Кіріспе

Британдық Колумбия провинциясының, Канада паркі

Кафедралық провинциялық парк және қорғалатын аймақ, көбінесе Кафедралық провинциялық парк деп, сондай-ақ Кафедралық парк деп аталады, Канаданың Британдық Колумбия провинциясында орналасқан. Ол Э. С. Мэннинг провинциялық паркінің шығысында, 3-тағ жолының оңтүстігінде, Принстон қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай және Керемеостан оңтүстік-батысқа қарай жатыр. Оның оңтүстік шекарасы – АҚШ-пен шекара. Парктің көп бөлігі Ашнола өзенінің алабын құрайды. Кафедралық паркте көкшіл субальпілік көлдер, кең қырқалар мен тік шыңдар, ежелгі орман, балшық тас, гранодиорит және базальт тау жыныстары кездеседі. Саяхатшылар 8000 фут биіктігіндегі Гримфэйс тауы және Лейквью тауы сияқты әртүрлі шыңдарға шабуылдай алады. Туристер Смоки-Медведь және Тас қаласына осы жерлердің бірегей пішіндері мен мыңдаған жылдар бойы эрозия, жанартау және тектоникалық белсенділік, сондай-ақ мұздықтардың кері шегінуінен пайда болған тамаша көріністеріне тартылады. Шыңға 1901 жылы АҚШ Геологиялық қызметінің экспедициясы барысында Карл және Джордж Смиттер ат қойған, олар осы шыңға алғаш көтерілген адамдар деп саналады. Кафедралық провинциялық паркінің алғашқы ауданы 1968 жылдың 2 мамырында 7372 гектар (18216 акр) жерді алып жатқан. Бұл парк солтүстіктегі Ашнола өзенінен халықаралық шекараға дейін Лейквью сайы бойындағы тар солтүстік-оңтүстік дәлізінде орналасқан. Паркке Кафедралды көлдер аймағы кірген. Жергілікті мүдделі топтармен, өнеркәсіп және зерттеушілермен ұзақ кеңес өткізгеннен кейін, парк табиғи шекараларға сәйкес келетіндей етіп кеңейтілді. Бұл парк ауданын шамамен 33000 гектарға (82000 акр) дейін ұлғайтты, Ашнола өзені парктің батыс және солтүстік шекарасын, ал Эварт өзені – шығыс шекарасын құрады, ерекше жағдайлар болғандығын ескере отырып. 2001 жылдың 18 сәуірінде, 25889 гектар (63970 акр) қарлы қорғалатын аймақты құру арқылы, жалғасып жатқан консервациялық аймақ кеңейтілді.

Мәдениет тарихы

Кафедралды провинциялық паркі еуропалық және жергілікті халықтардың мәдениеті мен мұрасына толы. Парк Нлака'памукс және Силькстің дәстүрлі жерінде орналасқан, қазір Оканаган деп аталады. Қоныстанғанға дейін Силькс халқы маусымдар бойынша жердің табиғи қозғалысын және әртүрлі жер пайдалануын ұстанғандықтан, көшпелі өмір салтымен көшіп-қонып жүрді. Бұл жергілікті халықты Кафедралды паркінің жері арқылы аймақтың бай аң ауру және жинау мүмкіндіктеріне жеткізді, бұл аймақтағы барлық алғашқы ұлттармен ортақ өмір салты болды. Парк еуропалықтар тарапынан 1960 жылдардың соңында құрылды, бірақ Орман шаруашылығы министрлігінің мәліметтері 1930 жылдарға дейінгі ат жолдарының болғанын көрсетеді. Бұл ортаның бұзылуына, фрагментацияға, топырақ эрозиясына және гидрологиялық өзгерістерге әкелді. Тарихи ресурстарды пайдалану және оның экологиялық салдары, Кафедралды провинциялық паркін қорғау туралы шешімге ықпал еткен болуы мүмкін, оның табиғи сұлулығын одан әрі нашарлаудан сақтау мақсатында. 1968 жылы парк құрылғаннан бері, демалысқа пайдалану және даму парктің табиғи ерекшеліктерін сақтап, халықтың ләззат алуы мен демалуы үшін жасалған бастапқы мақсатқа сәйкес дамыды. Дегенмен, ол соңғы уақытта күтілмегендіктен және енді Мэннинг паркінің карталарында көрсетілмейді.

Соноралық шкипер

Сонора шкипері – 25–30 мм қанат кеңдігі бар көбелек. Оның түсі ашық қоңыр, ал құйрығында дақтар болады. Сонора шкипері әдетте ылғалды, шөптес шалғындарда тіршілік етеді, бұл оның табиғи ортасы. Бұл өте жақсы, себебі Кафедралды паркі өте таулы. Тау ешкілері әлемнің көптеген аймақтарында күшті, дені сау популяцияларда кездеседі, бірақ Британдық Колумбияда олардың құрып кету қаупі жоғары. Тұз ешкілердің экологиясы үшін маңызды, сондықтан ешкілер әдетте минералдық сілкілерден натрийді сіңіреді.

Фауна

Паркте кездесетін және қауіп төндірмейтін басқа жануарларға Калифорниялық бигхорн қойы, қашан бұғы, кірпікқұйрық және Колумбия жер саңырауқұлақтары кіреді. Осы жануарлардың орташа салмағы шамамен 72-ден 113 килограмға дейін жетеді.

Флора

Кафедралды провинциялық паркте жиі кездесетін өсімдіктердің арасында Дуглас шыршасы мен қара мақта ағаштары бар. Дуглас шыршалары – мәңгі жасыл ағаштар. Бұл түрдің екі нұсқасы бар: жағажай Дуглас шыршасы және Роки таулары Дуглас шыршасы, олар өсетін ортасы мен физикалық қасиеттерімен ерекшеленеді. Кафедралды провинциялық паркте өсетін – Роки таулары Дуглас шыршасы. Олар батыс жағалауының ылғалды, қоңыржай климатына бейімделген жағажай Дуглас шыршасынан гөрі суыққа төзімдірек. Бұл ағаштардың саны жеткілікті. Қара мақта – орташа және ірі көлемді кең жапырақты ағаш. Көптеген жануарлар оның жапырақтарымен, бұтақтарымен және бүршіктерімен қоректенеді. Ағашы жеңіл және жұмсақ, оны ағаш өнімдері мен қағаз жасауға пайдалануға болады. Мақта ағаштары салқын және ылғалды климатта, мысалы, Кафедралды провинциялық паркте өседі.

Климаттың өзгеруі мен экологиялық әсерлері

Кафедральдық парк Британдық Колумбиядағы бірегей орта болып табылады, себебі ол Каскад тауларының ерекше бөлігіндегі Оканаган жотасының бір бөлігі. Оканаган жотасы ерекше құрғақ климат пен ерекше геологиялық құрамнан тұрады. Парк төрт биогеоклиматтық аймақты қамтиды: ішкі таулы-алпақты емен, Энгельман, ішкі Дуглас шыршасы және шыршалы субалпақты шырша. Кафедральдық провинциялық парк, әлемдегі көптеген табиғи аумақтар сияқты, климаттың өзгеруіне байланысты қиындықтарға тап болады. Бұл парк үшін нақты болжамдар әртүрлі болуы мүмкін, бірақ климаттың өзгеруімен байланысты жалпы үрдістерге температураның жоғарылауы, жауын-шашын үлгілерінің өзгеруі, орман өрті қаупінің күшеюі, қар жамылғысы мен мұздықтардың еруі, өсімдіктер мен орман өртінің биологиялық процестерінің уақытындағы өзгерістер жатады. Паркті басқару органдары мен табиғатты қорғау ұйымдары осы өзгерістерді белсенді түрде бақылап, оларға жауап беруде, парктің экожүйесінің ұзақ мерзімді саулығын қамтамасыз етуде. Бұл қорғау шараларына Қоршаған орта және климаттық өзгерістер министрінің келісімінсіз паркте жаңа ресурстарды игеруге рұқсат берілмейді, бұл парктің демалыс мақсатындағы қолданылуын өзгертусіз қалдырады. Қазіргі кездегі мәселелерге: демалыс инфрақұрылымын қоршаған ортаға тигізетін әсерді азайту, сыйымдылықты арттыру, орман өрті қаупін төмендету, жергілікті халықтармен ынтымақтастық және жергілікті жануарлар дүниесіне адамның тигізетін әсері кіреді. Бұрын ресурстарды игеруге рұқсат берілгенімен және аумақты пайдалану жергілікті экологияға әсер еткенімен, парктің жалпы табиғи сұлулығы сақталған.