Кіріспе

Гао Лингвей (1870-1940) – Қытайдың Цин әулетінің соңы мен Қытай Республикасының алғашқы кезеңіндегі саясаткер. Тяньцзинь қаласында туған ол Хубэй провинциясына тағайындалды, онда қаржы және білім беру саласындағы көптеген лауазымдарды атқарды, соның ішінде провинциялық әскери академияның басшысы болды. Ол Қытайды жаңғырту жолында Чжан Жидунның ізбасары болды және Хунань провинциясының губернаторы болып тағайындалды. Синьхай революциясынан кейін Тяньцзиньге оралды, кейіннен көптеген соғыс лордтары дәуіріндегі кабинеттерде министр болды. 1923 жылы ол президент міндетін атқарушы болды, ал Цао Кун Ұлттық жиналыстың депутаттарын парамен сатып алып, президенттікке "күшпен ие болды". Соңында ол қысқа мерзімге Цаоның бірінші премьер-министрі қызметін атқарды.

Ерте мансап

Гао Линьвэй 1868 жылы Тяньцзиньде дүниеге келген. Ол Император емтихандарын сәтті тапсырып, кейіннен ресми тағайындалу үшін Хубэй провинциясына жіберілді. Ол Чинь Синь колледжіне қарасты жоғары мектептің директордың орынбасары және Хубэйдегі әскери академияның бастығы болды. Кейіннен ол Хубэй мемлекеттік монета жасау зауытының директоры болды. Хунань мен Хубэйдің вице-королі лауазымында болған кезде Чжан Жидун қару-жарақ, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен мыс және күміс монета жасау орындарын құруға бұйрық берді, сондай-ақ өзінің аумағында мектептер ашуға ынталандырды. Гао Линьвэй осы шаралардың бәріне Ұлы вице-корольдің қанағаттануына лайық қатысты. 1906 жылы ол Хубэйдегі білім беру комиссары болып тағайындалды. Бұл орталық үкімет Пекинде билікті шоғырландыруға тырысқан кезде болды, сондықтан жергілікті қаржы шиеленісті болды және білім беруге қаражат өте аз болды. Мұндай жағдайларға қарамастан Гао Линьвэй қажетті қаражатты тауып, бірнеше айдың ішінде провинциядағы мектептер санын он есеге арттыра алды. 1909 жылы Гао Линьвэй провинциялық қазынашы болып тағайындалды, бұл сол кездегі өте жоғары провинциялық лауазым еді. Осы маңызды қызметте біраз уақыт өткен соң, оның ата-анасының біреуі қайтыс болды және ежелгі дәстүр бойынша үш жылға ресми қызметтен қанағат етуге мәжбүр болды.

Соғыс әміршісі дәуірінің саясаткері

1911 жылы Синхай революциясы басталғанда Гао Линьвэй Тяньцзиньге барып, зейнеткерлік өмірін жалғастырды. Тяньцзиньде зейнетке шыққан кезде достарының өтінішімен елдің әртүрлі аймақтарындағы банктерді қазіргі заманға сай ұйымдастыруға бар күшін салды. 1913 жылдың тамызында Жили провинциясының Қаржы бюросының бастығы болып тағайындалды. 1913 жылдың қыркүйегінде Жилидегі ұлттық салықтарды жинауды дайындау бюросының бастығы қызметін қоса атқаруға бұйрық берілді. 1914 жылдың сәуір айында осы екі лауазымнан босатылды. 1915 жылы Гао Линьвэй Үш Шығыс провинциясының Тючунь кеңсесінің Жоғары кеңесшісі болды. 1917 жылдың тамызында ол Жилиден Заң шығарушы Юаньның мүшесі болды. 1920 жылдың тамызында Ауыл шаруашылығы және сауда вице-министрі болып тағайындалды. 1921 жылдың қаңтарында Екінші сыныпты Ташоу Чиахо орденін алды. 1921 жылдың шілдесінде Ауыл шаруашылығы және сауда банкінің вице-президенті болып тағайындалды. 1921 жылдың қазанында Қаржы министрі болып тағайындалды және Бірінші сыныпты Ташоу Чиахо орденімен марапатталды. 1921 жылдың қарашасында Валюта бюросының бас директоры және Тұз әкімшілігінің бас директоры қызметтерін бірге атқаруға бұйрық берілді. 1921 жылдың желтоқсанында Ішкі істер министрі болып тағайындалды. 1922 жылдың қаңтарында осы лауазымда келесі қызметтерді атқарды: Аштықпен күресу бас директоры; Метрополитен қалалық әкімшілігінің бас директоры; Янцзы өзені комиссиясының президенті. 1922 жылдың наурыз айында Гао Лингвей Бірінші сыныпты Вэнфу орденімен марапатталды. 1922 жылдың мамырында Байланыс министрі қызметін қоса атқаруға бұйрық берілді. Бұл лауазымды жарты ай ғана атқарды. 1922 жылдың маусым айында Гао Лингвей Ішкі істер министрлігінің портфелінен босатылды. Сол айдың 18-і күні Жилидің азаматтық губернаторы болып тағайындалды, бірақ қызметке кірмеді және 24-і күні губернатор лауазымынан босатылды. 1922 жылдың тамызында Қаржы министрі міндетін атқарушы болып тағайындалды, қыркүйекте Ауыл шаруашылығы және сауда министрі міндетін атқарушы болды. 1922 жылдың қазан айында Гао Линьвэй Бірінші сыныпты Ташоу Паокуан Чьяхо орденімен марапатталды. 1922 жылдың қарашасында Ішкі істер министрінің міндетін атқарушы болып ауыстырылды. 1923 жылдың қаңтарында Ішкі істер министрі болып тағайындалды. Ақпан айында Янцзы өзені комиссиясының төрағалығын қоса атқаруға бұйрық берілді. 1923 жылдың қазан айында Гао Лингвей Қытайдың премьер-министрі болып тағайындалды. Бұл лауазымды 1924 жылдың қаңтарына дейін, премьер-министр болып тағайындалған Сун Баоцзидің орнына Кедендік әкімшіліктің бас директоры болып тағайындалғанға дейін атқарды. Алайда 1924 жылдың қазан айында Фэн Юсянның әскері президент Цао Кунды құлатты, Гао Лингвей Тяньцзиньге, содан Шанхайға қашты.

Кейінгі мансап

1926 жылы Гао Линьвэй Шанхайдан Тяньцзиньге оралды, онда ол жапондық концессияда тұрды. Ол Дуан Кируи, Ван Итанг және Маньчжуко мемлекетінің болашақ сыртқы істер министрі Чжан Янцинмен байланысқа түсті және Қытай-Жапон қарым-қатынастарын жақсартуға белсенді түрде атсалысты. 1930 жылдан бастап ол Жапонның құпия қызметімен ынтымақтаса бастады. 1935 жылы Гао Линьвэй Хэбэй-Чахар саяси кеңесінің мүшесі болды. Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғаннан кейін Ван Кемин басқаратын Қытай Республикасының жапондық уақытша үкіметіне қосылды, ол оны Тяньцзинь қаласының әкімі міндетін атқарушы етіп тағайындады. 1937 жылдың 17 желтоқсанынан бастап Хэбэй провинциясының губернаторы болып тағайындалды. Бірақ ол 1938 жылдың мамыр айында қызметінен кетіп, Пекинге көшіп барды, онда 1940 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды.