Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мур Калифорния университетінің регенттеріне қарсы сот ісі Калифорния Жоғарғы Сотының маңызды шешімі болды. 1990 жылдың 9 шілдесінде тіркелген бұл іс, дәрігерлер мен зерттеушілердің алған үлгілеріндегі өз жасушаларына қатысты меншік құқығы мәселесін қарастырды. 1976 жылы Джон Мурға UCLA медициналық орталығының онкологиялық зерттеушісі Дэвид Голд түкті клеткалы лейкемиядан емдеу жасады. Мурдың қатерлі жасушалары кейіннен Голд пен UCLA коммерциялық мақсатта пайдаланған жасушалар желісіне айналдырылды. Калифорния Жоғарғы Соты ауруханадағы пациенттің тастап кеткен қан мен тіндерінің үлгілері оның жеке меншігі емес екенін, ал жеке адамдар өз жасушаларынан алынған коммерциялық өнімдер немесе зерттеулерден түскен пайдаға үлесуге құқығы жоқ деген қаулы шығарды. Осы шешімнен кейін АҚШ-тың көптеген соттары, қайтыс болған туыстарының дене мүшелерін "бұрыс коммерцияландыру" үшін зерттеушілер мен университеттерді сотқа берген туысқандарына қарсы шешім шығарды.
Moore v. Regents of the University of California was a landmark Supreme Court of California decision. Filed on July 9, 1990, it dealt with the issue of property rights to one's own cells taken in samples by doctors or researchers. In 1976, John Moore was treated for hairy cell leukemia by physician David Golde, a cancer researcher at the UCLA Medical Center. Moore's cancer cells were later developed into a cell line that was commercialized by Golde and UCLA. The California Supreme Court ruled that a hospital patient's discarded blood and tissue samples are not his personal property and that individuals do not have rights to a share in the profits earned from commercial products or research derived from their cells. Following this decision, most U. S. courts have ruled against family members who sue researchers and universities over the "improper commercialization" of their dead family member's body parts.
Өмірбаян
Джон Мур алғаш рет 1976 жылғы 5 қазанда, түкті жасушалы лейкемия диагнозы қойылғаннан кейін UCLA медициналық орталығына келді. Дәрігер және қатерлі ісіктерді зерттеуші Дэвид Голд диагнозды растау үшін Мурдың қанынан, сүйек миынан және басқа дене сұйықтықтарынан сынама алды және Мурдың селезеніндегі қауіпті ісікке байланысты селезенектомия жасауды ұсынды. Мур жазбаша келісім беріп, процедураға рұқсат берді. Келісімде аурухананың "алынып тасталған тіндерді немесе мүшелерді кремациялау арқылы жоюға" құқығы бар екені көрсетілген, ал оның селезені UCLA медициналық орталығында айыпталушылар ретінде аталмаған хирургтар алып тастады. Бірнеше күннен кейін Мурдың қан көрсеткіштері қалыпқа келді, ал оның селезенінің одан әрі зерттелуі Голдқа Мурдың қан жасушаларының ерекше екенін көрсетті, олар ақ қан жасушаларының өсуін ынталандыратын белок өндіреді, бұл организмді инфекциялардан қорғауға көмектеседі. Мур операциядан кейін Вашингтон штатының Сиэтл қаласына көшіп, 1976 мен 1983 жылдар аралығында Голдпен кездесу үшін бірнеше рет UCLA медициналық орталығына оралды. Сот оның селезенің жеке өмірі мен қадір-қасиетін қорғау үшін мүлік ретінде қорғалуы керек деген пікірді қабылдамады. Сот оның мүдделері ақылмен келісім арқылы қорғалғанын және заңдар адамның ағзаларын жоюды талап ететіндіктен, заң шығарушылардың пациенттерге алынған ағзаларын иеленуге рұқсат бермеуді көздегенін шешті. Соңында, даулы мүлік Мурдың жасушалары емес, оның жасушаларынан жасалған жасушалар тізбегі болуы мүмкін. Сот Мурдың жасушаларын мүлік ретінде қарастырудың себептерін қарастырды. Мүлікті қайтару қатаң жауапкершілік тудыратын құқық бұзушылық болғандықтан, сот мүлік құқықтарын кеңейту медициналық зерттеулерге кері әсер етеді деп қорқытты. Зертханалар зерттеу үшін көптеген медициналық сынамалар алады және олардың сынамалары заңсыз алынғанын білуге немесе анықтауға міндетті емес. Сонымен қатар, Мурдың жеке өмірі мен құпиялылығына қатысты мүдделері ақылмен келісім талаптарымен қорғалады, олар экономикалық мүдделер туралы да ақпарат беруі керек. Әділет судьясы Арабиан қосымша пікір жазып, осы істегі терең философиялық, моральдық және діни мәселелерді сот шеше алмайтынын мәлімдеді. Әділет судьясы Бруссард бір бөлігімен келісіп, бір бөлігімен келіспеді. Әділет судьясы Моск наразылық білдірді, Мурдың кейбір мүлік құқықтарын жоюға және басқаларын беруге болады деп мәлімдеді. Ең болмағанда, Мурдың "өз тіндерімен айыпталушылардың істегенін жасауға құқығы бар" болды. Яғни, тіндер алынғаннан кейін Мур оны зертханаға сатуды немесе жоюды таңдауға құқылы болды. Осылайша, мүлік құқықтары бұзылған жағдайда Мурдың тіндерінен туындаған экономикалық құндылықтың маңызды бөлігін алуға мүмкіндік беру үшін зертханаларды қайтару үшін қатаң жауапкершілікке тарту қажеттілігі болмас еді. Сонымен қатар, ақылмен келісімнен келтірілген зиянды дәлелдеу үшін Мур дұрыс хабардар болғанда, оның өзі де, ақылға қонымды адам да процедураға келіспейтінін дәлелдеуі керек еді. Осылайша, Мурдың ақылмен келісім арқылы зиянды дәлелдеу мүмкіндігі аз болды. Сонымен қатар ол процедураға келісе алмай, өз мүшелерін сату құқығын сақтай алмады. Ақырында, Мур тек өзінің дәрігерін ғана, оған жеткілікті ақпарат бермегені үшін сотқа шақыруға құқылы болды. Осылайша, ол жеңіске жетуі екіталай еді, тіпті келісім беруден бас тартса да, оның тіндерінің экономикалық құндылығын ала алмады және оны пайдаланып жүрген тараптарды сотқа шақыра алмады.
John Moore first visited UCLA Medical Center on October 5, 1976, after he was diagnosed with hairy cell leukemia. Physician and cancer researcher David Golde took samples of Moore's blood, bone marrow, and other bodily fluids to confirm the diagnosis and recommended a splenectomy because of the potentially fatal amount of swelling in Moore's spleen. Moore signed a written consent form, authorizing the procedure. It said the hospital could "dispose of any severed tissue or member by cremation", and his spleen was removed by surgeons, who were not named as defendants, at UCLA Medical Center. Moore's blood profile returned to normal after only a few days, and further examination of his spleen led Golde to discover that Moore's blood cells were unique in that they produced a protein that stimulated the growth of white blood cells, which help to protect the body from infections. Moore moved to Seattle, Washington, after his surgery and returned to the UCLA Medical Center for follow up visits with Golde several times, between 1976 and 1983. The court then rejected the argument that his spleen should be protected as property to protect Moore's privacy and dignity. The court held that his interests were already protected by informed consent and decided that since laws required the destruction of human organs as some indication, the legislature had intended to prevent patients from possessing their extracted organs. Finally, the property at issue may not have been Moore's cells but the cell line created from his cells. The court then looked at the policy behind having Moore's cells considered property. Because conversion of property is a strict liability tort, the court feared that extending property rights to include organs would have a chilling effect on medical research. Laboratories doing research receive a large volume of medical samples and cannot be expected to know or discover whether somewhere down the line their samples were illegally converted. Furthermore, Moore's interest in his bodily integrity and privacy are protected by the requirement of informed consent, which must also inform about economic interests. Justice Arabian wrote a concurring opinion, stating that the deep philosophical, moral and religious issues presented by the case could not be decided by the court. Justice Broussard concurred in part and dissented in part. Justice Mosk dissented, stating that Moore could have been denied some property rights and given others. At the very least, Moore had the "right to do with his own tissue what the defendants did with it". That is, as soon as the tissue was removed, Moore had at least the right to choose to sell it to a laboratory or to have it destroyed. Thus, there would be no necessity to hold labs strictly liable for conversion when property rights could be broken up, to allow Moore to extract a significant portion of the economic value created by his tissue. Furthermore, to prove damages from informed consent, Moore would have to have proved that if he were properly informed, neither he, nor a reasonable person would have consented to the procedure. Thus, Moore's chances of proving damages through informed consent were slim. Also, he could not consent to the procedure but reserve the right to sell his organs. Finally, Moore could sue only his doctor, nobody else, for failing to adequately inform him. Thus, he was unlikely to win, could not extract the economic value of his tissue even if he had refused consent, and could not sue the parties that might be exploiting him.
Салдары
Мурдың қатерлі ісігі 1976 жылдан 1996 жылға дейін оның көкары (далағы) алынып тасталғаннан кейін ремиссияға енді. Ол 2001 жылдың қазан айында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Майкл Крайтонның "Енді" кітабында бұл жағдай нақты айтылғанмен, Фрэнк Бернет есімді науқасқа қатысты оның мүмкін болатын заңдық салдарларын қарастырады. Сонымен қатар, 2010 жылы Ребекка Склоттың "Генриетта Лакстың мәңгілік өмірі" кітабы және 2017 жылы түсірілген "Генриетта Лакстың мәңгілік өмірі" (фильм) осы жағдайды және Лакс отбасына қатысты оның құқықтық прецедентін талқылайды.
Moore's cancer went into remission from 1976 to 1996 following the removal of his spleen. He died from the cancer in October 2001. The Michael Crichton book Next, while specifically mentioning the case, extrapolates its possible legal ramifications with a patient, called Frank Burnet. Further, the 2010 book The Immortal Life of Henrietta Lacks by Rebecca Skloot and 2017 movie The Immortal Life of Henrietta Lacks (film) discuss this case and its precedent with regards to the Lacks Family.