Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экологиялық тұрғыдан Колумбия – табиғи жер бедерінен бастап, биологиялық жануарлар әлеміне дейін мегаәртүрлі ел. Оның биоәртүрлілігі географиялық орналасуымен және биіктігімен байланысты. Колумбия Оңтүстік Америкадағы төртінші ірі мемлекет және Тынық мұхиты мен Кариб теңізінің жағалауына ие болған Оңтүстік Америкадағы жалғыз ел. Колумбияның жер бедерін алты негізгі табиғи аймаққа бөлуге болады: Кариб аймағы, Тынық мұхиты (оның ішінде Чоко биогеографиялық ылғалды орманы), Ориноко аймағы, Амазония аймағы, Анд аймағы және Арал аймағы. Табиғи қауіптерге жанартаулардың атқылауына бейім таулы жерлер, ара-араға жер сілкінісі және мерзімді құрғақшылықтар жатады.
Environmentally, Colombia is a mega diverse country from its natural land terrain to its biological wildlife. Its biodiversity is a result of its geographical location and elevation. It is the fourth largest South American country and only country in South America to have coasts on the Pacific and Caribbean Sea. Colombia's terrain can be divided into six main natural zones: The Caribbean, the Pacific (including Choco's Biogeographic rainforest), The Orinoco region, The Amazonia region, the Andean region, and the Insular region. Natural hazards include highlands subject to volcanic eruptions, occasional earthquakes, and periodic droughts.
Орманның жойылуы
2003 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметі бойынша, Колумбия жыл сайын 2000 км² орманды орманды жою салдарынан жоғалтады. Орманды жоюдың басты себептері – ағаш өңдеу, шағын ауыл шаруашылықтары мен мал өсіру, кен өндіру, гидроэлектр энергиясы сияқты энергия ресурстарын дамыту, инфрақұрылым құрылысы, кокаин өндірісі және егіншілік. Қазіргі кезде орманды алқаптар көбінесе құнарсыз топырақта орналасқан және көлік жолдарынан шалқақтау орналасқан. Бұл аймақ үшін ең үлкен қауіп – орманды жою, ал орманды жою биоәртүрлілікке қауіпті угроза тудырады. 2007–2010 жылдар аралығында 340 842 гектар орман жойылды, ал 633 гектар заңсыз егістіктерге, 225 279 гектар жайылымдарға қосылды. Дегенмен, аймақтың жазық жерлері таулы жерлерге қарағанда жылдамдығымен орманды жоюға бейім, себебі халық көбінесе таулы аймақтарда шоғырланған. 2000 жылы Лос-Андестегі қалған табиғи жамылғы 39% құрады, яғни табиғи жамылғысының 60% астам бөлігі жоғалды және бүгін де бұл аймақта табиғи ресурстарды пайдалану, оның ішінде игеру, қоныстану және орманды жою жалғасуда.
Colombia loses 2,000 km2 of forest annually to deforestation, according to the United Nations in 2003. Deforestation results mainly from logging for timber, small scale agricultural ranching, mining, development of energy resources such as hydro electricity, infrastructure, cocaine production, and farming. The concurrent forested areas predominately exist on less fertile soil and are distant from roads. A major threat to this region is deforestation, and deforestation is a critical menace to biodiversity. From 2007–2010, 340,842 Ha of forest were lost, while 633 Ha of illicit crops and 225,279 Ha of pastures were added. However, low lands in this region experience deforestation at higher rates than mountain lands because the population is mainly concentrated in mountain top areas. In 2000 the remaining natural cover in Los Andes was 39%, that means that over 60% of its natural coverage has been lost and today this region continues to through natural resource extraction including exploitation, settlement and deforestation.
Лос-Андесте құстардың жоғалуы
Колумбия әлемдегі құс түрлерінің 18%-ын қамтиды. Анд тауларының өзі әлемдегі ең түрлі аймақтардың бірі. Колумбия 70 жылдан бері жануарларды контрабандалаумен күресіп келеді, кейбір жағдайларда елдің шалқары аудандарындағы кедей отбасылар мафиялық топтарға кесірткелер, маймылдар және тотықұстар сату арқылы табыстарын арттырады.
Colombia holds 18% of the world's bird species. The Andes alone is one of the most diverse areas in the world. Colombia has a seventy year history of animal smuggling, in some cases impoverished families from the country side amplify their income by selling mafia groups lizards, monkey, and parrots.
Жалқаулар
Колумбияда жалқаулардың өмір сүруіне ең үлкен қауіп – олардың мекендеу ортасының жойылуы және бөлінуі.
The biggest threat to sloth's survival in Colombia is the destruction and fragmentation of their habitat.
Богота қаласы
Колумбияның астанасы Богота – елдің ең ірі халқы шоғырланған орталығы. 7 миллионнан астам тұрғыны бар, ол Латын Америкасының ең үлкен қалаларының бірі. Богота Колумбиядағы ауаның ең жоғары ластану деңгейін көрсетеді және қалада көлік құралдарының көбеюі салдарынан жақында бұл көрсеткіш күрт өсті. Боготада ауаның ластануы 1967 жылдан бері бақыланады, бірақ қала бойынша бақылау станциялары кеңінен орналасқан 1990 жылдан бастап қана. Төмен сапалы бензин мен дизель отыны ауа ластағыштарының басты көзі саналады. Қала әкімдігі атмосфералық ластануды азайту мақсатында "Кали үшін таза ауа" бағдарламасын іске қосты; бағдарлама шығарындылар мен олардың денсаулыққа тигізетін әсерін, ауа сапасын бақылауды жақсартуды, ластануды азайту шараларын енгізуді және осы шаралардың тиімділігін бағалауды қамтиды. Ауа сапасы туралы мәліметтер жалпы қолжетімді.
Colombia's capital city, Bogotá, is the country's largest population center. With over 7 million people, it is also one of the biggest cities in Latin America. Bogotá also has the highest rate of air pollution in Colombia and it has surged most recently as a result of the expansion of cars in the city. Air pollution has been monitored in Bogotá since 1967, but it was not until 1990 that monitors were widely spread through the city. Low quality gasoline and diesel are considered a main source of air pollutants. City authorities launched the "Clean Air for Cali Program" to reduce atmospheric contamination; the program deals with emissions and their health impacts, improving air quality monitoring, implementation of measures to reduce contamination, and the cost benefit evaluation those measures. Air quality reports are publicly available.
Судың ластануы
Колумбия мол су ресурстарымен жақсы қамтамасыз етілген, ұлттық орташа тәтті су қоры 2100 текше километрден асады. Бұл Аргентина және Мексика сияқты Латын Америкасының басқа елдерімен салыстырғанда бірнеше есе көп. Бұл ластағыштар жинақы және тұрақты салдарға алып келуі мүмкін.
Colombia is well endowed with rich water resources with a national average fresh water supply of more than 2,100 cubic kilometers. This is several times larger when compared to other Latin American countries like Argentina and Mexico. These contaminants may result in cumulative and persistent consequences.
Тау-кен секторы
Колумбия Латын Америкасындағы алтын өндіруші елдердің ішіндегі ең ірілерінің бірі. Жақында ол өндірісін арттырды, әсіресе Антиокия, Чоко, Боливар және Кордова департаменттерінде. 2014 жылы Колумбияның алтынының 90% осы департаменттерде өндірілді. Алтын өндірудің қоршаған ортаға тигізетін әсері металлдың орналасқан жеріне және оны өндіру әдістеріне байланысты. Алтын алу үшін көп көлемде су қажет, бұл жер беті мен жер асты суларының құрамының өзгеруіне алып келеді. Көлденең кен өндірудегі ең басты денсаулық қаупі – сынапқа ұшырау. Көлденең кен өндіруден шығатын эмиссиялардың үштен екісі кен орнының жанындағы топырақ пен суға, ал үштен бірі атмосфераға таралады, онда ол кен орнынан алыс тұратын адамдарға да зиян келтіруі мүмкін. Бұл жұмысшылардың ғана емес, сонымен қатар өңдеу орталықтарының маңындағы тұрғындардың денсаулығына да қауіп төндіреді. Моджана аймағындағы кейбір су қоймаларындағы өсімдіктерде, балықтарда және шөгінділерде сынаптың зиянды әсері байқалды. Аяпель аймағында су, өсімдіктер, балықтар мен шөгінділерде сынаптың жоғары концентрациясы анықталды. Деректерге сәйкес, металл ластануының барлығы Колумбияның негізгі алтын өндіру аймағындағы және Сан-Хорхе өзенінің алабындағы кен өндіру қызметіне байланысты болуы мүмкін. Ерте жастағы әсерлер ең зиянды, себебі олар мидың толық дамуына кедергі келтіруі мүмкін.
Colombia is one of the largest producers of gold in Latin America. It has recently increased its production, especially in the Departments of Antioquia, Chocó, Bolívar and Córdoba, which in 2014 produced 90% of Colombia's gold. The impact of gold mining on the environment mainly depends on the location of the metal and the methods used to extract it. Gold mining activities require high volumes of water to obtain the metal and this leads to an alteration in surface and underground water bodies. The major health risk from artisanal mining is mercury exposure. Among the emissions from artisanal mining, two thirds are released locally into soil and water near mining operations, and a third is released into the atmosphere, where it can potentially attack people far from mining sites too. This risks the health of workers but also those in the communities surrounding the processing centers. Few other studies show mercury contamination in plants, fish and sediments in some water bodies in the region of Mojana. In the region of Ayapel, significant concentrations of mercury in water, plants, fish and sediments swamp was found. Sources suggest that all the metal contaminations can be attributed to the mining activities on the main gold zone of Colombia and San Jorge River basin. Early life exposures are the most harmful as they can damage the whole brain.
Алдын алу
Колумбия үкіметі сынап қолданылу деңгейін төмендету үшін күш жұмсап келеді. 2013 жылдың шілдесінде сынап қолдануды азайту және жою туралы 1658-заңның қабылдануы маңызды қадам болып табылады. Оның мақсаты – он жыл ішінде барлық өндіріс процестерінде, ал бес жыл ішінде кен өндіруде сынап қолдануын тоқтату. Кеншілерді сынап қолданудың тәуекелдері туралы хабардар ету қажет. Денсаулықты және қоршаған ортаны қорғаумен қатар, кеншілердің экономикалық мүдделері де қамтамасыз етілуі керек. Қазіргі уақытта Антиокия үкіметі, Corantioquia, Колумбия Ұлттық университеті және BioRedd бейресми кеншілерге олардың кен өндіру процесін жақсартуға көмектесетін бағдарламаларды әзірлеуде және процестерінде сынап қолдануды болдырмайтын технологияларды енгізуде.
Colombian government has been putting effort to reduce mercury usage levels. The adoption in July 2013 of Law 1658 to reduce and eliminate mercury use is an important step. It aims to phase out the use of mercury in all production processes within ten years and in mining within five years. Awareness has to be brought in miners regarding the risks involved in using mercury. The economic interests of the miners should also be safeguarded while protecting health and environment. Currently, the Government of Antioquia, Corantioquia, Universidad Nacional de Colombia and BioRedd are developing programs to help informal miners to improve their mining circuit and are introducing technologies that avoid mercury use in their process.
Үкіметтің жауабы
1991 жылы қоршаған ортаны қорғау туралы жаңа заң қабылданды, оның ішінде ерекше қорғалатын аймақтар құрылды. Бұл 4 3 шешім Амазонканы «құқыққа ие субъект» ретінде мойындады, яғни Амазонка орманы адам сияқты бірдей заңдық құқықтарға ие. Сот жергілікті және ұлттық үкіметтерге, қоршаған ортаны қорғау және ауыл шаруашылығы министрліктеріне, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау органдарына Амазонкадағы орманды жоюмен күресу үшін төрт ай ішінде іс-қимыл жоспарларын әзірлеуді тапсырды. Алайда, 2019 жылы үкімет қоршаған ортаны қорғауға өткен жылға қарағанда 21%-ға аз қаржы жұмсады. Бұл 2020 жылы үкіметтің Contraloría General органы жариялаған «Estado de los recursos naturales y del ambiente» атты 333 беттік есептің бірінен шығарылған қорытынды еді. Колумбия үкіметі «Амазонка көрінісі» жобасын іске қосты. Норвегия, Германия және Ұлыбританияның қаржылық қолдауымен жүзеге асырылатын бұл жоба 2020 жылға дейін Колумбияның Амазонка аймағындағы орманды жоюды толығымен тоқтатуды мақсат етеді. 2015 жылғы Климат саммитінде Колумбия, Германия, Норвегия және Ұлыбритания Колумбиядағы климат және орман саласындағы ынтымақтастықты күшейту туралы бірлескен декларацияға қол қойды. Норвегия 2020 жылға дейін Колумбияға 1,8 миллиард норвегиялық кронаны бөлуге міндеттенді. Жоба 2014-2018 жылдарға арналған жаңа Ұлттық даму жоспарында ұлттық саясат және басымдық ретінде қабылданды. Осы жоспарға бағдарламаны қосу арқасында елде алғаш рет орманды жоюдың салдары туралы білім берудің нақты мақсаттарымен және Амазонка аймағын сақтау мен тұрақты пайдаланудың мақсаттарымен жасыл өсім стратегиясын қолдайтын даму саясатының аясы құрылды. Бұл Амазонка аймағының ерекшеліктерін ұлттық саясатқа енгізу арқылы орманды жоюды азайтуға көмектесуге мүмкіндік береді. Жоба орманды басқаруды жақсартуға, секторды тұрақты дамытуды жоспарлауға, жергілікті халықпен бірлесе қоршаған ортаны басқаруды бастауға және ортаның гүлденуіне қажетті жағдайлар жасауға бағытталған.
New environmental protection legislation was enacted in 1991, including the creation of specially protected zones, This 4 3 ruling has also recognized the Amazon as an "entity subject of rights", which means the Amazon Rainforest has the same legal rights as a human being. The court ordered the local and national government, the environment and agriculture ministries and environmental authorities to come up with action plans within four months to combat deforestation in the Amazon. In 2019, however, the government spent 21% less on environmental protection than it had the previous year. This was one of the conclusions of a 333 page report, "Estado de los recursos naturales y del ambiente," released by the government's Contraloría General in 2020. The government of Colombia has launched the Amazon Vision Project. The Project, with the financial backing of Norway, Germany, and the United Kingdom, aims to completely eradicate deforestation of Colombia's Amazon by 2020. In the Climate Summit of 2015, Colombia, Germany, Norway, and the United Kingdom signed a Joint Declaration to strengthen collaboration on the climate and forests in Colombia. Norway has committed to a total of 1.8 billion Norwegian crones to Colombia within 2020. The project has been adopted as a national policy and priority in the new National Development Plan 2014 2018. The inclusion of the Program in this PND meant that for the first time in the country there is a framework for development policy that promotes green growth strategies with concrete goals of education of consequences of deforestation and goals of conservation and sustainable use for the Amazon region, offering the opportunity to influence national policies by inserting specificities of the Amazon region that help the region reduce deforestation. The project aims to improve forest governance, plan a sustainable sector development, begin environmental governance with indigenous people and enable conditions for the environment to thrive.