Эндрю Шеррат: Екінші өнімдер революциясының авторы

Кіріспе

Эндрю Джордж Шерратт (8 мамыр 1946 – 24 ақпан 2006) – ағылшын археологы, өзінің буынындағы ең беделді ғалымдардың бірі. Ол екіншілік өнімдер революциясы теориясымен әйгілі болды.

Ерте өмір және білім

Шерратт 1946 жылдың 8 мамырында Ланкашир графтығындағы Олдхэм қаласында дүниеге келген. 1965 жылдан бастап Кембридж университетінің Питерхаус колледжінде археология және антропологияны оқыды, 1968 жылы бітірді. 1976 жылы Кембридж университетінде "Оңтүстік-Шығыс Еуропада қола дәуірінің басталуы" тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады.

Академиялық мансап

Ол 1973 жылы Эшмолеан мұражайындағы ежелгі заттардың ассистенті болып тағайындалып, Оксфордқа көшіп келді. Оның континенттік, тіпті жаһандық деңгейде талдау жасау қабілеті В. Гордон Чайльдпен салыстыруға мүмкіндік берді. Континенттік деңгейдегі талдаулар оны әлемдік жүйелер теориясын археологиядағы кең ауқымды өзгерістерге қатысты мәселелерге бейімдеуге жетеледі, атап айтқанда, «Еуропалық археология» журналының бірінші томында жарияланған «Бронза дәуіріндегі әлемдік жүйе қалай көрінеді? Температуралық Еуропа мен Жерорта теңізі арасындағы қарым-қатынастар соңғы тарих алдында» және 1995 жылғы Дэвид Кларк естелік лекциясында, сондай-ақ «Еуропалық археология» журналында жарияланған «Ұлы повестьті қайта жандандыру: Археология және ұзақ мерзімді өзгерістер» еңбектерінде көрініс тапты. Мұндай континенттерді байланыстыратын қызығушылықтар Эндрюді адамзаттың жаһандық отарлаудан бастап, ауыл шаруашылығының таралуы, металлургия мен қала құрылысының дамуына дейін, соның ішінде үнді-еуропалық мәселе және тұтынудың жаңа формаларына қызығушылық танытты. Оның осы салалардағы маңызды жарияланымдарының жинағы 1997 жылы «Тарихқа дейінгі Еуропадағы экономика және қоғам: өзгеретін көзқарастар» деген атпен жарық көрді. Шерраттың тарихтағы кең ауқымды үлгілерге деген қызығушылығы оның ең беделді марапаттарын әкелді, мысалы, Чикаго университетінің тарихшысы Уильям МакНилл 1996 жылы жеңген беделді Эразм сыйлығының бір бөлігін Шерратқа табыс етті. «Еуропа мәдениетіне ерекше үлес қосқандығы үшін» Нидерландтың Praemium Erasmianum қоры жыл сайын табыс ететін Эразм сыйлығының жеңімпазы жүлде ақшасын таңдалған үміткерлерге беруге міндетті. Шеррат психоактивті препараттар мен медицинаның ерте мәдениетке тигізген маңыздылығын мойындады және ол «Тұтыну әдеттері, тарих және антропологиядағы дәрі-дәрмектер» журналының редакторларының бірі болды. Шеррат 1998 жылы сынға ұшыраған «Қасиетті шөптер» атты төрт бөлімді телесериалды ұсынуға шақырылды. Шеррат әрқашан ынталандыратын және шабыттандыратын ұстаз болды. Ол Оксфордтың археология және антропология бойынша бакалавриат курсын жобалауға маңызды үлес қосты және әлеуметтік антропология мен археологиядан білім алған археологтардың жаңа буынын дамытуда маңызды рөл атқарды. Дегенмен, оның идеяларын тиісті деңгейде ұсыну үнемі қиындық тудырды, бұл 1980 жылы жарық көрген және кейіннен неміс, француз, итальян, голланд және швед тілдеріне аударылған «Кембридж археология энциклопедиясында» көрініс тапты. Уитниде (Оксфорд маңында) жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін Эндрю ArchAtlas жобасын бастады, ол қазіргі заманғы қашықтан зондтау технологиясын бейне және мәтінмен біріктіре отырып, уақыт пен кеңістіктегі күрделі өзгерістер мен өзара әрекеттесу үлгілерін графикалық түрде жеткізеді.

He moved to Oxford, having been appointed Assistant Keeper of Antiquities at the Ashmolean Museum in 1973. His ability to work at a continental, even global, scale of analysis has invited comparisons with V. Gordon Childe. Analysis at the continental scale led him into adaptation of world systems theory to questions of change on the large scale in archaeology, notably in the first volume of the Journal of European Archaeology ( 'What would a Bronze Age world system look like? Relations between temperate Europe and the Mediterranean in later prehistory' ) and in his 1995 David Clarke Memorial Lecture, also published in JEA: 'Reviving the grand narrative: Archaeology and long term change' Such interests in linking across continents meant that Andrew maintained an interest in all the major shifts in humanity from global colonisation, through the spread of agriculture to the development of metallurgy and urbanism, including the Indo European question and the development of new forms of consumption. A collection of his most significant publications in many of these areas appeared in 1997 as Economy and Society in Prehistoric Europe: changing perspectives. Sherratt's interest in broad scale patterns in history attracted perhaps his most prestigious accolades, such as when the University of Chicago's historian William McNeill conferred a portion of the prestigious Erasmus Prize he won in 1996 upon Sherratt. The Erasmus Prize, awarded annually by the Dutch Praemium Erasmianum Foundation 'for exceptionally important contributions to European culture', requires the winner to pass on his prize money to chosen nominees. Sherratt recognised the importance of psychoactive drugs and medicine to early culture, and he was co editor of Consuming Habits, Drugs in History and Anthropology. Sherratt was invited to present the four part television series, Sacred Weeds, which aired to critical acclaim in 1998. Sherratt was always a stimulating and inspirational teacher. He had a significant hand in designing Oxford's undergraduate course in archaeology and anthropology, playing a key role as an interlocutor in the development of a new generation of archaeologists who drew from social anthropology as well as archaeology. However, presenting his ideas at the appropriate scale has been a constant challenge, as is reflected in an early edited work, the Cambridge Encyclopedia of Archaeology, published in 1980 and subsequently translated into German, French, Italian, Dutch and Swedish. Shortly before his death of a heart attack in Witney (near Oxford), Andrew had initiated a project, ArchAtlas, that uses modern remote sensing technology, combined with image and text, to graphically communicate complex patterns of change and interaction across time and space.

Жеке өмір

Шеррат 1974 жылы Сьюзан Шерратқа үйленді; олардың үш баласы болды және бірнеше ғылыми мақаланың бірлескен авторлары болды.