киттер аралдың оңтүстік ұшынан өтіп, Оңтүстік-Шығыс Азияның жылы суларына қоныс аударады. Шри-Ланкадағы Дондра мүйісінде көптеген пигмей көк киттерді көруге болады, оған Мирисса немесе Велигама порты арқылы қол жеткізуге болады. Шри-Ланкада киттерді қадағалау (whale watching) турларын ұйымдастыру мүмкіндігі бар. Шри-Ланканың Мирисса теңізінде көк киттер мен дельфиндердің кейбір түрлерін кездестіруге болады. Қарашадан сәуірге дейін көптеген байқаулар тіркелген.
Солтүстік Жерорта теңізі
Италия, Франция және Монако суларында орналасқан Жерорта теңізінің теңіз сүтқоректілеріне арналған Пелагос қорығында, жыл бойы тұратын теңіз сүтқоректілерінің сегіз түрі кездеседі. Лигурия, Солтүстік Италиядағы Генуя және Империя порттарынан жаз айларында экскурсиялар жиі ұйымдастырылады.
Шығыс Тынық мұхиты Колумбия, Эквадор және Панама
Колумбияда шілде айының соңынан қазан айының басына дейін Баия-Солано және Нуки қалаларына көптеген жұмбақ киттер келеді. Коста-Риканың оңтүстігіндегі Марино-Баллена ұлттық паркіне киттер екі маусымда келеді. Панамада, Перл аралдары архипелагы маусымның соңынан қарашаның соңына дейін шамамен 300 жұмбақ кит қабылдайды. Бұл Панама қаласынан басталатын киттерді қадағалау турларының басты тартымдылығына айналды. Чирики шығанағындағы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы болып табылатын Коиба аралы ұлттық паркі және Бока-Чика қаласына жақын аралдар киттерді көруге мүмкіндік береді. Педаси маңындағы Игуана аралы қазір киттерді қадағалаушылар үшін танымал орын. Бірнеше қорықтар жергілікті тұрғындарды киттерді қадағалау турларында гидтер мен капитан ретінде жұмыс істеуге оқытады. Эквадорда маусым мен қыркүйек айлары аралығында үлкен топтағы жұмбақ киттерді көруге болатын көптеген орындар бар, оның ішінде Плата аралы (әлдеқашан Кішкентай Галапагос деп те аталады) және Санта-Элена түбегінің ұшындағы Салинас қаласы. Солтүстік Тынық мұхитында үш түрлі касатка (орка) тобын байқауға болады: тұрақты, көшпелі және жағалаудағы касаткалар. Орегон жағалауында жыл бойы әртүрлі кит түрлерін, әсіресе сұр киттерді көруге болады, ал штат қыс айларында, киттердің көшіп-қону маусымында туристерге көмектесу үшін еріктілерді дайындайды. Калифорнияда жыл бойы Оңтүстік Калифорния жағалауында киттерді тамашалауға болады. Қыс және көктем айларында (желтоқсан – мамыр) сұр киттерді жылдық көшіп-қону кезінде жағалаудан көруге болады (ең жақсы орын – Point Vicente), ал көк киттерді шілде мен қазан аралығында жиі көруге болады. Бұл жерде жыл бойы балық, жұмбақ киттер, касаткалар және дельфиндердің әртүрлі түрлерін көруге болады. Көктем, жаз және күз айларында Сан-Франциско маңындағы Фараллон аралдарында жұмбақ, сұр және көк киттерді көруге болады. Мексикада ақпан айында Баха-Калифорния-Сур аймағындағы лагуналар сұр киттердің көбею ортасына айналады. Баяғы Калифорнияның оңтүстік жағалауынан, Мексиканың батыс жағалауындағы Халиско штатындағы Пуэрто-Вальяртадан және Мексиканың оңтүстік жағалауындағы Герреро штатындағы Барра-де-Потосиден жолақты киттерді көруге болады. Мексиканың бірнеше қалалары киттердің келуін Герреро Негро сияқты ақпан айының бірінші жартысында және Сан-Блас портында 24 және 25 ақпанда фестивальдермен тойлайды. 2021 жылдың наурыз айының соңында Калифорния штатының Оранж округі жағалауында 70 футтық (21 метрлік) көк кит байқалды. Бұл сүтқоректілер әдетте жаз айларында кездеседі, бірақ бұл көк кит маусымнан тыс, солтүстікке қарай, Балбоа пирсі мен Ньюпорт жағалауына жақын бағытта байқалды.
Орталық Тынық мұхиты Гавайи
Әр қыста 4000-нан 10000-ға дейін Солтүстік Тынық мұхитының жұмбақ киттері Аляскадан Гавайиге көшіп келеді. Аляска жағалауының кең суларында кит кездесуі әлдеқайда мүмкін. Жазда, мыңдаған киттер Аляска суларының мол азық алаңдарына жеткен соң, оларды көру өте жиі кездеседі. Киттерді бақылау Гавай аралдарының және Гавай жұмбақ киттерінің ұлттық теңіз қорығының ішінде де, сыртында да мүмкін. Гавайиде киттерді көруге ең қолайлы орындар – Гавай аралдары арасындағы қорғалған бұғаздар. Мұнда киттерді көруге ең жақсы айлар – қаңтар мен ақпан, осы кезде 15 минут ішінде 2-ден 4-ке дейін киттерді көруге болады, бірақ 0-ден 20-ға дейінгі ауытқулар да қалыпты жағдай.
Батыс Тынық мұхиты Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия
Азияның көптеген елдерінде киттерді қарау бойынша үлкен индустриялар бар. 2008 жылы туристер саны бойынша ең ірілері – Қытай, Тайвань және Жапония болды. Үндістан, Камбоджа, Гонконг, Индонезия, Филиппин және Мальдив аралдары дельфиндерді және кейбір киттерді қараумен де айналысады. Қытайдағы дельфиндерді қарау көбінесе Гуанси провинциясының Саньян шығанағына шоғырланған. Тайваньтың шығыс жағалауында бірнеше киттерді қарау порттары орналасқан. Жапониядағы барлық негізгі аралдарда, сондай-ақ Окинава, Замами, Огасавара, Микура Джима және Мияке Джима аралдарында киттер мен дельфиндерді қарау бизнесі дамыған.
Тынық мұхиттың оңтүстік-шығысы Чили мен Перу
Корковадо шығанағында және Гуайтекас архипелагының суларында түрлі киттер мен дельфиндерді кездестіруге болады, олардың ішінде: Пийл дельфиндері, қара дельфиндер, бөтелке мұрынды дельфиндер, горбаты киттер, минк киттері және қасқыр киттер. Корковадо шығанағы – "Оңтүстік жарты шардың барлық аймағында көк киттердің ең ірі қоректену және бала күтіміне арналған жері [ ] деп есептеледі". Пиньюил, Квелон және Мелинка елді мекендерінде жергілікті балықшылар киттерді қарауға саяхаттар ұсынады. Тасманияда киттерді шығыс жағалауының бойында және тіпті Дервент өзенінде де көруге болады. Оңтүстік Австралияда киттерді Ұлы Австралия шығанағының теңіз паркі аумақтарында және Аделаидаға жақын Виктор Харборда бақылайды. Австралияның шығысында Тынық мұхит жағалауындағы көптеген жерлерде киттерді қарау жүзеге асырылады. Жарлардан киттердің оңтүстікке қарай көшіп бара жатқанын көруге болады. Кейде киттер тіпті Сидней портына да жетеді. Жаңа Оңтүстік Уэльс Ұлттық парктері мен жабайы табиғат қызметі 2010 жылы мамыр мен қараша айлары аралығындағы киттерді қараудың ең жақсы маусымында өзінің киттерді қарау сайтының ашылуымен белсенді қатысты.
Киттер мен киттерді бақылау
Үш ірі кит аулаушы ел (Канада, Гренландия және Норвегия) киттерді қарау туризмінің өсіп келе жатқан салаларына ие. Келесі төрт кит аулаушы ел (Жапония, АҚШ, Ресей және Исландия) да киттерді қарау туризмін дамытып отыр. Шындығында, Исландия 1994-1998 жылдар аралығында әлемдегі ең қарқынды өсіп келе жатқан киттерді қарау туризмінің орталығы болды. 2018 жылы Канада адам мен киттердің арасындағы байланысты азайтуға бағытталған жаңа шектеулер енгізді. Осы қағидаларға сәйкес, барлық кемелер бұрынғыдан да алысқа жүзуге тиіс. Кейбір шаралар, мысалы, горбатый киттермен бірге суға түсуге тыйым салынды.
Canada implemented new restrictions intended to cut human interactions with whales. Following these rules, all boats must stay farther away from the mammals than before. Some activities, including snorkeling with humpbacks, are banned.
Гренландия
Гренландияда Диско шығанағы мен Нуук қаласында шағын киттерді қадағалау іс-шаралары жүргізіледі. Екі аймақта да белуга киттерін аулау практикасы бар. Кімдердің ауға қатысуына және етін жеуіне рұқсат етілетіні туралы мәселеде пікір қақтығыстары туды.
Норвегия
Тірі киттерді бақылаудың ләззаты Норвегиядағы кит аулау өнеркәсібінен шалқап жатыр; алайда, киттерді қарау соңғы жылдары танымал ұлттық туристік орынға айналды, әсіресе Андфьорденде (Вестеролен және Тромс) және Тромс маңында. 2014 жылы жүкті болуы мүмкін киіз кит Хайкоға қарсы халық пікірі күрт өсті, ол Кейко дельфинінің және киттердің қауіпсіздігін бақылайтын жергілікті зерттеуші Хайке Вестердің есімімен аталды. Хайко жылдар бойы үлкен киттер көрінбеген Лофотен фьордының өте шалқақ бөлігіне тығылып, кит аулау кемелерінен сәтті құтылды; бұл жергілікті тұрғындарға киттерді жақыннан көруге мүмкіндік берді. Хайконың пайда болуы жергілікті халықтың қызығушылығын оятты. Уақыт өте келе, Хайко ел ішінде де, халықаралық деңгейде де қызығушылықты арттырды, бұл Норвегиядағы кит аулау өнеркәсібіне күмәнмен қарауға және қарсылық білдіруге себеп болды.
Жапония
Эрих Хойт және басқа да табиғатты қорғаушылар киттің өлгеннен гөрі тірі қалғанда және бақыланғанда құндырақ екенін айтады. Жергілікті тур операторлар, Бейрдтың тұмсықты киттері мен Даллдың дельфиндері сияқты аулауға арналған түрлердің аймақтағы кит аулау маусымдарында жоғалып кеткені немесе жақындасу қиындағандығын растады. Жақында байқалған мinke және Бейрдтың тұмсықты киттерінің айтарлықтай азаюы және жоғалуы (немесе тарихи мекендеу орындарынан кетуі) Хонсю мен Хоккайдоның шығыс жартысының кең аумағында, әсіресе Абашири, Сендай шығанағы және Чиба жағалауында жүргізілген коммерциялық және ғылыми кит аулаудың салдарынан болды. Бұл көптеген аймақтарда екі түрдің де байқалу жиілігінің күрт төмендеуіне әкелді, тіпті кит аулаушыларды өздерінің жұмыс аймақтарын өзгертуге мәжбүр етті. Мурорандағы бір тур операторы, кит аулаудың аймақтағы minke киттерін табысты көру мүмкіндігінің азаюына байланысты оператордың табысына әсер еткенін мәлімдеді. Жапон теңізінде Бейрдтың тұмсықты киттерін аулау соңғы онжылдықтарда тоқтатылды және осы кезеңде киттердің көбірек дос болып кеткені айтылады; алайда, Жапон теңізінде коммерциялық кит аулау қайта жанданды, бұл киттерді қорғаушылардың алаңдаушылығын тудырды. Жапониядағы алғашқы киттерді бақылау 1998 жылы Бонин аралдарында "Geisharen 鯨者連" тобы арқылы жүзеге асырылды. Бұл топқа отандық және халықаралық танымал тұлғалар, сондай-ақ Роджер Пэйн, Эрих Хойт, Ричард Оливер, Джим Дарлинг, Джон Форд, Кюсоку Ивамото (мультфильмші), Хутоушики Уэки (ғылыми жазушы), Нобуюки Миядзаки (Токио университетінің атмосфера және мұхит зерттеу институтының директоры), Нобуаки Мочицуки (1990 жылы Бонин аралдарында Солтүстік Тынық мұхитының оң тұмсықты китінің су астындағы суретін түсірген әлемдегі алғашқы кит фотографтарының бірі) және Джунко Сакума (еркін жұмыс істейтін) сияқты атақты кит зерттеушілері мен қорғаушылары кірді. Осы кезеңде, топ мақсатына жеткенше Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы министрлігі (Жапония) және басқа да топтар мен анонимді тұлғалар олардың қозғалысын бақылап, турды өткізбеуге қысым көрсеруге тырысты. Бұл қозғалысқа дейін теңіз сүтқоректілерін, соның ішінде аяқ-қояқтыларды қорғауға тырысқандар, заңсыз және шамадан тыс аулауды түзетуге ұмтылғандар (соның ішінде Жапонияның кит аулау индустриясын қолдаған C. W. Nicol) немесе Жапониядағы хабарлау тапсырмаларын орындаған отандық БАҚ өкілдері кемсітілген. Бұрынғы кит аулаушылар немесе дельфин аулаушылар Абашири және Мурото сияқты жерлерде бірнеше турларды ұйымдастырды.
Ресей
Ресейде киттерді бақылау Камчатка түбегінде, Охотск теңізінің жағасында дельфиндер мен косатындарды қамтиды. Белугалар Охотск теңізінде, сондай-ақ одан солтүстікке қарай ауланады. Киттер мен дельфиндерді сақтау қоғамының өкілі Эрих Хойт Ресейде киттерді бақылауды дамытуға болатын басқа да аймақтарды анықтады.
Исландия
2003 жылдың тамызында Исландияда киттерді аулау қайта басталғаннан кейін, киттерді аулауды қолдайтын топтар, мысалы, балықшылар, киттердің популяциясының өсуі балық қорына зиян келтіреді деп, киттерді тұрақты түрде аулау мен киттерді қадағалау ісінің бірге жүруі мүмкін екенін ұсынды. Киттерді қадағалаумен айналысатын мамандар, мысалы, Húsavík Whale Museum мұражайының кураторы Асбьорн Бьёргвинссон, қайықтарға өте жақын келіп, киттерді қадағалау саяхаттарында көп көңіл көтеруге мүмкіндік беретін ең жандағы киттердің бірінші болып ауланатынын айтты. Ал "Жоғары Солтүстік Альянсы" сияқты киттерді аулауды қолдайтын ұйымдар, Исландиядағы кейбір киттерді қадағалау компанияларының киттерді аулауға қарсы ұйымдардан қаржы алғандықтан ғана сақталғанын мәлімдеді. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының шектеулеріне және Жапонияға сатудың азаюына байланысты Исландия киттерді аулау қызметін тоқтатты, бұл аулаудың мүмкіндігін шектеді. Сол жылы ішкі нарыққа бағытталған жалғыз компанияның киттерді аулауы мұңайту арқылы тоқтатылды. Пандемия шектеулерінің жалғасуы және киттерді қадағалау туризмінің үнемі өсуіне байланысты 2021 жылғы жазғы киттерді аулау маусымында барлық киттерді аулау іс-шараларын тоқтату туралы ұқсас шешім қабылданды.
Португалия
Салыстырмалы түрде, Азор аралдарының үкіметі киттерді қадағалауды да қамтитын, туризмге бағытталған экономикалық саясатты қолдады. 1970 жылдардың басында аралдарда кит аулаудың тоқтауымен, архипелагтың кит аулаумен айналысқан көптеген қауымдастықтары (оның ішінде Файал, Терсейра, Сан-Мигель және Пико аралдарындағы ауылдар мен қалалар) жаз айларында киттердің қозғалыс жолдарымен қадағалау қызметтерін ұсынатын орталықтарға айналды, ал ескі ғимараттар мен фабрикалар мұражайларға бейімделді.