Кіріспе

Палестиналық америкалық ғалым Бешара Думани (بشارة دوماني) – қазіргі уақытта Бірзейт университетінің президенті қызметін атқаратын палестиналық америкалық ғалым. Бұрын ол Браун университетінде Палестина тарихын зерттеу профессоры, Махмуд Дарвиш атындағы профессор болды. Оның зерттеулері ерте заманғы және қазіргі Таяу Шығыс туралы негізгі ғылыми еңбектерде жиі назардан тыс қалған топтарға, жерлерге және кезеңдерге арналған. Ол сонымен қатар күшпен орын ауыстыру, академиялық бостандық, білімді өндіру саясаты және палестиналықтардың жағдайы туралы жазатын қоғамдық зиялы.

Өмірбаян

Думани – 1947-1949 жылдардағы Палестина соғысы кезінде отбасы Хайфа қаласынан күштеп шығарылған палестиналық. Ол Сауд Арабиясында дүниеге келген, бірақ жастық шағын Ливанда өткізіп, 1970 жылы АҚШ-қа көшіп кеткен. 2012 жылдан 2020 жылға дейін Браун университетінде Жоковский отбасының Таяу Шығыстың қазіргі заманғы тарихы бойынша ерекше профессоры болды. Бұл лауазым палестиналық ақын Махмуд Дарвиштің есімімен аталады. Думанидің ғылыми қызығушылығы – ертедегі және қазіргі Таяу Шығыстың әлеуметтік, мәдени және құқықтық тарихы. Оның кітаптары: «Османдық Жерорта теңізіндегі отбасылық өмір: әлеуметтік тарих» (2017), «Палестинаны қайта ашу: Джабал Наблустағы саудагерлер мен шаруалар 1700–1900», «11 қыркүйектен кейінгі академиялық бостандық» (редактор), және «Таяу Шығыстағы отбасы тарихы: үй шаруашылығы, мүлік және гендер» (редактор). Думани Палестина тарихы және тарихнамасы бойынша көптеген мақалалар жариялаған, оның ішінде «Палестина мен палестиналықтарды мұрағаттау: Ихсан Нимрдің мұрасы», «Палестинаға қарсы палестиналықтар ма? Жұрттың темір заңдары мен ирониясы», «Османдық Палестинаны қайта ашу: Палестиналықтарды тарихқа енгізу» және тағы да басқалары бар. Думани «Палестина зерттеулеріндегі жаңа бағыттар» зерттеу бастамасын құрған және Калифорния университетінің баспасынан шығатын ашық қолжетімді кітаптар сериясының редакторы. Ол «Палестина зерттеулері журналы» мен «Иерусалим тоқсандығы» журналының редакциялық кеңесіне мүше. 2017 жылы ол «Эндрю У. Меллон қорынан» «Қоныс аудару және қазіргі әлемнің қалыптасуы: тарих, экология және субъективтілік» атты ұсынысы үшін Сойер семинары сыйлығын алды және семинар үшін бір жылдық семинарлар, курстар мен мәдени шаралар сериясын ұйымдастырды. 2008–2010 жылдары Думани Бірзейтте Палестина мұражайын құру жоспарын жасаған командаға жетекшілік етті.