Кіріспе

2015 жылдан 2020 жылға дейін Гайана президенті

Дэвид Артур Гренджер (15 шілде 1945 жылы туған) – Гайананың бұрынғы саясаткері және зейнеткер әскери офицері, 2015 жылдан 2020 жылға дейін Гайананың тоғызыншы президенті болды. Халықтың ұлттық конгресінің (PNC) мүшесі, ол бұрын Гайана қорғаныс күштерінің қолбасшысы және 1990 жылдан 1992 жылға дейін ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші болып қызмет еткен. 2012 жылдан 2015 жылға дейін Гайананың Ұлттық Ассамблеясында оппозиция жетекшісі болды. Гренджер 2011 жылғы қарашада өткен жалпы сайлауда оппозициялық коалицияның президенттікке үміткері ретінде қатысты, бірақ жеңіліске ұшырады. 2015 жылғы мамырда өткен жалпы сайлауда президент болып сайланды. 2018 жылғы 21 желтоқсандағы сенімсіздік дауысы нәтижесінде мерзімінен бұрын сайлау өтті.

Мансап

Джорджтаун қаласында туған Дэвид Артур Гренджер, премьер-министр Линден Форбс Сэмпсон Бернхэмның тікелей тағайынымен Гайана қорғаныс күштерінің (GDF) аға офицері болды. Ол Гайананың ең беделді мектептерінің бірі – Куинс колледжінде оқыды, осы колледждің түлектерінің арасында президенттер Форбс Бернхэм, Чедди Джаган, Сэмюэл Хиндс және ғалымдар Уолтер Родни мен Руперт Рупнарен де болды. Куинс колледжін бітірген соң, ол Куинс колледжінің кадет корпусының мүшесі болды. Гренджер 1965 жылы Гайана қорғаныс күштеріне офицер кадеті болып қабылданды және 1966 жылы екінші лейтенант рөліне тағайындалды. Ол кәсіби әскери білімін Нигериядағы Армиялық командалық және штабтық колледжде, Бразилиядағы Джунгли соғысы бойынша оқу орталығында, ал Ұлыбританиядағы жаяу әскер мектебінде және Монс офицерлік кадет мектебінде алды. 1979 жылы Гайана қорғаныс күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды және бригадир шеніне көтерілді. 1990 жылы Гренджер президенттің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды және 1992 жылы әскери қызметтен зейнетке шықты. Гренджер 1992 жылы «Guyana Review» жаңалықтар журналын құрып, оның бас редакторы болды. Ол әскери, тарихи және медиа тақырыптары бойынша зерттеулер жүргізіп, мақалалар жариялады, сондай-ақ «Гайананың мемлекеттік БАҚ: бақылауға ұмтылыс» және «Англофондық Кариб теңізіндегі әйел сарбаздар туралы алдын ала зерттеу» кітаптарының авторы. 1995–1996 оқу жылында ол Мэриленд университетінің Колледж-парк қаласындағы Филипп Меррилл журналистика колледжінде Хьюберт Х. Хамфри/Фулбрайт стипендиаты болды. 2010 жылы ол қарашада өткен жалпы сайлауда Халықтық Ұлттық Конгресс-Реформасының президенттік кандидаттығына сәтті түсті. Оппозициялық коалицияның президенттікке үміткері ретінде Гренджер Дональд Рамотардан жеңілді. 2012 жылдың 16 қаңтарында Ұлттық Ассамблеяда оппозицияның жетекшісі болып бірауыздан сайланды. Гренджер 2015 жылдың 11 мамырында өткен жалпы сайлауда оппозициялық коалиция – APNU – AFC атынан президенттікке қайта үміткер болды. Коалиция дауыстардың көпшілігін алып, Гренджер 2015 жылдың 16 мамырында Гайана президенті болып ант берді. 2018 жылдың 21 желтоқсанында оған сенімсіздік білдіріліп, кезектен тыс сайлауға жол ашылды.

2020 жылғы сайлау

2018 жылдың желтоқсанында сенімсіздік дауысынан кейін 2020 жылдың 2 наурызында сайлау өтті. Сайлауды Америка мемлекеттері ұйымы, Картер орталығы, КАРИКОМ және Еуропалық Одақ сияқты көптеген халықаралық ұйымдар қадағалады. Бастапқыда Грейнджер және оның партиясы манипуляцияланған деректер арқылы жеңіске жеткенін мәлімдеме жасады. Кейін ол сайлаудың алаяқтықпен бүлінгенін және оны жою қажет екенін айтты. Нәтижеде, дауыстарды жалпыұлттық қайта санау нәтижесінде қарсыласы Халықтық прогрессивті партиясының президенттік үміткері Ирфан Али жеңіске жетті. Бұл сайлауды бұрмалау арқылы жеңуге тырысқан үшінші Гайана президенті, алдыңғылары Форбс Бернхэм және Десмонд Хойт, екеуі де Грейнджердің PNC партиясынан шыққан.

Білім

Гренджер беделді Куинс колледжінде оқыды. Ол уақыт-уақыт семинарларға қатысты және Армиямен қамтамасыз етілді. Ол Калифорния университетінің Лос-Анджелес қаласындағы қалалық саясатты дамыту семинарында, Вашингтондағы Ұлттық қорғаныс университетінің қорғаныс жоспарлау және ресурстарды басқару курсында, сондай-ақ Флорида, АҚШ-тағы Бірлескен арнайы операциялар университетінің терроризмге қарсы оқытушылар семинарында болды.

Басшы

Гренджер Гайана қорғаныс күштерінің (GDF) қолбасшысы және президент Хойтедің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болды. Ол әскери білімін Монс офицерлік кадет мектебінде, Ұлыбританиядағы жаяу әскер мектебінде, Бразилиядағы джунглидегі соғыс оқу орталығында және Нигериядағы Армия командалық және штаб колледжінде алды. Ол бірнеше қорғаныс және қауіпсіздік мекемелерінің мүшесі болды. Ол Орталық барлау комитетінің төрағасы, Шекара және ұлттық қауіпсіздік комитетінің тең төрағасы, сондай-ақ Гайана қорғаныс кеңесінің, Ұлттық есірткі құқық қорғау комитетінің және Тәртіптік күштер комиссиясының мүшесі болды. Гренджер көптеген қоғамдық ұйымдарда қызмет еткен.

Академик/тарихшы

Ол Тарих қоғамының, Гайана мұрасы қоғамының, Гайана университетінің түлектер гильдиясының және Гайана шахмат федерациясының президенті болып сайланды. Сондай-ақ, ол Гайана университетінің кеңесіне, Кариб тарихшылары қауымдастығына, Кариб зерттеулер қауымдастығына, Гайана баспасөз қауымдастығына, Гайана кітап қорына мүше болды және қазіргі кезде Гайана Легионының және Гайана Ветерандар қорының қамқорлар кеңесінің мүшесі болып табылады.

Автор

Гренджер ұлттық қорғаныс және қоғамдық қауіпсіздік мәселелері бойынша көп жазды. Ол "Ұлттық қорғаныс: Гайана қорғаныс күштерінің қысқаша тарихы, 1965 – 2005"; "Қоғамдық қауіпсіздік: Гайанадағы қылмыстық зорлық-зомбылық және полиция" және "Қоғамдық саясат: Гайанадағы басқару дағдарысы" кітаптарының авторы. Ол бірнеше монография жазды, соның ішінде "Бес мың күндік соғыс: Гаити тәуелсіздігі үшін күрес, 1789–1804"; "Британдық Гвиана еріктілер күші, 1948–1966"; "Гвиана ұлттық қызметі, 1974–2000"; "Гвиана халықтық жасағы, 1976–1997"; "Королева колледжінің кадет корпусы, 1889–1975"; "Гвиананың монетасы, 1808–2008"; "Құлдық дәуірі, 1638–1838"; және "Ауыл қозғалысы, 1839–1889". Ол Уинстон МакГоуэн және Джеймс Роузбен бірге "Африкалық-Гайана тарихындағы тақырыптар" журналын шығарды, сондай-ақ "Гайана шолуы" және "Эмансипация" журналдарының баспагері болды.

Марапаттар

Гренджер түрлі академиялық наградалар алды, оның ішінде президенттің үздік бітіруші студентіне арналған медалі; университеттің мәдени өміріне ең үлкен үлес қосқан студенті үшін Деннис Ирвин сыйлығы; Университет Кеңесінің сыйлығы; Эльза Говеяның үздік медалі; Гай де Уивер тарих сыйлығы; Эрл Атли тарих сыйлығы; Мэри Ноэль Менезес тарих сыйлығы; Гайана университетінің Тарих факультетінің сыйлығы және тағы да басқалары. 2018 жылдың қараша айында Гренджерге Ходжкин емес лимфома диагнозы қойылды.