Қасиетті суреттер: Медитация мен құлшылыққа арналған бейнелер
Andachtsbilder
Қасиетті суреттер – христиан дініндегі дұға мен ой-толғанысқа көмектесетін бейнелер. 14-15 ғасырлардағы Pietà, Man of Sorrows сияқты тақырыптар кең таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни сурет
Religious image
Andachtsbilder (жекеше Andachtsbild, неміс тілінде дұғалық сурет) – бұл неміс термині, көбінесе ағылшын тілінде өнер тарихында дұға мен ой-толғанысқа көмектесу үшін жасалған христиан дұғалық суреттерін атау үшін қолданылады. Бұл суреттер "әдетте, оқиғалық контекстен алынып, өте назарлы және көбінесе күшті эмоционалдық әсер беретін шағын көріністерді бейнелейді". Бұл термин ерекше түрде 14 және 15 ғасырлардағы Солтүстік готика өнерінде қолданылады, сол кезде Пиета, Есте қарастырылған Мәсіх, Қайғылы Адам, Arma Christi, Верониканың жамылғысы, Жақсы Иоанның кесілген басы және Қайғылы Мария сияқты жаңа сюжеттер өте танымал болды.
Andachtsbilder (singular Andachtsbild, German for devotional image) is a German term often used in English in art history for Christian devotional images designed as aids for prayer or contemplation. The images "generally show holy figures extracted from a narrative context to form a highly focused, and often very emotionally powerful, vignette". The term is especially used of Northern Gothic art around the 14th and 15th centuries, when new subjects such as the Pietà, Pensive Christ, Man of Sorrows, Arma Christi, Veil of Veronica, the severed head of John the Baptist, and the Virgin of Sorrows became extremely popular.
Тақырыптар мен жанрлар
Исаның азаптары туралы баяндамадағы дәстүрлі тақырыптар, мысалы, «Ecce Homo» және Исаның айқышқа шегеленуі де осылай бейнеленді. Айқыш ғасырлар бойы, кем дегенде 10 ғасырдағы Кельндегі Геро кресінен бастап, қарқынды, жеке бейне ретінде қарастырылса да, көптеген суреттерде қанның, жаралардың және қисық позалардың графикалық бейнеленуіне жаңа мән берілді. Бұл процесс шамамен 1300 жылдары басталды, сондықтан әсер айқыштан бастап басқа тақырыптарға тараған сияқты. Дәстүрлі «Ecce Homo» көлемді көрініс болып табылады, онда Мәсіхтің бейнесі көбінесе оның тұтқындарынан артық көрінбейді, бірақ «andachtsbilder» нұсқаларында басқа тұлғалар мен күрделі сәулеттік фон жоғалып, көбінесе суреттелген нұсқаларда тек Мәсіх қарапайым фонда қалады (төмендегі галереяда Антонелло да Мессинаның мысалын қараңыз). «Andachtsbilder» Мәсіхтің және оған жақын адамдардың қайғысы мен азаптарына ерекше назар аударады. Олардың қолданылуын Францискан қозғалысы, «Devotio Moderna» және ортағасырлық Еуропаның соңғы кезеңдеріндегі неміс мистикасы сияқты қозғалыстар ынталандырды, олар Мәсіхтің азаптары туралы терең ойланып, оның физикалық әсерлерін жанға сіңіру арқылы сезімтал медитацияны қолдады. Ең қиын, тіпті қорқынышты мысалдар Киелі Рим империясының шығыс шекарасынан және Польша, Литва және Балтық елдерінен келді, онда денеге қалыңқан қанның үлкен ойылған бөліктері жабысады. Бірақ бұл стиль бүкіл Еуропаға, соның ішінде Италияға да тарады, бірақ эмоционализмнің шектен тыс түрлері Барокко дәуіріне дейін онда қабылданбады.
Traditional subjects from the narrative of the Passion of Christ such as the Ecce Homo and the Crucifixion of Jesus were also treated in the same way. Though the Crucifix had been treated as an intense, isolated image for centuries, at least as far back as the 10th century Gero Cross in Cologne, many images showed a new emphasis on graphically depicted streaming blood, wounds and contorted poses. This process started around 1300, so the influence appears to be from the Crucifixion to other subjects. The traditional Ecce Homo is a very crowded scene, in which the figure of Christ is often less prominent than those of his captors, but in the andachtsbilder versions the other figures and complex architectural background have vanished, leaving only Christ, with a plain background in most painted versions (see the example by Antonello da Messina in the gallery below). Andachtsbilder have a strong emphasis on the grief and suffering of Christ and the figures close to him. Their use was encouraged by movements such as the Franciscans, the Devotio Moderna and German mysticism in late medieval Europe, which promoted affective meditation on the sufferings of Christ by intense mental visualization ("imitation") of them and their physical effects. The most extreme, even gruesome, examples often came from the eastern edge of the Holy Roman Empire and beyond in Poland, Lithuania and the Baltic states, where large carved gobbets of congealed blood can cover the body. But the style spread all over Europe, including Italy, although the extremes of emotionalism were avoided there until the Baroque.
Мүсіндер
Бұл термин алғаш рет негізінен мүсіндік бейнелер тобы үшін қолданылды, оның ішінде Пиета және ойлы Мәсіх, олар 14 ғасырда Оңтүстік-Батыс Германиядағы монастырларда пайда болған деп есептелген, бірақ қазіргі тарихы одан да күрделірек болуы мүмкін. Шіркеулерде мұндай бейнелерге көбінесе қосалқы шапельдер беріліп, кейде олар қасиетті аптаның рәсімдерінде арнайы орын алады. Мысалы, қасиетті нан (хостия) Ұлы жұма мен Пасха жексенбісі аралығында мүсінделген Пиетадағы найза жарасының ішкі қуысында сақталуы мүмкін.
The term was first devised for a group of mainly sculptural subjects, including the Pietà and Pensive Christ, that were thought to have emerged in convents in south western Germany in the 14th century, although their history is now believed to be more complicated. In churches such images were often given a side chapel, and sometimes are given special places in the rituals of Holy Week. For example, consecrated hosts might be stored in the cavity of the spear wound in a sculpted Pietà between Good Friday and Easter Sunday.
Сурет, ою-өрнек және баспа
Бұл термин көбінесе жеке ой-толғаныс үшін үйде жасалған кішкентай туындыларға қатысты қолданылады. 15 ғасырға қарай Солтүстік Еуропаның қалыптасып келе жатқан қалалық орта таптары кішкентай суреттер мен мүсіндерді алуға көбірек мүмкіндік алды. Бейнелеу көбінесе өте "жақыннан" жасалған, жартылай бой суреті суреттің барлық кеңістігін жабатын. Andachtsbilder суреттері гравюраларда да жиі кездесетін. Дегенмен, шіркеулерге немесе ашық ауада көрсетуге арналған үлкен жұмыстар да осы терминге жатады. 15 ғасырдың ортасына қарай andachtsbilder үлкен монументалды туындыларға әсер етті, осы процесті Джеймс Снайдер Рогир ван дер Вейденнің Прадодағы Депозициясы, Маттиас Грюневальдтың Изенаим алтары және Тильман Рименшнайдердің Ротенбург об дер Таубердегі Қасиетті Қан алтары сияқты маңызды туындылармен байланыстыра талқылайды. Әйгілі Грегоридің миссасы, қайғылы адамның көрінісін қамтыған, құрбандық алтарында жиі қолданылатын композиция болды, ол andachtsbilder тақырыбын алып, оны монументалды туындыларға сәйкес тақырыпқа кеңейтті. Өнер тарихшысы Джеффри Ф. Хамбургер бұл термин қазір "бастапқы дәлдігін жоғалтты, себебі ол құлшынықты оятуға арналған кез келген нысанға қолданылды" деп атап өтті. Andachtsbilder дәстүріндегі туындылар ғасырлар бойы католик өнерінде өте танымал болды, мысалы, Барокко Испаниясы мен Италиясында, бірақ бұл термин кейінгі кезеңдегі суреттерге қолданылуы сирек. Ағылшыл тіліндегі "devotional image" немесе "picture" сияқты терминдер бейнелердің кең ауқымын, барлық медиа түрлерін, соның ішінде қазіргі заманғы коммерциялық басылымдарды немесе дұғалық карточкаларды, әсіресе сюжеттік көріністерден гөрі портрет сияқты бейнелерді қамтуы мүмкін.
The term is often used specifically for small works intended for personal contemplation in the home. By the 15th century the emerging urban middle classes of Northern Europe were increasingly able to afford small paintings or carvings. The depiction was often very "close up", with a half length figure occupying nearly the whole picture space. Andachtsbilder subjects were also very common in prints. However larger works for churches or outdoor display are also covered by the term. By the mid 15th century andachtsbilder were influencing large monumental works, a process James Snyder discusses in relation to major works such as Rogier van der Weyden's Prado Deposition, the Isenheim Altarpiece of Matthias Grünewald, and the carved Altarpiece of the Holy Blood by Tilman Riemenschneider at Rothenburg ob der Tauber. The Mass of St Gregory, which included a vision of the Man of Sorrows, was a composition often used on altarpieces which took a common andachtsbilder subject and expanded it into a subject suitable for more monumental works. The art historian Jeffrey F. Hamburger observed that the term has now "lost whatever precision it could ever lay claim to, having been applied to virtually any object that might have been used to stimulate devotional experience" Although works in the andachtsbilder tradition remained very popular in Catholic art for centuries, for example in Baroque Spain and Italy, the term is less likely to be applied to much later images. The English term "devotional image" or "picture" etc. can apply to a wide range of images, in all media, included modern commercially printed reproductions or prayer cards, especially those featuring a portrait like image rather than a narrative scene.