Кіріспе
Космос 936 немесе Бион 4 (Бион 4, Космос 936) – ғарышта биологиялық эксперименттер жүргізуге арналған советтік ғарыш кемесі. Бұл миссияға тоғыз ел биомедициналық зерттеулер қатысты. Эксперименттердің көп бөлігі Bion 3 (Космос 782) ұшуының нәтижелерін жалғастырды. Болгария, Чехословакия, Шығыс Германия, Франция, Венгрия, Польша, Румыния, АҚШ және КСРО ғалымдары миссия барысында физика және биология салаларында тәжірибелер жүргізді.
Kosmos 936 or Bion 4 (Бион 4, Космос 936) was a Bion satellite. The mission involved nine countries in a series of biomedical research experiments. The experiments were primarily follow ups to the Bion 3 (Kosmos 782) flight. Scientists from the Bulgaria, Czechoslovakia, East Germany, France, Hungary, Poland, Romania, the United States and the Soviet Union conducted experiments in physics and biology on the mission.
Ғарыш кемесі
Ғарыш аппараты "Зенит" барлау спутнигінің негізінде жасалған және 1973 жылы адамдарға радиацияның әсері мәселелеріне баса назар аудара отырып, ұшырулар басталды. Бағдарламаға "Космос-110", "Космос-605", "Космос-670", "Космос-782" және "Зенит-2М" барлау спутниктерінде ұшырылған "Наука" модульдері кірді. Сыртқы "Наука" модуліне 90 кг жабдық орналастырылуы мүмкін.
Іске қосу
Космос-936 1977 жылғы 3 тамызда сағат 14:01:00 UTC-де Плесецк ғарыш айлағынан "Союз-U" зымыран-тасығыш құралымен ұшырылды. Миссия 19,5 күннен соң аяқталды.
Миссия
Миссияның мақсаты - Bion 3 миссиясының тәжірибелерін жалғастыра отырып, әртүрлі биологиялық зерттеулер жүргізу еді. Ол бортында екі центрофуганы алып жүрді, олардың көмегімен кейбір сынамаларды жасанды гравитациялық ортаға орналастырды. Тышқандарды пайдаланып, ғарышқа ұшудың өзінен туындаған әсерлерді, стрестен туындаған әсерлерден ажыратуға тырысты. Ұшудың бұлшықеттер мен сүйектерге, қызыл қан клеткаларының тіршілік етуіне, липидтер мен көмірсулар метаболизміне тигізетін әсері зерттелді, сондай-ақ тышқандарды қолданып, ғарыш радиациясының торшаға тигізетін әсері бойынша тәжірибе жүргізілді. Аспаптардың бірі (биологиялық бөлігі болмаған) ғарыш радиациясы компоненттерінің физикалық параметрлерін зерттеді. Жеміс шыбдары генетика және қартаю зерттеулерінде қолданылды. Rattus norvegicus түріне жататын егеуқұйрықтардың тобы жіберілді, олардың орташа салмағы шамамен 250 грамм және жасы 62 күн болды. Жиырма егеуқұйрық микрогравитацияға ұшырады, ал қалған он егеуқұйрық центрофуганың жасанды гравитациясына ұшырады.