Тукуфу Зубери: Америкалық социолог және Африка зерттеушісі

Кіріспе

Американдық әлеуметтанушы (1959 жылы туған)

Тукуфу Зубери (26 сәуір, 1959 жылы туған) – американдық әлеуметтанушы, кинорежиссер, әлеуметтік сыншы, педагог және жазушы. Зубери Африка және африкалық диаспора туралы бірнеше деректі фильмдерде қатысқан, оның ішінде «Либерия: Американың баласы» (2002) және «500 жыл өткен соң» (2005) фильмдері бар. Ол PBS телеарнасының ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан «History Detectives» бағдарламасының жүргізушілерінің бірі. Өзі құрған продюсерлік компаниясы арқылы «Африкалық тәуелсіздік» фильмін түсірді, ол 2013 жылдың қаңтарында Сан-Диегодағы Қара фильмдер фестивалінде көрсетілді. Ол Пенсильвания университетінде Ласри отбасы атындағы нәсілдер қатынасы профессоры, сондай-ақ әлеуметтану кафедрасының профессоры және кафедра меңгерушісі, африкалық зерттеулер профессоры болып жұмыс істейді.

Өмірбаян

Вилли мен Энни МакДаниелдің ұлы Антонио МакДаниел болып дүниеге келді және 1970 жылдары Калифорния штатының Окленд қаласында өсті. Ол өзінің атын Тукуфу Зубери деп өзгертті, бұл суахили тілінде «мақтаудан асқан» және «күш» дегенді білдіреді. Зубери өзінің «адам болудің мәнін анықтауға тырысқан маңызды кезеңмен байланыс құру және оны жасау ниетінен» осы есімді таңдағанын айтады. Зубери 1981 жылы Сан-Хосе штатынан бакалавр, 1985 жылы Сакраменто штатынан магистр және 1989 жылы Чикаго университетінен докторлық дәреже алды. 1988 жылы Пенсильвания университетінің профессорлық құрамына қосылды, онда ол Ласри отбасылық нәсілдер қатынастары профессоры, 2007-2013 жылдар аралығында әлеуметтану кафедрасының меңгерушісі және 2002-2008 жылдар аралығында Африка зерттеулері орталығының директоры болды. Ол Кампаладағы Макерере университетінде және Танзаниядағы Дар-эс-Салам университетінде қонақ лектор болып жұмыс істеді. Зуберидің зерттеулері нәсілге, африкалық және африкалық диаспора халықтарына қатысты. Ол әлеуметтік статистика және демография салаларында зерттеулер жүргізді. Ол колледждер мен университеттерде, сондай-ақ телеарналарда қонақ лекциялар оқыды. 2013 жылы Зубери өзінің алғашқы деректі фильмін – «Африканың тәуелсіздігі» фильмін жасады. Фильм 2013 жылғы қаңтарда Сан-Диегода өткен Қара кинофестивалінде көрсетілді. Фильмде тәуелсіздік қозғалысының бастауы және Африкада тәуелсіздік алу жолындағы қиындықтар талқыланады.

Білім беру мансабы

Профессор Тукуфу Зубери – Ласри отбасы атындағы нәсілдер қатынасы профессоры және Пенсильвания университетінің социология және африкалық зерттеулер профессоры. Ол Уганданың Кампала қаласындағы Макерере университетінде арнайы шақырылған профессор, Танзаниядағы Дар-эс-Салам университетінде дәріс берген. 2014 жылы Бразилияның Бело-Оризонте қаласындағы Минас-Жерайс федералды университетінің (UFMG) Жоғары салааралық зерттеулер институтының төрағасы болды, ал 2016 жылы Бразилия университеті мен Баия федералды университетіндегі Жоғары білім беру мамандарын дамыту жөніндегі үйлестіру қоры CAPES-тің арнайы шақырылған профессоры қызметін атқарды. Пенсильвания университетінде жұмыс істеген кезеңінде ол Демография бойынша аспирантуралық тобының төрағасы, Африка зерттеулер бағдарламасының директоры, Африка-американдық зерттеулер бағдарламасының директоры және Африка зерттеулер орталығының факультеттік директоры болып қызмет етті. 2002 жылдан 2008 жылға дейін Африка зерттеулер орталығының негізін қалаушы директоры болды. 2007 жылдан 2013 жылға дейін социология кафедрасының меңгерушісі болды. Зуберидің білім беру жолы оқытудан бастап, ресми демографиялық талдау, мұрағат құру және зерттеу, жазу, мұражай көрмелерін ұйымдастыру, телесериалға қатысу (PBS History Detectives), және деректі фильмдер жасау мен режиссерлік етуді қамтиды. Оның жұмысы ынтымақтастыққа, пәнаралық байланысқа және академиялық талаптарға негізделген. Оның еңбектері әлеуметтік ғылымдардан гуманитарлық ғылымдарға дейін кең ауқымды. Оның зерттеу қызығушылықтары социология, демография және африкалық зерттеулерге бағытталған. Зубери "Swing Low, Sweet Chariot: The Mortality Cost of Colonizing Liberia in the Nineteenth Century" (1995, Чикаго университетінің баспасы), "Thicker than Blood: How Racial Statistics Lie" (2001, Миннесота университетінің баспасы), "Más espeso que la sangre: la mentira del análisis estadístico según teorías biológicas de la raza" (2013, Богота: Universidad Nacional de Colombia) және "Africa Independence: How Africa Shapes the World" (2015, Rowman & Littlefield Publishers) кітаптарының авторы. Ол сегіз томдық жинақтың редакторы немесе тең редакторы. Осы жинақтардың ішінде Эдуардо Бонилья Сильвамен бірлескен "Ақ логика, ақ әдістер: расизм және методология" кітабы Америкалық социологиялық қауымдастықтың Оливер Кромвель Кокс кітабы сыйлығымен марапатталды.

Professor Tukufu Zuberi is the Lasry Family Professor of Race Relations, and Professor of Sociology and Africana Studies at the University of Pennsylvania. He has been a visiting professor at Makerere University in Kampala, Uganda; the University of Dar es Salaam in Tanzania; in 2014 he held the chair of the Institute for Advanced Interdisciplinary Studies, Federal University of Minas Gerais (UFMG), in Belo Horizonte, MG, Brazil; and in 2016 he served as the distinguished visiting professor for the Coordination Foundation for the Improvement of Higher Education Personnel CAPES at the University of Brasilia and the Federal University of Bahia. During his time at the University of Pennsylvania he has served as the chair of the Graduate Group in Demography, the director of the African Studies Program, the director of the Afro American Studies Program, and faculty associate director of the Center for Africana Studies. From 2002 to 2008, he served as the founding director of the Center for Africana Studies. From 2007 to 2013, he served as chair of the department of sociology. Zuberi's educational career ranges from teaching to formal demographic analysis, archival creation and research, writing, curator of museum exhibitions, hosting a TV series (the PBS History Detectives), and producing and directing documentaries. His work is collaborative, interdisciplinary, and academically rigorous. His work ranges from the hard social sciences to the softest of the humanities. His research interests have focused on sociology, demography, and Africana Studies. Zuberi is the author of "Swing Low, Sweet Chariot: The Mortality Cost of Colonizing Liberia in the Nineteenth Century", published by the University of Chicago Press in 1995; "Thicker than Blood: How Racial Statistics Lie", published by the University of Minnesota Press in 2001; "Más espeso que la sangre: la mentira del análisis estadístico según teorías biológicas de la raza", published by Bogotá: Universidad Nacional de Colombia, in 2013; and "Africa Independence: How Africa Shapes the World", published by Rowman & Littlefield Publishers in 2015. He has edited or co edited eight volumes. These edited volumes include "White Logic, White Methods: Racism and Methodology" (with Eduardo Bonilla Silva) that was awarded the Oliver Cromwell Cox Book Award by the American Sociological Association.

Кураторлық жобалар

Зубери бірнеше көрмелердің кураторы. Ол "Тайдс оф Фридом: Делавэрдегі африкалық қатысу" көрмесін ұйымдастырды (2013 жылдың мамырында алғаш рет көрсетілді), "Тайдс оф Фридом" галереясы үшін бес интерстициалды фильм түсіріп, режиссерлік етті. Оның "Пропагандадағы қара денелер: соғыс плакатының өнері" көрмесі 2013 жылдың маусым айында Пенсильвания университетінің археология және антропология мұражайында тұңғыш рет көрсетілді. "Пропагандадағы қара денелер" көрмесі Зуберидің жеке коллекциясынан алынған 33 плакаттан тұрады. Бұл көрме сондай-ақ 2016 жылы Сиэтлдегі Солтүстік-Батыс Африка-Америкалық мұражайында және 2017 жылы Оклахома штатының Талса қаласындағы Томас Гилкриз Америка тарихы және өнер институтында көрсетілді. Профессор Зубери Пенн мұражайының Африка галереясын "АФРИКА ГАЛЛЕРЕЯЛАРЫ: Жаратушыдан мұражайға дейін" (2019) деп қайта жобалады. Ол "АФРИКА ГАЛЛЕРЕЯЛАРЫ" галереясы үшін он интерстициалды фильм түсірді.

Африка халық санағын талдау жобасы

Зубери Африкадағы халық санағын талдау жобасын (ACAP) басқарды. Бұл жобаны Біріккен Ұлттар Ұйымы Африкадағы халық санағын жүргізу процесін дамыту үшін бастаған. Халық санағын жүргізу ақырында күнделікті процедураға айналғанмен, нәтижесінде алынған деректерді сақтау және талдау Африканың статистикалық кеңселерде толыққанды дамымаған. Африкалық халық санағы деректерін сақтау қажеттілігін, нашар сақтау салдарынан мәліметтердің жоғалуына жол бермеуді және осы ауқымды деректерді одан әрі талдау, тарату және пайдалануды ынталандыру мақсатында ACAP Пенсильвания университетінің Халықты зерттеу орталығы мен Африка мемлекеттерінің және ғылыми-зерттеу институттарының бірлескен жобасы ретінде іске асырылды. Жобаның мақсаты – Африка мемлекеттері мен ғылыми-зерттеу институттары арасындағы ынтымақтастықты халық санағы деректерін ұлттық және аймақтық деңгейде мұрағаттау және талдау бойынша күшейту, сондай-ақ континентте тиісті саясатты жүзеге асыру үшін қажетті ақпарат беру болып табылды.

Тарих детективтері

Зубери – PBS телеарнасының «Тарих детективтері» бағдарламасының жүргізушісі. Бұл бағдарлама «тарихи құпиялардың күрделілігін зерттеуге, жергілікті халық мұраларын, отбасылық әңгімелерді және қызықты заттарды байланыстыратын фактілерді, мифтерді және шешімін табу қиын мәселелерді анықтауға» арналған. Зубери көрермендерді 1932 жылғы Форд роудстерінде Өлім сахарасының төңірегінде шапқынымен және жапондықтарды тұтқындау лагерінен аман қалған адамды іздеу арқылы бір тергеуге қатыстырды. Бағдарлама продюсері Тони Такберри: «Тукуфу өзінің біліктілігімен қатар, тартымды, қуатты және көтеріңкі мінезге ие» дейді.

Құжаттық жобалар

Ол Африканың тәуелсіздігіне қол жеткізу қозғалысының тууы, іске асуы және оның алдында тұрған мәселелерді көрсететін толық метражды деректі фильмнің авторы және продюсері. "Африка тәуелсіздігі" оннан астам кинофестивальда көрсетіліп, түрлі сыйлықтарға ие болды. 2020 жылы аяқталған ежелгі Гана, Мали және Сонгхай тарихына арналған толық метражды деректі фильмі "Бұрын бәрі жақсы болғанда" (2020) деп аталады. Оның мұражайлардағы африкалық материалдық мәдениет туралы соңғы қысқа деректі фильмі "Повесті деколонизациялау: Африка галереялары – жасаушыдан мұражайға дейін" (2020) деп аталады. "Африка галереялары: жасаушыдан мұражайға дейін" атты үш қысқа деректі фильмнің біріншісі – мұражайлар, өтемақы, қалпына келтіру және нәсіл тақырыбына арналған 33 минуттық зерттеу.

Кітап жобалары

Тукуфу Зубери. Африканың тәуелсіздігі: Африка әлемді қалай өзгертеді (Ланхам: Роуман және Литлфилд, 2015). Тукуфу Зубери. Қаннан қалың: нәсілдік статистиканың немесе жалғандығы туралы эссе (Минеаполис: Миннесота университетінің баспасы, 2001). 2002 жылғы Густав Майерс кітап сыйлығының арнайы марапаты. Антонио МакДэниел. Swing Low, Sweet Chariot: 19 ғасырда Либерияны отарлаудың өлім құны (Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 1995).

Өңделген томдар

Тукуфу Зубери және Эдуардо Бонилья Сильва (редакторлар). Ақ логика, ақ әдістер: нәсіл және әдіснама (Нью-Йорк: Роуман және Литлфилд Publishers, Inc., 2008) — 2009 жылғы Америка әлеуметтану қауымдастығының Оливер Кромвелл Кокс кітабының сыйлығының иегері. Тукуфу Зубери, Амсон Сибанда және Эрик Уджо (редакторлар). Оңтүстік Африка демографиясы. Африканың жалпы демографиясы сериясының 1-томы, Бас редактор Тукуфу Зубери (Нью-Йорк: М. Э. Шарп, 2005).

Журналдар саны

Тукуфу Зубери мен Танжи Гиллиам (арнайы редакторлар), «Африка және әлем туралы перспективалар». Америка саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамасы, 2010 жылғы қараша, том 632 (132 бет). Тукуфу Зубери мен Гейл Гаррисон (қонақ редакторлар), «Өркениеттің болашағына қайта оралу: Африкалық-американдық зерттеулердің 30 жылдығы». Journal of Black Studies журналының 2004 жылғы арнайы саны, том 35, № 2. Тукуфу Зубери (қонақ редактор), «Расалық статистика және мемлекеттік саясат». Race and Society журналының 2003 жылғы арнайы саны (томның мұқабасында қателікпен 2001 жыл деп көрсетілген), 4-том, 2-шығарылым (132 бет). Лаура Крисман, Фара Гриффин және Тукуфу Зубери (қонақ редакторлар), «Дәстүрлерді басып өту: 21-ғасырда Африка, Африка диаспорасы және Африкалық-американдық зерттеулер». Black Scholar журналының 2000 жылғы арнайы саны, том 30, № 3-4 (80 бет). Элайджа Андерсон мен Тукуфу Зубери (қонақ редакторлар), «Африкалық-американдық мәселелерді зерттеу: В.Е.Б. Дю Буаға арналған еңбектер». Америка саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамасының 2000 жылғы арнайы саны, том 568 (316 бет).