Кіріспе

Мурань қамалы (; Murány vára) – Словакиядағы Муранска-планина ұлттық паркіндегі Мурань ауылының үстінде орналасқан ортағасырлық қамалдың қиратылысы. Бұл қамалдың ерекшелігі – теңіз деңгейінен 935 метр биіктікте орналасуы, бұл оны Словакиядағы үшінші ең биік қамал етеді. Оның иелері туралы көптеген романтикалық аңыздар бар. Мурань қамалы 13 ғасырда маңызды сауда жолына қадағалап тұратын тік жарға тұрғызылған. Оның аты алғаш рет 1271 жылы ("arx Mwran") аталып, Венгрия королі Стефан V қаланы Гунигке тапсырған. Иелерінің бірі, қарақшы барон Матьяш Башо (немесе Бачо, словак тілінде: Матуш Башо) қаланы қарақшылардың бекінісіне айналдырып, саудагерлерді тонап, ауылдарды шапқан. 1548 жылы патша әскерінің қоршауынан кейін қамал түсіп, Башо өлімге кесілді. Мартин Бошняк жазған ең көне словак әндерінің бірі – "Мурань қамалы туралы ән" осы шайқасты суреттейді. Тағы бір иесі – "Мурань Венерасы" атымен танылған Мария Сечи. Ол тәуелсіз әйел болғандықтан, екінші күйеуінен ажырасып, өмірінің махаббаты – кейіннен Венгрияның палатині болған Ференц Весселениге үйленді. Весселени қаланы қоршаған кезде, оның ішінде туыстары болғандықтан, ол арамдықпен сарбаздарын қамалға кіргізуге тырысты. 1666 жылы Весселени Леопольд I-ге қарсы сәтсіз төңкеріс ұйымдастырды, бірақ үлкен қақтығысқа дейін қайтыс болды. Содан кейін Мария Сечи императорлық әскерлерге қарсы қамалдың батыл қорғанысын басқарды. Көптеген қарсыластарына қарамастан, ол 1670 жылы Карл Лотарингияға бас иді. Сзатмар шартынан кейін қамалдың маңызы азайды және оның жалпы жағдайы нашарлады. 18 ғасырда 1702 және 1760 жылдары екі рет өртке ұшырады. Бұл аймақ алғаш Гёмер, кейін Гёмер және Кишонт округінің құрамына кірді. 1920 жылы Трианон шартының талаптарына сәйкес ол жаңадан құрылған Чехословакияның бөлігіне айналды.