Кіріспе

Джин Страттон Портердің романы "Лимберлост қызы", американдық жазушы және табиғатты зерттеуші Джин Страттон Портердің романы, 1909 жылдың тамызында жарық көрді. Ол Индиана әдебиетінің классикасы саналады. Бұл оның алдыңғы "Freckles" романының жалғасы. Оқиға Индиана штатында, Лимберлост батпағы мен оның төңірегінде өтеді. Көлемді сулы-батпақты аймақ сол кезде-ақ қарқынды ағаш кесу, табиғи мұнай өндіру және егіс үшін құрғату арқасында азайып бара жатты. (Батпақ пен орманды жерлер ақырында жойылды, бірақ 1990 жылдардан бері жүргізіліп жатқан жобалар оның шағын бөлігін қайта жаңғыртуға көмектесіп келеді.) Массачусетс Бостон университетінің американдық зерттеулер жөніндегі аға оқытушысы Патриция Рауб Страттон Портердің "сол дәуірдегі ең танымал әйел романистердің бірі болғанын, ол табиғат туралы кітаптарымен және МакКолл журналындағы "Джин Страттон Портер беті" атты редакциялық мақалаларымен, сондай-ақ романдарымен әйгілі болды" деп атап көрсетті. Рауб былай деп жазады: "Ол 1924 жылы қайтыс болған кезде оның кітаптарының он миллионнан астам данасы сатылды, ал оның өлімінен кейін тағы төрт кітабы жарық көрді".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Романның оқиғасы Индиана штатының солтүстік-шығысында орын алады. Оқиғаның көп бөлігі Лимберлосттың ішінде немесе оның маңында, сондай-ақ жақын орналасқан, ойдан шығарылған Онабаша қаласында өтеді. Романның басты кейіпкері – Эльнора Комсток, кедей жас әйел. Ол анасы, жесір Кэтрин Комстокпен Лимберлосттың шетінде тұрады. Эльнора анасының салқын қанатына тап болады, ол күйеуі Роберт Комстоктың батпақтағы құмға батып қайтыс болуынан қапа болған әйел. Кэтрин күйеуінің өліміне Эльнораның кінәлі екенін айтады, себебі ол күйеуі қызын босандыруға көмектесе алмаған кезде қайтыс болған. Комстоктар жұмыртқа мен басқа да шаруашылық өнімдерін сату арқылы ақша табады, бірақ миссис Комсток орманның бірде-бір ағашын кесуге немесе көршілерінің істегенідей мұнай іздеуге келіспейді, тіпті қосымша табыс олардың өмірін оңайлатуы мүмкін болса да.

Эльнора орта мектеп оқушысы

Эльнора жоғары сыныпқа жаңадан келді, онда оның сәнсіз киімдері басқа оқушылармен араласуын қиындатады. Ол білім алуға бекінген, бірақ анасы оны бекер деп қысым көрсетеді; Миссис Комсток Эльнораның үйде қалып, олардың шаруа қожалығында жұмыс істегенін қалайды. Оқу ақысы мен кітаптарға ақшаның жетіспеуі оның оқуын тоқтатуға шамалы қалды. Оның жалғыз қуанышы – мектепте, әсіресе математика мен табиғатты зерттеуде жақсы оқуға сенімділігі; көршілері Уэсли мен Маргарет Синтонның мейірімділігі; Фреклс оған батпақта құнды үлгілер жинағын қалдырған; және ол Лимберлосттан артефакттар мен көбелектерді жинап сату арқылы табыс табады, оларды Фреклс қорабында анасы білмейтіндей сақтай алады. Эльнора ақылды, өткір тілді, табиғатты жақсы көреді және қайтарылған махаббатқа жүрегі ауырады. Көп ұзамай ол мектепте көптеген достар табады. Соңында Эльнора анасының махаббатына қол жеткізеді, бірақ бұл үшін Комсток әйелдерін бірнеше ауыр жағдайлар күтіп тұр. Біріншіден, жоғары сыныптарда бірнеше жыл оқығаннан кейін, ол әкесі сияқты скрипкада ойнағысы келеді. Маргарет Синтон оған Роберт Комсток та ойнаған скрипканы алады, және Эльнора оны шебер ойнай бастайды. Ол анасының скрипканы неге жек көретінін білмейді, сондықтан өзінің шеберлігін жасыруға мәжбүр. Екіншіден, Эльнора жоғары сыныптың соңғы жылында оқып жатқанда, Уэсли мен Маргарет Катаринаны мектептегі қойылымды көруге шақырады. Катарина "мектеп оқушыларының ненің аясында еңбек етіп жатқанын" көруге мүдделі емес. Бірақ Катарина мектепке қызығады; ол оны сынап кіреді, содан кейін оған ғашық болады; скрипканың үнін естігенде, ол қойылымға кіреді және Эльнораның "тек ерекше жағдайлардың тізбегі арқасында өте аз адамға ғана берілген күшке ие" екенін көреді. Катарина Комстоктың мінезі түбірінен өзгереді. Маргарет Синтон әулие, қорқақ әйелден Миссис Комсток Эльнораның бетін ұрғандағы әділ кекшіге айналады; Синтондар екі кішкентай қызды аурудан жоғалтқан, және олар Эльнораны басқа бала сияқты немесе кем дегенде қыз немересі ретінде қарастырады. Мэгги Синтон ашуланып, Миссис Комстокке Катарина ешқашан білгісі келмеген нәрсені айтады: оның күйеуі Роберт Комсток қайтыс болған түні оған опасыздық жасауға дайындалып жатқан. Филип Аммон бала кезінен бері сүйген Эдит Каррмен үйленуі керек деп ойлаған. Эльнорамен танысқаннан кейін ол махаббаттың көп түрлі формасы бар екенін және өзі үшін некеде не қалағанын ешқашан сұрамағанын түсінеді. Эдит Карр бала кезінен бері сүйген Филиппен үйленеді деп ойлаған, бірақ оны ренжітіп, қызғаныш сезімін тудыруды жақсы көреді. Ол өзінің күшті жігіті Харт Хендерсонның махаббатына ие екенін біледі, бірақ оның өзіне деген махаббатын мазақтаудан ләззат алады. Соңында ол Эльнораның өзінен де күшті және сүйкімді әйел екенін мойындайды және Хартпен қалуға шешім қабылдайды.