Кіріспе

Эколь фрейдиен де Пари (ЭФП) – 1964 жылы Жак Лакан құрған француз психоаналитикалық кәсіби ұйымы. Ол 1980 жылы таратылғанға дейін маңызды, бірақ қақтығыстарға толы институт болды.

Ерте тарих

1953 жылы Париж психоаналитикалық қоғамындағы қақтығыс осы деңгейге жеткендіктен, "Лаканды қоса алған, бірақ оның жетекшілігімен емес, жоғары лауазымды тұлғалардың тобы Société Française de Psychanalyse (SFP) құру үшін бөлініп шықты". Соңғысының IPA-дан мойындалуға жасаған ұзақ тырабы 1963 жылы тоқтап қалды: "Лаканның «айнымалы сессиялары» даудың түпкілікті себебі екені қайта-қайта дәлелденді" және соңында "мойындалудың құны – Лаканды оқу бағдарламасынан толығымен және түпкілікті түрде шығару болды". Халықаралық психоаналитикалық қауымдастық (IPA) ұйымдағы оқытушы-аналитиктер тізімінен Лаканды алып тастауды талап етті. Лакан SFP-ден кетіп, ол келесі жылы таратылды: "Оның активтерінің жартысы EFP-ге, ал жартысы IPA мойындаған жаңа Association Psychoanalytique de France-қа берілді".

Лаканның "Қорылу актісі"

1964 жылғы маусымда Лакан өзінің жеке мектебін құру үшін "Негіздеу актісін" жариялады, ол Париждегі Фрейд мектебі (EFP) ретінде танылды. "Фрейд ашқан саласында оның жаңалықтарының өткірлігін қайта жаңғырту және оның бағдарламасын бұрмалаған ауытқулар мен келісімдерді айыптау қажеттігін" паш ете келген Негіздеу актісі, бастапқыда-ақ IPA-ға қарсы моральдық үстемдікке ие болуға тырысты. Оқыту мәселесіне келгенде, Актіде "психоаналитик – дидактикалық сипаттағы бір немесе бірнеше талдауды сәтті жүргізгендіктен оқытушы болып табылады. Мұндай құзыреттілік де-факто беріледі" делінген.

Дау-жанжалдар мен "паспорт"

БЖК құрылуына себеп болған өкілеттік және талдау оқытуының байланысты мәселелері, оның тарихының басынан-ақ оны мазалады. 1965 жылдың желтоқсанында Франсуа Перрие оқыту мәселесіне байланысты Басқармадан кетіп, Лаканға: «Біз сізден тыныш билік күтеміз, бұрынғы партизандардың жұмысы болуы мүмкін, бірақ ешқашан билікке ие болмайтын, үмітсіз әрекеттер емес» деп хат жазды. 1967 жылы Лакан аккредиттеу мәселесіне жауап беру ниетімен «Пасс» ұғымын ұсынды; бірақ келесі жылы, 1968 жылы Перрие және тағы екі бұрынғы Басқарма мүшесі, EFP аккредиттеу процесіне қарсы шыққан жиырмаға жуық мүшемен бірге, Organisation psychanalytique de langue française, сондай-ақ «Quatrième groupe» деп белгілі ұйымды құрды. «Лакан мектебін таратып жібергеннен кейін екі он жылдан астам уақыт өткен соң да [2005], «Пасс» мәселесі Лакан қауымдастығын қиратуда». «Пасс» негізінен талдаушының өзінің ішкі өзгерісін үш «пасьер» алдында баяндау рәсімі болды, олар талдаушыдан аналитикке айналуын растауға тиіс болды. Лакан «аналитик тек өзінен ғана тарих жасайды: бұл анық факт. Тіпті ол осылай істегенін иерархия растаса да» деген қағидаға берілді. Осы қағида оның ХПА-ға қатысты моральдық билігінің негізі болды; бірақ «жеке және институционалдық қатысуымен ол осыншалықты күшті қозғаған харизматикалық биліктің түрі» мектептің әрбір мүшесіне «Сіз дұрыссыз!» (егер сіз солай ойласаңыз) деген Пиранделло әлемін тудырмайынша, жалпылауға болмайды. Сырттан қарағанда, «Лаканның сананы институционализациялауға тырысып, бірақ оны институционализацияламауы қызықты», бірақ «анализді өзгерткен «Пасс» бір ішкі жағдайдан екіншісіне өту болды, ал жаңа мәртебені мойындаған «Пасс» ресми сыртқы рәсім болды» деген аporияға тап болды. Іштен қарағанда, «қастық, наразылық [&] институционалдық тәртіпсіздіктерге күдік» Лаканның мұрасы болды.

Догматизм және ыдырату

1968 жылғы бөлінуден кейін «күшейе берген Лаканның қатаң ортодоксиясы» ЕФП-ға басымдық таныта бастады: бір уақытқылы мүшесінің айтуынша, Лаканға, жеке тұлғаға табынушылыққа айналған Лаканның сөздерімен пікір таластарын тоқтату немесе қарсылықтарды басу әдеті ашық пікірсайысқа ешқандай ықпал етпеді. Осының нәтижесі болуы мүмкін, 1980 жылдың қаңтар айында Лакан ЕФП-ны таратуды жариялады – «өз институтының салмағынан идеяларының құлдырауына жол бермеу үшін, билікке қарсы тұрғанмен, авторитарлыққа бой алған Лакан осы парадокс шеңберіне қамалған еді». Одан кейін ол «Фрейд ісі» деген қысқа ғұмырлы ұйым құрды, бірақ «Париждегі Фрейд мектебінің 1980 жылы таратылуынан кейін жиырмадан астам бірлестік пайда болды» – бұл, Лакан қозғалысының мәңгілік қарсылыққа бейімділігінің, үнемі қайталанатын оқиғалардың, сәтсіз авантюраның, бір түрі сюрреалистік уақыттың куәсі болуы мүмкін. Алайда, «La Cause freudienne» Лаканның мұрасын «Lettre Mensuelle» (Жак Ален Миллер мен Жерар Помьер редакциялаған) арқылы сақтап қалды: оның бетінде Джойстің «Finnegans Wake» романынан алынған цитата орналасқан: «Міне, жақсы сөздің жанында зұлымдық ұясын іздейтін әркім келеді».