Қазылған қазба динозаврлар: Hagryphus – Ютаның оңтүстігінен табылған кейінги бор кезеңінің (75.95 млн жыл бұрын) сирек кездесетін қаенгнатид динозавры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрылысы тоқтап қалған динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Хагриф (Hagryphus, "Ханың грифоны" деген мағынада) – қазіргі Юта штатының оңтүстігіндегі кеш Бор кезеңінде (жоғарғы Кампан сатысы, 75,95 млн жыл бұрын) өмір сүрген каенагнатид динозаврының монотиптік туысы. Ол Grand Staircase–Escalante ұлттық ескерткішіндегі Каипаровиц формациясында табылды. Голотипі 2002 жылы Майкл Гетти Юта штатының оңтүстігіндегі Grand Staircase–Escalante ұлттық ескерткішіндегі Каипаровиц формациясының (соңғы Кампан) аймағында тапты. Осы жайлы ғылыми есеп 2003 жылы жарияланды. Қазба табылған жартастың төменгі қабаттарының радиометриялық жасы, бұл үлгі 75,95 миллион жыл бұрын өлгенін көрсетеді. UMNH VP 12765 белгісімен тағайындалған типтік үлгі, Солт-Лейк-Ситидегі Юта табиғи тарих мұражайының коллекциясында сақталады. Ол толық емес, бірақ біртұтас сол қол және сол радиустың дистальді бөлігінен тұрады. Қолда екінші тырнақ жоқ. Білезікте жартылай ай тәрізді білезік сүйегі және радиал сүйегі сақталған. Сонымен қатар, қолдың жанындағы төбеде табылған кейбір бөлшектік аяқ элементтері де сол инвентаризациялық нөмірмен тізімделген.
Hagryphus (meaning "Ha's griffin") is a monospecific genus of caenagnathid dinosaur from southern Utah that lived during the Late Cretaceous (upper Campanian stage, 75.95 Ma) in what is now the Kaiparowits Formation of the Grand Staircase–Escalante National Monument. The holotype was discovered in 2002 by Michael Getty in the Kaiparowits Formation (Late Campanian) in the Grand Staircase–Escalante National Monument of southern Utah. The find was scientifically reported in 2003. Radiometric dating of rocks from slightly below the rock bed where the fossil was found indicates that the specimen died 75.95 million years ago. Designated UMNH VP 12765, the type specimen resides in the collections of the Utah Museum of Natural History in Salt Lake City. It consists of an incomplete but articulated left manus and the distal portion of the left radius. The hand lacks the second claw. In the wrist both the semilunate carpal bone and the radiale are preserved. Also some fragmentary foot elements, found at the hillside near the hand, have been catalogued under the same inventory number.
Жіктеу
2003 жылы Zanno & Sampson жаңа жаңалықты Caenagnathidae тұқымдастығының мүшесі деп хабарлады. Funston & Currie (2016) жүргізген бұрынғы талдаудың нәтижелері төменде көрсетілген.
In 2003 Zanno & Sampson reported the new find as a member of the Caenagnathidae. The results of an earlier analysis by Funston & Currie (2016) are reproduced below.
Палеоорталық
Хагрифтің жалғыз белгілі үлгісі Юта штатының оңтүстігіндегі Каипаровиц формациясынан табылды. Аргон-аргон радиометриялық жас анықтау Каипаровиц формациясының 76,1 және 74,0 миллион жыл бұрын, соңғы креда кезеңінің Кампан сатысында қалыптасқанын көрсетеді. Соңғы креда кезеңінде Каипаровиц формациясының орны Батыс Ішкі теңіз жолының батыс жағалауына жақын болды, бұл теңіз Солтүстік Американы екі құрлыққа – батыстағы Ларамидияға және шығыстағы Аппалачияға – бөлді. Динозаврлар мекендеген жазық ежелгі тасқын даласы болды, оны үлкен арналар және ылғалды батпақтар, тоғандар мен көлдер көптеп жапқан, ал айналасы биік таулы аймақтармен шектелген. Климат ылғалды және ылғалды болды, бұл организмдердің көптеген түрлерінің өркендеуіне жағдай жасады. Бұл формация әлемдегі соңғы креда кезеңіне тән құрлықтағы тіршіліктің ең толық және үздіксіз жазбаларының бірі болып табылады. Хагриф палеоортасын дромеозавридтер, троодонтид Талос сампсони, орнитомимидтер сияқты Орнитомимус велокс, тираннозавридтер сияқты Альбертозавр және Тератофон, бронели анкилозавридтер, қазтұмсық хадрозаврлар Парасауролофус циртокристатус және Грипсозавр монументаленсис, сондай-ақ кератопсиандар Ютацератопс гетти, Насутоцератопс титуси және Космоцератопс ричардсонимен бөлісті. Каипаровиц формациясындағы палеофаунаға хондрихтиялар (акулалар мен шағалалар), бақалар, саламандралар, тасбақалар, кесірткелер және крокодилдер кірді. Көптеген ертедегі сүтқоректілер де болды, олардың ішінде көпті түйірлілер, метатериялар және эутериялар бар.
The only known specimen of Hagryphus was recovered at the Kaiparowits Formation, in southern Utah. Argon argon radiometric dating indicates that the Kaiparowits Formation was deposited between 76.1 and 74.0 million years ago, during the Campanian stage of the Late Cretaceous period. During the Late Cretaceous period, the site of the Kaiparowits Formation was located near the western shore of the Western Interior Seaway, a large inland sea that split North America into two landmasses, Laramidia to the west and Appalachia to the east. The plateau where dinosaurs lived was an ancient floodplain dominated by large channels and abundant wetland peat swamps, ponds and lakes, and was bordered by highlands. The climate was wet and humid, and supported an abundant and diverse range of organisms. This formation contains one of the best and most continuous records of Late Cretaceous terrestrial life in the world. Hagryphus shared its paleoenvironment with theropods such as dromaeosaurids, the troodontid Talos sampsoni, ornithomimids like Ornithomimus velox, tyrannosaurids like Albertosaurus and Teratophoneus, armored ankylosaurids, the duckbilled hadrosaurs Parasaurolophus cyrtocristatus and Gryposaurus monumentensis, and the ceratopsians Utahceratops gettyi, Nasutoceratops titusi and Kosmoceratops richardsoni. Paleofauna present in the Kaiparowits Formation included chondrichthyans (sharks and rays), frogs, salamanders, turtles, lizards and crocodilians. A variety of early mammals were present including multituberculates, metatherians, and eutherians.