Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
33-ші истребительдер эскадрильясы (VF 33) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авиациялық бөлімшесі. 1948 жылдың 11 қазанында құрылған, ал 1993 жылдың 1 қазанында таратылды. VF 33 атауымен белгіленген екінші АҚШ Әскери-теңіз күштері эскадрильясы болды.
Fighter Squadron 33 (VF 33) was an aviation unit of the United States Navy. Originally established on 11 October 1948 it was disestablished on 1 October 1993. It was the second U. S. Navy squadron to be designated VF 33.
Корей соғысы
Бастапқыда эскадрилья Chance Vought F4U 4 Corsair ұшақтарымен жарақталды. Ол Carrier Air Group Three (CVG 3) құрамына кірді және Leyte әуе кемесімен екі рет теңізге шықты. Біріншісі 1950 жылдың ортасында Жерорта теңізіне, ал одан кейін 1950 жылдың қыркүйегінен 1951 жылдың ақпанына дейін Кореяға жауынгерлік міндеттерге аттанды. Корея соғысындағы ерлігі үшін VF 33 әскери-теңіз күштерінің бірлігіне арналған мақтау белгісімен марапатталды. Эскадрилья өзін "Тарсиерлер" деп атады, бұл қатал мики приматының құрметіне берілген ат. Эскадрилья өз тарсиерін лақап атымен "Минкки" деп шақырады.
The squadron was originally equipped with the Chance Vought F4U 4 Corsair. It was assigned to Carrier Air Group Three (CVG 3) and made two deployments on the aircraft carrier Leyte. The first was to the Mediterranean Sea in mid 1950 quickly followed by a combat deployment to Korea from September 1950 to February 1951. For its action in the Korean War VF 33 earned the Navy Unit Citation. The squadron called themselves the "Tarsiers", after a fierce primate. The squadron affectionately called their tarsier "Minky".
Жанармайға ауысу
Кореяға жіберілгеннен кейін VF 33 АҚШ-тың шығыс жағалауына оралды және F9F 6 Cougar ұшағына ауысты. Эскадрилья 6-шы авиатасымалдау тобына (CVG 6) бекітілді және 1954 жылы «Мидуэй» кемесімен Жерорта теңізіне аттанды. Осы сапардан кейін «Тарсиерлер» қайтадан FJ 3 Fury ұшағына ауысты және 1956 және 1957 жылдары Атлант мұхиты мен Жерорта теңізінде үш рет орналасты, бұл жолы «Лейк Шамплейн», «Лейте» және «Интрепид» авиатасымалдау кемелерінде. «Интрепид» кемесінде VF 33 НАТО-ның «Strikeback» операциясы жаттығуына қатысты. 1958 жылы VF 33 суперқаукарлық F 11 Tiger ұшағына ауысты және «Astronauts» деп қайта аталды. CVG 6 құрамында VF 33 «Интрепид» кемесімен Жерорта теңізіне екі рет сапар жасады. 1961 жылдың басында эскадрилья жеті жылдың ішінде төртінші реактивті истребитель ұшағына, F8U 1E Crusader-ге ауысты және атын «Тарсиерлер» деп өзгертті. VF 33 1961 жылы F8U 1E (F 8B) ұшағымен қайтадан Жерорта теңізіне барды, содан кейін 1962 жылы тамызда «Энтерпрайз» кемесіне қосылып, Жерорта теңізіне жіберілді. Алайда, «Энтерпрайз» қазан айында Куба ракеталық дағдарысы кезінде Кубаның теңіз блокадасын нығайту үшін қайта шақырылды. 1963 жылы «Энтерпрайз» және CVW 6 қайтадан АҚШ-тың алтыншы флотына жіберілді, ал 1964 жылы «Operation Sea Orbit» операциясына қатысты. Бұл – USS Enterprise, Long Beach және Bainbridge кемелерінен тұратын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірінші топтық миссиясының әлемді айналатын сапары болды. Толығымен ядролық қуатпен жұмыс ілейтін бұл топ 65 күн бойы 56 606 км (30 565 морлық миль) қашықтықты жанармай құймастан әлемді айналып өтті. 1964 жылы эскадрилья F-4 Phantom II ұшағына ауысты және келесі он жеті жыл бойы VF-102 эскадрильясымен бірге Phantom ұшағымен ұшты. VF 33 эскадрильясының алғашқы Phantom ұшағы F 4B болды, олар 1967 жылға дейін осы ұшақпен ұшты, содан кейін жақсырақ радар, қуаттырақ қозғалтқыштар, икемді қанаттар, қосымша жанармай бактерілері және артқан салмақты көтере алатын үлкен негізгі дөңгелектері бар F 4J ұшағына көшті. 1965 және 1968 жылдар аралығында Carrier Air Wing Six сынақ сапарынан өтті және «Америка» кемесімен үш рет орналасты.
Following its deployment to Korea VF 33 returned to the U. S. East Coast and transitioned to the F9F 6 Cougar. The squadron was assigned to Carrier Air Group Six (CVG 6) and deployed to the Mediterranean Sea aboard the Midway in 1954. After this tour the Tarsiers again transitioned to the FJ 3 Fury and made three deployments in 1956 and 1957 to the Atlantic Ocean and Mediterranean Sea, this time aboard the carriers Lake Champlain, USS Leyte, and Intrepid. Aboard Intrepid VF 33 took part in the NATO exercise Operation Strikeback. In 1958 VF 33 transitioned to the supersonic F 11 Tiger and was renamed Astronauts. As part of CVG 6 VF 33 made two tours to the Mediterranean Sea aboard the Intrepid. In early 1961 the squadron changed already to its fourth jet fighter in seven years, the F8U 1E Crusader, and changed its name back to Tarsiers. VF 33 took its F8U 1E (F 8B) again aboard Intrepid to the Mediterranean in 1961 62 and was then equipped with the F8U 2NE (F 8E) version. The squadron was then deployed aboard the Enterprise, to the Mediterranean Sea in August 1962. However, Enterprise was recalled in October to reinforce the naval blockade of Cuba during the Cuban Missile Crisis. In 1963 Enterprise and CVW 6 were again deployed to the United States Sixth Fleet, before taking part in Operation Sea Orbit in 1964. This was the around the world cruise of the United States Navy's Task Force One, consisting of USS Enterprise, Long Beach, and Bainbridge. This all nuclear powered unit steamed 56,606 km (30,565 nm) unrefuelled around the world for sixty five days. In 1964 the unit transitioned to the F 4 Phantom II and would fly the Phantom for the next seventeen years alongside its sister squadron VF 102. The first VF 33 Phantom was the F 4B, which they flew until 1967 at which time they moved up to the F 4J which featured better radar, higher thrust engines, slatted tailplanes, extra fuel cells and a larger main wheels to handle the increased weight. Between 1965 and 1968 Carrier Air Wing Six made the shakedown cruise and three deployments aboard the America.
Вьетнамдағы операциялар
VF 33 Вьетнам соғысына USS America кемесімен 1968 жылдың 10 сәуірінен 16 желтоқсанына дейін жөнелтілді. Соғыс аймағында болған кезеңде VF 33 үш миллион фунттан астам оқ-дәрі тастап, 5 ай ішінде 4000 сағатқа жуық ұрыс сағатын ұшты. 4 маусымда F 4J #155554 ұшағына қарсы әуе шабуылынан оқ тиді, ұшқыш лейтенант Эрик Брайс қаза тапты, денесі табылған жоқ, ал радиолокациялық операторы қауіпсіз түрде катапульданып, құтқарылды. 18 маусымда F 4J #155546 ұшағына SAM 2 зымыраны тиді, екі экипаж мүшесі де сәтті катапульданып, құтқарылды. VF 33 бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде 1969 және 1970 жылдары CNO Safety Award сыйлығы және 1975-1976 жылдардағы теңіз сапарында «Алтын Tailhook» сыйлығын жеңіп алды, себебі Әскери-теңіз күштері олардың авиатасымалдағышқа қонудағы шеберлігін мойындады. 1979 жылдың ақпан айында VF 33 үш жыл бойы апатсыз ұшқан. 1979 жылдың басында VF 33 сондай-ақ Дуайт Д. Эйзенхауэр авиатасымалдағышының сынақ сапарында осы кемеден де жұмыс істеді.
VF 33 deployed to the Vietnam War on board USS America from 10 April to 16 December 1968. During their time in the theatre VF 33 would drop over three million pounds of ordnance, flying 4000 combat hours over a period of 5 months. On 4 June F 4J #155554 was hit by antiaircraft fire, the pilot LT Eric Brice was killed in action, body not recovered, while the Radar Intercept Officer ejected successfully and was rescued. On 18 June F 4J #155546 was hit by a SAM 2, both crewmen ejected successfully and were rescued. VF 33 won several awards including the CNO Safety Award in 1969 and 1970 and during the 1975–1976 cruise they won the Golden Tailhook Award as the Navy recognised their skill at carrier landing. In February 1979 VF 33 had flown three years without accident. In early 1979 VF 33 also operated from the Dwight D. Eisenhower during that carrier's shakedown cruise.
Томкат ауысуы
1981 жылы VF 33 эскадрильясы VF 102 және USS America кемесіне тағайындалған Carrier Air Wing One авиациялық тобына қосылып, F 14A Tomcat истребителіне көшті. 1992 жылға дейін VF 33 CVW 1 авиациялық тобымен бірге «Америка» кемесінде Атлант мұхитына, Жерорта теңізіне және Үнді мұхитына он екі рет орналастырылды. Олардың алғашқы орналасуы 1982 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында өткен Солтүстік Атлантикадағы НАТО операциясы («Northern Wedding») болды. VF 33 эскадрильясы крестоносецтер дәуірінен бері ұшақтарының құйрық бөлігінде жұлдыздарды пайдаланып келеді, ал F 4 истребителінің соңғы жылдарында және Tomcat истребителінің басты символы ретінде үлкен жұлдызды таңдады. 1987 жылы олар «Minky» атауын жойып, «Тарсиерлерден» «Старфайтерлерге» өздерінің атын өзгертті, бұл олардың радио байланыс шақыру белгісі болды. Жаңа тандамада Томкэт истребителінің алдыңғы жағы бейнеленген үлкен жұлдыз суреттелген. 1985 жылдың 20 тамызында VF 33 эскадрильясы бірде-бір сәтсіздіксіз 50 зымыранды сәтті атқан алғашқы эскадрилья болды.
In 1981 VF 33 transitioned to the F 14A Tomcat along with VF 102 and joined Carrier Air Wing One assigned to USS America. Until 1992 VF 33 made twelve deployments with CVW 1 aboard the America to the Atlantic Ocean, the Mediterranean and the Indian Ocean. Their first deployment was a grueling North Atlantic NATO deployment (Northern Wedding) between August and October 1982. VF 33 has used stars as part of their tail markings since the Crusader days and settled on a large star for their latter F 4 tenure and as the main symbol on the Tomcat. In 1987, they abandoned "Minky" and changed their name from Tarsiers to Starfighters, which was their radio callsign. The new patch featured a large star with a head on view of a Tomcat. On 20 August 1985 VF 33 was the first squadron to complete 50 missile firings without a single failure.
Сидра шығанағындағы операциялар
1986 жылдың наурыз айында VF 33 алғаш рет F 14 ұшақтарын USS Америка әуе тасымалдаушысының 1-ші қанатымен бірге Жер орталық теңізіндегі Саратога және Корал теңізі жағалауларындағы «Документті алу» операциясына қатыстырып, ұрыс ортасына енгізді. VF 33 екі ливиялық МиГ-25 ұшағымен F-14 ұшақтарын түсіру мақсатымен кездесті, бірақ «Томкаттар» ливиялықтарды озатып, олардың артында қалды, алайда ұшқыштарға атуға рұқсат берілмеді. VF 102 эскадрильясымен бірге олар тасымалдаушы тобы Сидра шығанағына кірген кезде операция кезінде әуе қорғанысын қамтамасыз етті, ал Ливия бұл аймақты «Өлім сызығы» деп атады. Ливия өзінің аумақтық суларының бүкіл Сидра шығанағын қамтитынын мәлімдеді, бұл халықаралық құқық бойынша қабылданған 12 теңіздік мильдік шекараға қайшы болды. Осы талапқа сәйкес, осы сулардағы кез келген ұшақ немесе кеме ливиялық территорияда деп есептеліп, шабуылға ұшырауы мүмкін еді. АҚШ әскери-теңіз күштері бұл мәлімдемеге кейде қарсылық көрсеткенімен, 1981 жылдың тамызында VF 41 «Томкаттары» ливиялық истребительдермен алғашқы ұрысқа түсті. 1986 жылдың 15 сәуірінде Берлиндегі «Ла Белль» дискотекасына жасалған террористік шабуылда екі американдық әскери қызметкері мен бір түрік азаматы қаза болғаннан кейін президент Рональд Рейган Ливиядағы нысаналарға қарсы «Эль-Дорадо каньоны» операциясын жүргізуге бұйрық берді. Ұлыбританиядағы Лейкенхит және Верхний Хейфорд әуе базаларында орналасқан F-111 бомбалаушылары Триполидегі нысаналарды, ал Америка мен Корал теңізінен келген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің A-6 «Интрудерлері» Бенгазидегі нысаналарды шабуылдады. Әскери-теңіз күштері мен АҚШ теңіз корпусының F/A-18 «Хорнет» және Әскери-теңіз күштерінің A-7 ұшақтары AGM-88 HARM зымырандарымен жер-әуе қорғаныс жүйелеріне шабуыл жасады. Жерорта теңізіндегі F-14 эскадрильялары, соның ішінде VF 33, шабуыл тобына әуе қорғанысын қамтамасыз етті. 1986 жылы VF 33 895 үздіксіз ұшу миссиясын орындады, олардың ешқайсысы тоқтатылмады. 1987 жылы VF 33 Әскери-теңіз күштерінің ең жаңа тасымалдаушысы «Теодор Рузвельт» бортында қысқа сапар жасады. 1988 жылы дайындықтан өткеннен кейін VF 33 1989 жылдың ақпанында «Америка» тасымалдаушысымен бірге Солтүстік Атлант мұхитына, ал мамырдан қарашаға дейін алты айлық Жерорта теңізі және Үнді мұхиты (Med IO) круизіне аттанды. 1990 жылдың ақпанында VF 33 Сан-Диегодан Филадельфияға екі жарым айлық сапар жасады, «Констеллейшн» тасымалдаушысымен бірге Оңтүстік Американың оңтүстік ұшын айналып өтіп, кеме сапарындағы ұшақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Сапар барысында VF 33 Оңтүстік Америка елдерімен бірнеше бірлескен «Гринго Гаучо» оқуларына қатысты.
In March 1986 VF 33 would bring their F 14s into a combat environment for the first time on board USS America with Carrier Air Wing 1 as they took part in Operation Attain Document in the Mediterranean Sea alongside the Saratoga and Coral Sea. VF 33 engaged two Libyan MiG 25s with intent on shooting down the F 14s, but the Tomcats outmaneuvered the Libyans and ended behind the Libyan fighters, but the pilots did not have permission to open fire. Along with VF 102 they provided air cover during the operation as the carrier group moved into the Gulf of Sidra, which was claimed by Libya to be the Line of Death. Libya claimed its territorial waters extended across the entire Gulf of Sidra as opposed to the internationally recognised limit of 12 miles, and because of this claim, any airplane or ship within these waters was alleged to be in Libyan territory and liable to attack. US carriers occasionally challenged this assertion resulting in the first VF 41 Tomcat engagements with Libyan fighters in August 1981. On 15 April 1986, after a terrorist attack on disco hall La Belle in Berlin, killing two American servicemen and a Turkish woman, President Ronald Reagan ordered airstrikes, called Operation El Dorado Canyon, against targets in Libya. F 111 bombers based at RAF Lakenheath and RAF Upper Heyford in the United Kingdom attacked targets in Tripoli while U. S. Navy A 6 Intruders from America and Coral Sea attacked targets in Benghazi. Navy and United States Marine Corps F/A 18 Hornets and Navy A 7’s attacked surface to air missile sites with AGM 88 HARM missiles. F 14 squadrons deployed in the Mediterranean, including VF 33, flew cover for the strike force. In 1986, VF 33 flew 895 continuous sorties without an abort. In 1987 VF 33 made a short cruise on board the Navy’s newest carrier, the Theodore Roosevelt. After workups in 1988, VF 33 deployed on board America to the North Atlantic in February 1989, and again for a six month Med IO cruise from May through November. In February 1990 VF 33 made a two and a half month transit from San Diego to Philadelphia Naval Shipyard aboard Constellation providing fighter protection as the carrier made the journey around the southern tip of South America. VF 33 took part in several joint "Gringo Gaucho" Exercises with South American nations during the transit.
Құла дауыл операциялары
1990 жылы тамызда Ирак Кувейтке басып кірген кезде, төрт әуе кемесі аймаққа "Шөл қалқаны" операциясына әуе қолдау көрсету үшін жөнелтілді. 1991 жылдың қаңтарында Ирактың Кувейттен шығу мерзімі жақындағанда, "Теодор Рузвельт" және "Америка" Суэц каналы арқылы аймаққа жетті. VF 33 "USS America" кемесімен бірге "Шөл даулы" операциясы басталғанда келді. "Америка" Қызыл теңізде "Джон Ф. Кеннеди" және "Саратога" бірге соққылар жасады, содан кейін "USS Midway", "Ranger" және "Теодор Рузвельт" кемелеріне қосылу үшін Парсы шығанағына көшті. VF 33 және VF 102 эскадрильялары "Шөл даулы" операциясы кезінде Қызыл теңіз бен Парсы шығанағынан миссия орындаған жалғыз "Томкат" эскадрильялары болды.
When Iraq invaded Kuwait in August 1990, four aircraft carriers were deployed to the region to provide carrier based air support for Operation Desert Shield. As the deadline for Iraqi withdrawal from Kuwait approached in January 1991, Theodore Roosevelt and America deployed to the region via the Suez Canal. VF 33 deployed with USS America arriving just as Operation Desert Storm commenced. America flew sorties alongside John F. Kennedy and Saratoga in the Red Sea before moving to the Persian Gulf to join USS Midway, Ranger and Theodore Roosevelt. VF 33 and VF 102 were the only Tomcat squadrons to fly missions from both the Red Sea and Persian Gulf during Operation Desert Storm.
Құрылғыдан шығу
1993 жылы VF 33 ұшағы 5000 сағат ұшқан алғашқы F 14 болды. Суық соғыс аяқталғаннан кейін Әскери-теңіз күштері әуе кемесінің әуе тобына бір ғана TARPS Tomcat эскадрильясын бекітуді шешкенде, VF 33 эскадрильясы TARPS мүмкіндігіне ие болған жоқ. Эскадрильяның «Desert Storm» операциясындағы табысына қарамастан, ол 1993 жылдың 1 қазанында таратылды. Дегенмен, VF 33 эскадрильясының дәстүрі өте белсенді түлектер тобы арқылы жалғасуда, олар веб-сайтты жүргізеді және мерзімді кездесулер ұйымдастырады.
In 1993 a VF 33 airframe became the first F 14 to log 5,000 flight hours. When the Navy decided to assign only a single TARPS Tomcat squadron per carrier air wing after the end of the Cold War, VF 33 was not TARPS capable and despite the squadron's success in Desert Storm, it was disestablished on 1 October 1993. However, the tradition of VF 33 lives on through a very active alumni group that hosts a website and periodic reunions.